Sigara Hakkinda Merak Edilenler...
--------------------------------------------------------------------------------
Sağlık Bakanlığı, sigaraya karşı yürütülen mücadele çerçevesinde, tütün bağımlılığından kurtulmak isteyenlere rehber niteliğinde ''Sigara veya Sağlık Konusunda En Sık Sorulan 50 Soru ve Cevap'' broşürü hazırladı.
Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nazmi Bilir'in katkılarıyla hazırlanan broşür, sigara konusunda sık sorulan 50 soru ile bunların bilimsel yanıtlarını içeriyor.
İl sağlık müdürlükleri aracılığıyla vatandaşlara ulaştırılacak broşürde, sigara konusunda merak edilenlerden bazıları ve yanıtları şöyle:
-Az sayıda sigara içmek zararsız olabilir mi?
-Hayır. İçilen her sigaranın insan sağlığına zararı vardır.
SİGARA İÇİLDİĞİNDE ZARARI BAŞLIYOR
-Sigaranın sağlığa zararı kadar süre sonra ortaya çıkar?
-Sigaranın sağlığa zararı içildiği anda başlar. Dumanın içindeki zararlı maddeler saniyeler içinde kalp, beyin, kan damarları, böbrekler, mesane gibi pek çok organa ulaşır ve zarar verir.
-Sigara dumanı içindeki hangi maddeler hastalık yapar?
-Dumanda bulunan katranın içinde 4 bin dolayında kimyasal madde vardır. Bu maddeler arasında yer alan asit, alkol aldehit, keton, siyanür ve karbon monoksit gibi maddeler doğrudan zehir etkisi göstererek organlarda tahribat yapar. Kalp hastalıkları, akciğer, gırtlak, mesane, yemek borusu ve rahim kanserleri ile bronşit, amfizem gibi pek çok hastalığın sigaraya bağlı olarak meydana geldiği bilimsel olarak kanıtlanmıştır.
-Sigaranın bütün zararları kalıcı ve sürekli midir?
-Hayır. Eğer iş işten geçmeden sigara bırakılırsa vücut kendini yenileme fırsatı bulabilir. Sigarayı bırakanlarda özellikle kalp hastalığı ve kanser riskinde azalma olurken, bir yıl geçince kalp krizi riski yarıya iner. On yıl sonra ise kalp hastalığı ve kanser riski sigara içmemiş bir kişi ile eşit düzeye yaklaşır.
FİLTRELİ SİGARADA KANSER RİSKİ
-Filtreler koruyucu mudur?
-Filtreli sigara içenlerde kanser riski filtresiz sigara içenlere göre biraz daha azdır. Ancak hangi tür filtre kullanılırsa kullanılsın kanser olma riski hiçbir zaman ortadan kalkmamaktadır.
-Katran ve nikotin miktarı az olan sigaraların da zararı var mıdır?
-Bu sigaralardan içenlerde de risk çok yüksektir. Ayrıca tiryakiler nikotin ve katranı az olan sigarayı daha fazla sayıda içmektedirler.
-Mentollü sigaraların riski nasıldır?
-Mentollü sigaraların riski diğerlerinden farklı değildir. Mentollü sigaralar da sağlık için aynı derecede zararlıdır.
-Sigara içen bir kişi dumanı içine çekmezse yine de tehlikesi olur mu?
-Olur. Sigara dumanı içeriye çekilmese bile temas ettiği dudak, dil, ağız içi, yemek borusu, gırtlak gibi yerlerde tahribata yol açar. Ayrıca duman içeriye çekilmese bile bir miktar duman akciğerlere gider.
SİGARA DUMANI ASİT ÖZELLİĞİNDE
-Sigara içenler neden öksürür?
-Sigara dumanı asit özelliktedir. Asit ve duman içindeki başka tahriş edici maddeler öksürüğe yol açar. Soluk borularının içinde yabancı maddelerin nefes yollarına kaçmaması için ince tüycükler vardır. Sigara dumanı bu tüycüklerin hareketini bozar. Böylece yabancı maddelerin nefes yollarına girmesi mümkün olur. Gece sigara içilmediği zaman tüycüklerin hareketi biraz düzelir ve gündüz nefes borularına girmiş olan yabancı maddelerin dışarı atılması amacıyla tüycükler çalışmaya başlar. Böylece öksürük olur.
DOĞUM KONTROL HAPI VE SİGARA
-Doğum kontrol haplarıyla sigaranın etkileşimi olur mu?
-Doğum kontrol hapları bazı kalp hastalıklarının riskini arttırabilmektedir. Doğum kontrol hapı kullanan bir kadın aynı zamanda sigara da içiyorsa kalp hastalığı riski daha fazla artmaktadır.
-Bir süredir sigara içiyor olsam sonra bırakabilir miyim?
-Sigaraya bağımlılık meydana geldikten sonra bırakmak daha zordur. Başlangıçta devamlı yapılan bir alışkanlık şeklinde olan sigara içme davranışı, bir süre sonra nikotin bağımlılığına dönüşür. Bu dönemde sigarayı bırakmak daha zor olmakla birlikte yine de bırakılabilir.
-Sigarayı bırakanlarda yoksunluk belirtileri görülür mü?
-Tiryakiler sigarayı bırakınca terleme, kalp hızının değişmesi, hazımsızlık, uyku bozukluğu, sinirlilik hali gibi belirtiler gösterir. Bu belirtiler bir hafta içinde azalır, ancak tamamen kaybolması birkaç hafta alabilir.
-Sigara alışkanlığı nasıl edinilir?
-İlk kez sigara içenlerde genellikle bulantı, baş dönmesi gibi belirtiler olur. Ancak bir süre sonra sigaranın insanı rahatlattığı, uyarıcı ve zevk verici olduğu fark edilir. Bu nedenle sigarayı bir kez denemiş olanlar bunu tekrarlama isteği gösterir. Bu dönemde alışkanlık ve giderek de bağımlılık gelişir.
SİGARAYI BIRAKMAK MÜMKÜN MÜ?
-Sigarayı bırakmak mümkün müdür?
-Elbette. Sigarayı bırakma konusunda kararlı olmak önemlidir.
-Sigarayı bırakma konusunda nasıl başarılı olunabilir?
-Sigara içenlerin önemli bir bölümü sigarayı bırakma konusunda ufak bir teşvik ve destek bekler. Ancak en önemli konu sigara içen kişinin bırakma konusunda istekli ve kararlı olmasıdır.
-Sigarayı bıraktıktan sonra arada bir sigara içebilir miyim?
-Kesinlikle hayır. Sigarayı bıraktıktan yıllar sonra dahi olsa bir tek sigara içilmesi halinde kolaylıkla tiryakiliğe dönülebilmektedir.
BİR ANDA HERKES SİGARAYI BIRAKSA...
-Bir anda bütün insanlar sigara içmez hale gelse, bu durum ülke ekonomisi bakımından sorun yaratır mı?
-Kesinlikle hayır. Çünkü bir ülkenin tütünden sağladığı gelire göre, tütünün neden olduğu sağlık sorunlarının yol açtığı maddi kayıplar çok daha fazladır.
-Pasif sigara içimi zararlı mıdır?
-Evet. Araştırmalar, pasif olarak sigara dumanına maruz kalan kişilerde de kalp hastalığı, inme ve kanser riskinin arttığını göstermektedir.
-Zararsız sigara var mıdır?
-Hayır. Sigaranın hiçbir türü zararsız değildir ve insan sağlığına zarar verdiği halde satışına ve reklamına izin verilen yegane ticari mal sigaradır.
Her nefis ölümü tadacaktır. Sonunda bize döndürüleceksiniz. Ankebut-57
Bu dünya hayatı sadece bir eğlence ve oyundan ibarettir. Asıl hayat ahiret yurdundaki hayattır. Keşke bilseler! Ankebut-64
Sigaranın sağlığa zararları ve bırakma yöntemleri
Sigaranın sağlığa zararları ve bırakma yöntemleri
RE: Sigaranın sağlığa zararları ve bırakma yöntemleri
Sigarayı bırakabilirsiniz!nasıl mı?
--------------------------------------------------------------------------------
Pek çok kişi başarmak için desteğe ve motivasyona ihtiyaç duyar. Siz de bırakabilirsiniz. Başaran insanların da en az sizin kadar tiryaki olduğunu unutmayın!
Araştırmalar sigara içenlerin yüzde 90'ının sigarayı bırakmak istediklerini fakat bunu başaramadıklarını göstermektedir. Çoğu tiryaki aksini söylese de sigarayı bırakmak mümkündür. Uyandıktan hemen sonra sigara içenlerin, hastayken sigara içenlerin, sigaradan uzak duramayanların, sabahları daha fazla sigara içenlerin ciddi derecede bağımlılığı vardır ve bu kişiler sigarayı bırakmakta zorlanırlar. Sigarayı bırakanların yüzde 70'i ilk ayda tekrar kullanmaya başlarlar. Sigarayı bırakmış olanların dörtte birinden azı, ilk girişiminde bunu başarmıştır. Sigarayı kalıcı olarak bırakanların çoğu bunu başarmadan önce 3-4 kez bırakmayı deneyip yeniden başlamışlardır. Güzel haber şu ki, sigarayı bırakmaya çalışıp bırakamamak her şeyin sonu değildir. Neden başarısız kalındığından ders alarak bunu başarıncaya kadar tekrar tekrar gayret etmek gerekir. Araştırmaların verdiği başka iyi bir haberde de, Amerika'da sigara içen kişilerin yaklaşık %45'inin sonunda sigarayı bırakabilmesidir.
PROF. DR. ŞERİF ALİ TEKALAN
Sigarayı bırakma kararıyla hayatınız değişecek. Bu tabii ki kolay olmayacak. Pek çok kişi başarmak için desteğe ve motivasyona ihtiyaç duyar. Siz de bırakabilirsiniz. Başaran insanların da en az sizin kadar tiryaki olduğunu unutmayın!
Araştırmalar sigara içenlerin yüzde 90�ının sigarayı bırakmak istediklerini fakat bunu başaramadıklarını göstermektedir. Çoğu tiryaki aksini söylese de sigarayı bırakmak mümkündür. Uyandıktan hemen sonra sigara içenlerin, hastayken sigara içenlerin, sigaradan uzak duramayanların, sabahları daha fazla sigara içenlerin ciddi derecede bağımlılığı vardır ve bu kişiler sigarayı bırakmakta zorlanırlar. Sigarayı bırakanların yüzde 70�i ilk ayda tekrar kullanmaya başlarlar. Sigarayı bırakmış olanların dörtte birinden azı, ilk girişiminde bunu başarmıştır. Sigarayı kalıcı olarak bırakanların çoğu bunu başarmadan önce 3-4 kez bırakmayı deneyip yeniden başlamışlardır. Güzel haber şu ki, sigarayı bırakmaya çalışıp bırakamamak her şeyin sonu değildir. Neden başarısız kalındığından ders alarak bunu başarıncaya kadar tekrar tekrar gayret etmek gerekir. Araştırmaların verdiği başka iyi bir haberde de, Amerika�da sigara içen kişilerin yaklaşık %45�inin sonunda sigarayı bırakabilmesidir.
Sigarayı bırakmak için kendinizi hazırlayın!
Bırakmak istediğinize dair olumlu karar verin. Bunun ne kadar zor olabileceğine dair olumsuz düşünceleri engellemeye çalışın.
Bırakmak isteyişinizin bütün nedenlerini sıralayın. Her gece yatmadan önce bu nedenlerden birini 10 kez tekrar edin.
Sağlığınız ve başkalarına karşı sorumluluklarınızın yanında, güçlü kişisel nedenler geliştirin. Mesela sigara molaları, satın almak için koşuşturma, ateş arama için ziyan ettiğiniz toplam zamanı vb. düşünün.
Kendinizi fiziksel olarak forma sokmaya başlayın: Düzenli egzersiz yapın, daha fazla sıvı alın, yeterince dinlenin ve aşırı yorgunluktan kaçının.
Bırakmak için bir tarihi, hedef olarak belirleyin. Doğum gününüz, evlilik yıldönümünüz gibi özel günleri seçebilirsiniz. Eğer yoğun olarak işyerinde sigara içiyorsanız, tatilde bırakın. Belirlediğiniz günü kutsal gibi kabul edin, hiçbir şeyin onu değiştirmesine izin vermeyin. Böylece bırakma gününüzü her yıl katlayabilirsiniz.
Bırakma sırasında görülen rahatsız edici belirtilerin geçici olduğunu bilin. Geneli sadece 2-3 hafta sürer.
Sigaraya yeniden başlamaların çoğunlukla, ilk haftalarda meydana geldiğini bilin. Bunun geçireceğiniz en zor zaman olduğunun farkında olun ve bu kritik dönemi atlatmak için iradeniz, aileniz, arkadaşlarınız gibi bütün şahsi kaynaklarınızı kullanın.
Diğer yeniden başlamaların çoğunun da, sigarayı bıraktıktan sonraki ilk 3 ay içinde olduğunu bilin. Yeniden başlama özellikle stresle, beklenmedik şekilde tetiklenir. Bu durumlar sigarayı rahatlamayla özdeşleştirdiği için, kişinin otomatik olarak sigaraya yöneldiği anlardır. Bunlar meydana gelmeden önce kendini hazırlamak zor olduğu için, olduğunda fark edebilmek önemlidir. Unutmayın, sigara bir alışkanlıktır; ama yenebileceğiniz bir alışkanlıktır.
Daha önce sigarayı temelli bırakmış kişilerin çoğunun, bunu ancak birkaç denemeden sonra yapabildiklerini bilin, ilk denemede bırakanlardan biri olabilirsiniz. Olmazsa �yılmayın� ve yeniden deneyin.
Başkasını bu işe dahil edin.
Hedeflediğiniz günde sigarayı bırakabileceğinize dair bir arkadaşınızla iddiaya girin. Sigara paranızı her gün bir kenara koyun ve eğer sigara içmezseniz o parayı bir yere bağışlayın. (Ama sigara içerseniz, vazgeçmeyin, gücünüzü toplayıp yeniden başlayın.)
Eşinizin ya da bir arkadaşınızın sizinle birlikte sigarayı bırakmasını isteyin.
Ailenize ve arkadaşlarınıza, sigarayı bırakacağınızı ve bunun tarihini söyleyin. Bu, hem bırakmadan önce hem de sonra önemli bir destek kaynağı olabilir.
Sigarayı bırakmak için 20 öneri
1- Kendinize inanın ve güvenin. Sigarayı bırakabileceğinize inanın. Hayatınızda daha önce başardığınız zor işleri düşünün. Sigarayı da bırakabileceğiniz düşünün.
2- Sigarayı bırakma sebeplerinizi ve bırakmakla kazanacaklarınızı yazın: Örnek: Daha uzun yaşamak, kendinizi daha iyi hissetmek, para biriktirmek, daha iyi kokmak... Sigara içen herkes bunun zararlarını bilir ve bırakmak ister, siz bunu yazılı hale getirin ve her gün okuyun.
3- Ailenizden ve arkadaşlarınızdan sigarayı bırakma kararınızı desteklemelerini isteyin. Size yardımcı olmalarını; ama kesinlikle sizi suçlamamaları gerektiğini söyleyin. Sigarayı bıraktığınız ilk günlerde zorlanacağınızı ve size anlayış göstermelerini rica edin.
4- Sigarayı bırakmak için bir gün belirleyin. Bugünün yeni hayatınız için bir başlangıç olduğunu düşünün.
5- Sigarayı bırakmak için bir doktora danışabilirsiniz ve onun yardım ve önerilerini alabilirisiniz.
6- Kendinize bir egzersiz programı belirleyin. Spor yaparken sigara içmek aklına gelmeyecektir, üstelik sigara verimli egzersiz yapmanızı engelleyecektir. Spor yapmak stresinizi azaltacak ve sigaranın vücudunuz yıllarca yaptığı zararı tamir etmesine yardımcı olacaktır. Haftada 3-4 kere, 30-40 dakika spor yapın.
7- Her gün 3-5 dakika nefes egzersizi yapın. Gözlerinizi kapatın. Burnunuzdan derin nefes alın, nefesinizi birkaç saniye tutun ve çok yavaş bir şekilde ağzınızdan verin. Nefes egzersizi sırasında daha temiz ve daha rahat nefes aldığınızı göreceksiniz.
8- Birisi size sigara ikram ederse reddedin, kullanmıyorum deyin. Bu sizin kendinize olan güveninizi artıracaktır.
9- Pek çok sigara tiryakisi, sigarayı yavaş yavaş bırakamayacağını; ancak bir seferde bırakabileceğini düşünür. Hangi metodun size daha uygun olduğuna siz karar verin.
10- Pek çok sigara tiryakisi, sigarayı yavaş yavaş ırakamayacağını; ancak bir seferde bırakabileceğini düşünür. Hangi metodun size daha uygun olduğuna siz karar verin.
11- Sigarayı bırakmayı isteyen bir arkadaşınız daha varsa bunu yapmak daha kolay olacaktır. Birbirinizi teşvik edici konuşmalar yapın.
12- Dişlerinizi temizletin ve her zaman temiz tutun.
13- Sigarayı bıraktıktan sonra kendinize bir ödül verin.
14- Çok fazla su için. Su her anlamda vücudunuz için faydalıdır. Pek çok kişi yeterince su içmez. Vücudunuzdan nikotinin ve diğer zararlı kimyasal maddelerin atılmasına yardımcı olacaktır. Sigaranın verdiği zararları düzeltecektir. Ayrıca, yemek yeme isteğinizi de azaltacaktır.
15- Sigarayı en çok ne zaman istediğinizi düşünün; canınız sıkkın olduğunda, yemekten sonra, işten eve gelince mi? Sigara içmek yerine hoşunuza giden bir şey yapın.
16- Elinizdeki ve ağzınızdaki boşluk hissini gidermek için bir şey bulun. Örneğin, su için, sakız çiğneyin, leblebi yiyin.
17- Sigarayı bırakma konusunda düşüncelerinizi yazın. Bunu her gün okuyun.
18- Yanınızda sizin için çok önemli birisinin resmini taşıyın, bir kâğıda �sigarayı bırakacağıma söz veriyorum� diye yazın, canınız her sigara istediğinde bu resme ve nota bakın.
19- Canınız sigara istediğinde, bir sigara yakmak yerine hislerinizi bir günlüğe yazın. Bu günlüğü her zaman yanınızda taşıyın.
20- Bu listeyi okuduktan sonra, önerileri kendinize uyarlayın ve sigarayı bırakmak için kendi planınızı yapın.
Çağın ölüm tuzaklarından nasıl kurtulabiliriz?
Bazı davranışlar zamanla alışkanlık halini alabiliyor. Prof. Dr. Şerif Ali Tekalan�ın Altınburç yayınlarından çıkan kitabında başta sigara olmak üzere alkol, uyuşturucu, kumar ve şans oyunları, yanlış beslenme alışkanlıkları, sanal bağımlılık, alışveriş hastalığı, seks bağımlılığı gibi konulara yer verilmiş. İlginç tespitleri ve çözüm önerileriyle kitap dikkat çekiyor.
***
Kilo almadan sigarayı bırakmanın yolları
1. Sigarayı unutun!
En iyi yaklaşım, kilo alma ihtimalini göz ardı ederek, sigarayı bırakmaktır. En fazla bir-iki kilo alırsınız ya da hiç kilo almazsınız!
2. Egzersiz yapın
Hem sigarayı bırakmak hem de hayat tarzınızda değişiklik yapmak zordur. Gene de sigarayı bırakmadan önce spora başlamak ve bıraktığınız dönemde buna devam etmek çok faydalı olacaktır. Spor yapmak, hem kilo almanızı engelleyecektir hem de sigarayı unutmanıza yardımcı olacaktır. Deneyin, göreceksiniz.
3. Şeker tüketiminizi azaltın
Çok sıkı bir rejim uygulamanıza gerek yok. Çok sıkı bir rejim yaparak kendinizi zorlamak yerine, sadece yeme miktarınızı azaltın; ama her şeyi yiyin. Şekerli şeylerden uzak durun ve yediğiniz meyve miktarını artırın. Kan şekeri miktarınız düzelecektir ve canınız daha az şeker isteyecektir.
4. Yeme alışkanlığınızı değiştirin
* Daha küçük porsiyonlarda yemek yiyin. Mesela, daha küçük tabaklar kullanın.
* Daha yavaş yemek yiyin, sofrada yemeğini en son bitiren siz olun.
* Daha büyük bir su bardağı kullanın, her lokmadan sonra su için.
* Tatlı yerine meyve yiyin.
* Yemeğinizi bitirir bitirmez sofradan kalkın.
* Yemekten sonra yürüyüş yapabilirsiniz, dişlerinizi fırçalayabilirsiniz.
* Yapmamanız gereken en önemli şey ise sigara içmektir.
SİGARA İÇMEYİ UYGUNSUZ HALE GETİRİN
* Sigarayı kartonla almayı bırakın. Bir paket bitmeden diğerini almayın.
* Evde ya da işte, yanınızda sigara taşımayı bırakın. Sigaraya ulaşmanızı zorlaştırın.
* Sigara içmeyi hoş olmayan hale getirin.
* Sizin için özellikle zevk verici olmayan şartlarda sigara için. Örneğin, başkalarıyla birlikte içmekten hoşlanıyorsanız bunu yalnız yapın.
* Sandalyenizi boş bir köşeye doğru çevirin ve sadece içtiğiniz sigarayla onun olumsuz etkilerine konsantre olun.
* Bütün izmaritlerinizi büyük bir cam kavanoz içinde toplayarak, sigaranın pisliğini hatırlamak için saklayın.
BIRAKMADAN HEMEN ÖNCE YAPILACAKLAR
* Sigarasız olma egzersizleri yapın.
* Bir daha asla sigara içmeyeceğinizi �düşünmeyin.� Her seferinde, o günü de sigarasız geçirmeyi düşünerek bırakın.
* Kendinize bugün sigara içmeyeceğinizi söyleyin ve içmeyin.
* Uzun süre kalan sigara kokusundan kurtulmak için elbiselerinizi temizleyin.
BIRAKTIĞINIZ GÜN YAPILACAKLAR
* Bütün sigara ve kibritleri atın. Çakmakları ve kül tablalarını saklayın.
* Diş hekimine gidip dişlerinizi temizleterek sigara lekelerinden kurtulun. Dişlerinizin bu şekilde ne kadar güzel göründüğüne dikkat edin ve onları öyle tutmayı hedefleyin.
* Kendiniz ya da bir başkası için almak istediğiniz şeylerin listesini yapın. Maliyetlerini sigara paket fiyatı üzerinden hesaplayın ve bu hediyeleri almak için parayı bir kenara koyun.
* O büyük günde kendinizi çok meşgul edin. Sinemaya, spor yapmaya gidin; uzun yürüyüşler yapın ya da bisiklete binin.
* Ailenize ve arkadaşlarınıza o günün sigarayı bırakma gününüz olduğunu hatırlatın.
* Onlardan ilk haftalarda yaşayacağınız zorluklarda size yardımcı olmalarını rica edin.
* Kendinize bir mükâfat ya da kutlama niyetiyle özel bir şey verin.
BIRAKTIKTAN HEMEN SONRA YAPILACAKLAR
* Evde, işyerinde ve çevrenizde temiz, taze, sigarasız bir ortam oluşturun. Kendiniz için çiçekler alın.
* Sigarayı bıraktıktan sonraki ilk birkaç gün kütüphane, müze, tiyatro, ibadethane gibi sigara içilmesine izin verilmeyen yerlerde mümkün olduğunca çok vakit geçirin.
* Bol su ve meyve suyu için. (Ama kafein içeren meşrubattan sakının)
* Sigara ile bağlantı kurduğunuz içeceklerden sakının.
* Elinizde sigara bulunmasını özlüyorsanız, anahtarlık, tespih, kalem gibi bir şeyle oynayın.
* Yemek aralarında çiğ sebze yiyin. Mesela havuç, salatalık, lahana iyi gelecektir.
* Daha erken yatmaya özen gösterin
* Abur cubur yemeyin.
* Hareket edin. Araba yerine yürümeyi tercih edin. Sabahları koşun. Ev temizliği yapın.
SİGARA BIRAKMA İSTEĞİNİZİ GELİŞTİRİN
* �Sigarayı o kadar seviyorum ki, bırakma isteği duyamıyorum.� diyebilirsiniz. Ama bunu yapmanın bazı kolay yollan var:
* Sigaranın size sağladığı yararları bir liste haline getirin. Aklınıza gelen tüm faydalarını yazın. Çok tarafsız bir şekilde listenizi yeniden gözden geçirin. Listedeki her madde, sizin için geçerli mi diye tek tek düşünün. Eğer listenizde �Rahatlamak için içiyorum.� maddesi varsa, kendi kendinize sormanız gereken en önemli soru �Sigara içmeyenler, rahatlamak için ne yapıyorlar?� olmalıdır. Eğer �Can sıkıntısından içiyorum.� diyorsanız ve sigara geçici olarak sizi oyalıyorsa, bu kötü alışkanlık için bir sürü para harcayacağınıza, kendinize daha faydalı bir hobi geliştirebilirsiniz.
* Şimdi listenizi yeniden, sigara içmeyen bir kişi gözüyle değerlendirin. İçmeyen biri, listeniz hakkında ne yorum yapardı? Sigara içmeyen bir kişi, sigarasız bir dünyayla ilgili ne düşünürdü? Siz de onunla aynı şeyleri düşünüyor musunuz?
* Burada unutmamanız gereken nokta şudur: Sigaranın size sağladığı şeyler geçicidir. Rahatlama, can sıkıntısını dağıtma, nikotin isteğini yok etme vesaire...
* Uzun vadede ise sigara size her anlamda zararlıdır!
SİGARA YERİNE YENİ BİR ŞEY BULUN
* Sigaranın size sağladığı yararları değerlendirdikten sonra, sigaranızın yerini alacak başka bir şey bulmanız gerekmektedir.
* Sigarayı bırakmayı istemenizi sağlayan sebepleri bir liste haline getirin. En başa �Daha uzun ve daha sağlıklı yaşamak için� diye yazın. Diğer sebepler ise, �Çocuklarıma iyi örnek olabilmek için�, �Para biriktirmek için� gibi olabilir. Herkesin hayatında bir değişiklik yaparken kuvvetli bir motivasyona ihtiyacı vardır. Eğer sigarayı neden bırakmak istediğinizi kesinleştirirseniz, başarmanız daha kolay olacaktır. Öncelikle, sigaranın size sağladığını düşündüğünüz yararlarının, hain yalanlardan başka bir şey olmadığını iyice anlayın.
Sevginizi tiksintiye dönüştürün
* Sigarayı bırakmazsanız karşılaşacağınız ve şu ana kadar sigara bağımlılığınız yüzünden başınıza gelen kötü şeylerin bir listesini yapın.
* Eğer sigarayı hâlâ seviyorsanız, onu kötülemeye ve kendinizi ondan soğutmaya başlayın. En sevmediğiniz marka sigarayı için. Bitmiş bir sigarayı, bir kâse su içine atın ve koklayın, ıslak sigara ne kadar tiksindirici kokuyor öyle değil mi? Bu size vücudunuzun ne halde olduğu hakkında bir fikir verecektir.
* Sigara içerken, aynada kendinize bakın. Ne kötü görünüyor değil mi? Dünyadaki hiçbir canlı, en ilkel yaratık bile, durup dururken içine duman çekmez. Siz niye yapıyorsunuz?
* Ellerinize ve dişlerinize bakın, ne kadar kirli ve bakımsız görünüyorlar, öyle değil mi? Dişlerinize bakan bir kişi, sizinle ilgili hiç de iyi şeyler düşünmeyecektir.
* Kendi kokunuzu hissedin. Ne kadar kötü kokuyorsunuz! Böyle kokmaya devam edecek misiniz?
* Sigara fabrikalarına yılda en az ne kadar para ödüyorsunuz? Siz sağlığınızı kaybederken, onlar zengin oluyor. Hiç düşündünüz mü?
* Arabanız da, eviniz de iğrenç kokuyor. Ne kadar havalanırsanız da fayda etmiyor.
* Sigara içmeyenlerin yanında sigara yaktığınız zaman, sizden nefret ediyorlar. Hiç kimse sizin yüzünüzden rahatsız olmak zorunda değil, hele de çocuklar.
Sigarayı asla bırakmamanın 5 yolu!
1- Sürekli �sigarayı bırak!� cümlesini duyuyorsunuz. Ama umurunuzda değil. Ölene kadar sigara içeceksiniz, değil mi? Sizi sigarayı bırakmaya zorlayan herkese ve her şeye karşı savaş açın!
Bunun için, ilk olarak asla ve hiçbir şekilde sigarayı bırakabileceğinize inanmayın! Zaten kimse sigarayı bırakamıyor diye düşünün. Bir nefes çektiğinizde yaşadığınızı hissedin. Yanınızda birisi sigara yakar yakmaz, siz de bir tane yakın. Hiç beklemeyin. Zaten eğer sigarayı bırakacağınızı düşünürseniz belki siz de o korkunç sigara düşmanlarından biri olursunuz. Hiç kimseye inanmayın, her ne kadar içinizden bir ses sigarayı bırakabilirsin dese de aldırmayın, nasıl olsa bırakamazsınız!
2- Sakın sigarayı bırakmak için bir tarih belirlemeyin. Hayatta en başarılı insanlar, plansız yaşayanlardır. Onlar şanslıdır. Onlara gökten zembille para iner. Her istedikleri kendiliğinden olur.
Hayatta kaybedenler, düzenli ve planlı yaşayanlardır. Amaç belirlemek, plan yapmak, plan yapmak, plan yapmak... Siz sakın yapmayın. Vaktinizi boşa harcamak olur. Hayatınızı yönlendireceksiniz de ne olacak, her şey nasıl olsa olacağına varacak!
Sakın sigarayı bırakmak için bir gün belirlemeyin. Böylece son sigaranızı ne zaman içeceğinizi asla bilemeyeceksiniz. Böylece, birbiri ardına sigara içebilirsiniz ve asla onsuz bir hayat düşünmek zorunda kalmazsınız.
3- Sigarayı bırakmamanın üçüncü yolu, hiçbir doktorla görüşmemektir. Doktorlar zaten her şeyi bildiklerini zannederler, Sürekli aynı şeyleri söylerler. �Neymiş, sigara hasta edermiş, bünyeyi zayıflatıp iş gücünü, cinsel gücü düşürürmüş, kalp ve akciğer hastalıklarına neden olurmuş, kanser yaparmış, yok daha neler. Sigaradan kime ne zarar gelmiş ki? Bir doktora gittin mi, işin bitti zaten, hemen sigarayı bırak der. Bir de bırakmak için önerilerde bulunur. Bunlar zaten yıllarca okuyup, sonra insanların her işine karışırlar. Sanki sigara içmeyen doktor yok.
4- Kesinlikle egzersiz yapmayın. Spor çok yorucudur. Sonra kalori yakarsınız. Ne gerek var? Hem zaten kaslarınızın çalışması için, haftada üç dört gün disiplinli spor yapmak lazım. Düşünsenize, bu süre zarfında televizyon seyredemeyeceksiniz. Hayatta olmaz!
Koltuğunuzda oturun ve bir paket daha sigara için. Ya da iki...
Herkes spor yapmanın iyi olduğunu söylüyor, strese iyi geliyormuş. Ama sizin zaten sigaranız var, tüm stresinizi alıyor.
Öyle değil mi? Kim ister sağlıklı bir vücut, güzel kaslar? Uzmanlar eğer spor yaparsanız, kendinizi daha iyi hissedersiniz, vücudunuz şekil alınca kendinize güveniniz artar, sigarayı bırakıp, kendinize iyi bakarsanız daha sağlıklı bir ömür sürersiniz gibi şeyler söyleyebilirler. Hiç umursamayın. Siz canınızın istediğini yapın, televizyonun karşısında sigara içmeye devam edin!
5- Son olarak sigarayı bırakmanızı engelleyecek beşinci yol, kesinlikle sigarayı bırakmaya çabalamamaktır. Buna hiç lüzum yoktur. Mutlaka daha önce sigarayı bırakmaya çalıştınız; ama yapamadınız. O zaman artık boş verin. Sigaraya köle olmaya devam edin.
Beş-on yıl daha fazla yaşamanın ne önemi var. Zaten bırakmanız mümkün değil, sakın sigarayı bırakma planı yapmayın. Bu konuda hiçbir şey okumayın, doktorlara danışmayın, sakın derin nefes almayın; o zaman akciğerlerinizin ne halde olduğunu hissedersiniz. Sakın fazla su içmeyin. Kesinlikle spor yapmayın ve sağlıklı beslenmeyin. Kül tablalarını kesinlikle boşaltmayın, arabanızda, evinizde, işyerinizde, her yerde sigara için.
Pasif içicilik nedir?
Zorla sigara içirilenlerden misiniz?
Sigara içilen bir ortamda sigara içmeyenlerin durumu pasif içicilik olarak adlandırılır. Bu sorunun net bir cevabı vardır ve EVET�tir. Sigaranın yanması sırasında nefesle içe çekilen duman �ana duman�, yanan uçtan dış ortama yayılan kısım ise �yan duman�dır. Bu ikisi arasında içerik açısından önemli farklılıklar mevcuttur. Yan duman daha düşük ısıda olması dolayısıyla tam yanmamış tütünden ortaya çıkar ve bu nedenle daha toksik ürünler içerir. Sigara içmeyenlerin içenlerle aynı kapalı ortamı paylaşması sırasında istem dışı solunan bu duman pasif içiciliği oluşturur. Pasif içicilerde aynen aktif içiciler gibi risklere maruz kalmaktadırlar. Kişilerin sigara içme özgürlükleri olmalıdır, fakat bundan daha önde gelen sigara içmeme veya temiz hava soluma özgürlükleri de olmalıdır.
Kişi her istediği yerde sigara içme hakkına sahip değildir. Sigara içilemez alanlara kişinin evi de dahildir ve hatta bu diğer yasak kapsamındaki alanlardan çok daha önceliklidir. Çünkü, pasif içiciliğin en kabullenilemez tarafı çocukların buna maruz kalmasıdır. Çocuklar sigaranın zararlı etkilerine daha duyarlıdırlar. Ülkemizde yapılan çalışmalar ilkokul çocuklarının her 3/4�ünün pasif içici olduğunu ve bu çocukların idrarlarında ölçülen kotinin düzeylerinin günde 6 adet sigara içen bir kişideki miktara eşdeğer olduğunu göstermiştir.
Sigarayı savunma konusunda ne kadar ileri giderse gitsin hiçbir anne-baba, en sevdikleri varlıklarının, kendi içtikleri sigaradan dolayı ileride bir astımlı, kronik bronşitli olarak yaşamasını veya sık solunum yolu enfeksiyonu geçiren sağlıksız, mutsuz kişiler olmasını arzulamaz. Hiçbir sorumlulukları olmaksızın sadece sigara içen bir anne veya babanın çocuğu olmaktan dolayı akranlarının aksine özgürce koşup oynayamamaları; ömür boyu hastane, doktor, acil servis kuyruklarında çile çekmeleri; devamlı hastalanıp, krize girip çok zor günler geçirmeleri; tatsız ilaçlar kullanmak zorunda kalmaları ve yediklerinden giydiklerine kadar her şeyde belirli sınırlamalara uymaları gerektiğinden hayat kalitelerinin önemli ölçüde bozulması etik açıdan kabul edilebilir bir durum değildir.
Sigara içme sağlık sorunu olma yanında, etik bir sorundur. Cadde ve sokaklarda, kaldırım ve koridorlarda yerlere atılmış izmaritlerden hasıl olan görüntüler bu davranışın etik temellerinin vurgulanmasında yeterince malzeme oluşturmaktadır.
--------------------------------------------------------------------------------
Pek çok kişi başarmak için desteğe ve motivasyona ihtiyaç duyar. Siz de bırakabilirsiniz. Başaran insanların da en az sizin kadar tiryaki olduğunu unutmayın!
Araştırmalar sigara içenlerin yüzde 90'ının sigarayı bırakmak istediklerini fakat bunu başaramadıklarını göstermektedir. Çoğu tiryaki aksini söylese de sigarayı bırakmak mümkündür. Uyandıktan hemen sonra sigara içenlerin, hastayken sigara içenlerin, sigaradan uzak duramayanların, sabahları daha fazla sigara içenlerin ciddi derecede bağımlılığı vardır ve bu kişiler sigarayı bırakmakta zorlanırlar. Sigarayı bırakanların yüzde 70'i ilk ayda tekrar kullanmaya başlarlar. Sigarayı bırakmış olanların dörtte birinden azı, ilk girişiminde bunu başarmıştır. Sigarayı kalıcı olarak bırakanların çoğu bunu başarmadan önce 3-4 kez bırakmayı deneyip yeniden başlamışlardır. Güzel haber şu ki, sigarayı bırakmaya çalışıp bırakamamak her şeyin sonu değildir. Neden başarısız kalındığından ders alarak bunu başarıncaya kadar tekrar tekrar gayret etmek gerekir. Araştırmaların verdiği başka iyi bir haberde de, Amerika'da sigara içen kişilerin yaklaşık %45'inin sonunda sigarayı bırakabilmesidir.
PROF. DR. ŞERİF ALİ TEKALAN
Sigarayı bırakma kararıyla hayatınız değişecek. Bu tabii ki kolay olmayacak. Pek çok kişi başarmak için desteğe ve motivasyona ihtiyaç duyar. Siz de bırakabilirsiniz. Başaran insanların da en az sizin kadar tiryaki olduğunu unutmayın!
Araştırmalar sigara içenlerin yüzde 90�ının sigarayı bırakmak istediklerini fakat bunu başaramadıklarını göstermektedir. Çoğu tiryaki aksini söylese de sigarayı bırakmak mümkündür. Uyandıktan hemen sonra sigara içenlerin, hastayken sigara içenlerin, sigaradan uzak duramayanların, sabahları daha fazla sigara içenlerin ciddi derecede bağımlılığı vardır ve bu kişiler sigarayı bırakmakta zorlanırlar. Sigarayı bırakanların yüzde 70�i ilk ayda tekrar kullanmaya başlarlar. Sigarayı bırakmış olanların dörtte birinden azı, ilk girişiminde bunu başarmıştır. Sigarayı kalıcı olarak bırakanların çoğu bunu başarmadan önce 3-4 kez bırakmayı deneyip yeniden başlamışlardır. Güzel haber şu ki, sigarayı bırakmaya çalışıp bırakamamak her şeyin sonu değildir. Neden başarısız kalındığından ders alarak bunu başarıncaya kadar tekrar tekrar gayret etmek gerekir. Araştırmaların verdiği başka iyi bir haberde de, Amerika�da sigara içen kişilerin yaklaşık %45�inin sonunda sigarayı bırakabilmesidir.
Sigarayı bırakmak için kendinizi hazırlayın!
Bırakmak istediğinize dair olumlu karar verin. Bunun ne kadar zor olabileceğine dair olumsuz düşünceleri engellemeye çalışın.
Bırakmak isteyişinizin bütün nedenlerini sıralayın. Her gece yatmadan önce bu nedenlerden birini 10 kez tekrar edin.
Sağlığınız ve başkalarına karşı sorumluluklarınızın yanında, güçlü kişisel nedenler geliştirin. Mesela sigara molaları, satın almak için koşuşturma, ateş arama için ziyan ettiğiniz toplam zamanı vb. düşünün.
Kendinizi fiziksel olarak forma sokmaya başlayın: Düzenli egzersiz yapın, daha fazla sıvı alın, yeterince dinlenin ve aşırı yorgunluktan kaçının.
Bırakmak için bir tarihi, hedef olarak belirleyin. Doğum gününüz, evlilik yıldönümünüz gibi özel günleri seçebilirsiniz. Eğer yoğun olarak işyerinde sigara içiyorsanız, tatilde bırakın. Belirlediğiniz günü kutsal gibi kabul edin, hiçbir şeyin onu değiştirmesine izin vermeyin. Böylece bırakma gününüzü her yıl katlayabilirsiniz.
Bırakma sırasında görülen rahatsız edici belirtilerin geçici olduğunu bilin. Geneli sadece 2-3 hafta sürer.
Sigaraya yeniden başlamaların çoğunlukla, ilk haftalarda meydana geldiğini bilin. Bunun geçireceğiniz en zor zaman olduğunun farkında olun ve bu kritik dönemi atlatmak için iradeniz, aileniz, arkadaşlarınız gibi bütün şahsi kaynaklarınızı kullanın.
Diğer yeniden başlamaların çoğunun da, sigarayı bıraktıktan sonraki ilk 3 ay içinde olduğunu bilin. Yeniden başlama özellikle stresle, beklenmedik şekilde tetiklenir. Bu durumlar sigarayı rahatlamayla özdeşleştirdiği için, kişinin otomatik olarak sigaraya yöneldiği anlardır. Bunlar meydana gelmeden önce kendini hazırlamak zor olduğu için, olduğunda fark edebilmek önemlidir. Unutmayın, sigara bir alışkanlıktır; ama yenebileceğiniz bir alışkanlıktır.
Daha önce sigarayı temelli bırakmış kişilerin çoğunun, bunu ancak birkaç denemeden sonra yapabildiklerini bilin, ilk denemede bırakanlardan biri olabilirsiniz. Olmazsa �yılmayın� ve yeniden deneyin.
Başkasını bu işe dahil edin.
Hedeflediğiniz günde sigarayı bırakabileceğinize dair bir arkadaşınızla iddiaya girin. Sigara paranızı her gün bir kenara koyun ve eğer sigara içmezseniz o parayı bir yere bağışlayın. (Ama sigara içerseniz, vazgeçmeyin, gücünüzü toplayıp yeniden başlayın.)
Eşinizin ya da bir arkadaşınızın sizinle birlikte sigarayı bırakmasını isteyin.
Ailenize ve arkadaşlarınıza, sigarayı bırakacağınızı ve bunun tarihini söyleyin. Bu, hem bırakmadan önce hem de sonra önemli bir destek kaynağı olabilir.
Sigarayı bırakmak için 20 öneri
1- Kendinize inanın ve güvenin. Sigarayı bırakabileceğinize inanın. Hayatınızda daha önce başardığınız zor işleri düşünün. Sigarayı da bırakabileceğiniz düşünün.
2- Sigarayı bırakma sebeplerinizi ve bırakmakla kazanacaklarınızı yazın: Örnek: Daha uzun yaşamak, kendinizi daha iyi hissetmek, para biriktirmek, daha iyi kokmak... Sigara içen herkes bunun zararlarını bilir ve bırakmak ister, siz bunu yazılı hale getirin ve her gün okuyun.
3- Ailenizden ve arkadaşlarınızdan sigarayı bırakma kararınızı desteklemelerini isteyin. Size yardımcı olmalarını; ama kesinlikle sizi suçlamamaları gerektiğini söyleyin. Sigarayı bıraktığınız ilk günlerde zorlanacağınızı ve size anlayış göstermelerini rica edin.
4- Sigarayı bırakmak için bir gün belirleyin. Bugünün yeni hayatınız için bir başlangıç olduğunu düşünün.
5- Sigarayı bırakmak için bir doktora danışabilirsiniz ve onun yardım ve önerilerini alabilirisiniz.
6- Kendinize bir egzersiz programı belirleyin. Spor yaparken sigara içmek aklına gelmeyecektir, üstelik sigara verimli egzersiz yapmanızı engelleyecektir. Spor yapmak stresinizi azaltacak ve sigaranın vücudunuz yıllarca yaptığı zararı tamir etmesine yardımcı olacaktır. Haftada 3-4 kere, 30-40 dakika spor yapın.
7- Her gün 3-5 dakika nefes egzersizi yapın. Gözlerinizi kapatın. Burnunuzdan derin nefes alın, nefesinizi birkaç saniye tutun ve çok yavaş bir şekilde ağzınızdan verin. Nefes egzersizi sırasında daha temiz ve daha rahat nefes aldığınızı göreceksiniz.
8- Birisi size sigara ikram ederse reddedin, kullanmıyorum deyin. Bu sizin kendinize olan güveninizi artıracaktır.
9- Pek çok sigara tiryakisi, sigarayı yavaş yavaş bırakamayacağını; ancak bir seferde bırakabileceğini düşünür. Hangi metodun size daha uygun olduğuna siz karar verin.
10- Pek çok sigara tiryakisi, sigarayı yavaş yavaş ırakamayacağını; ancak bir seferde bırakabileceğini düşünür. Hangi metodun size daha uygun olduğuna siz karar verin.
11- Sigarayı bırakmayı isteyen bir arkadaşınız daha varsa bunu yapmak daha kolay olacaktır. Birbirinizi teşvik edici konuşmalar yapın.
12- Dişlerinizi temizletin ve her zaman temiz tutun.
13- Sigarayı bıraktıktan sonra kendinize bir ödül verin.
14- Çok fazla su için. Su her anlamda vücudunuz için faydalıdır. Pek çok kişi yeterince su içmez. Vücudunuzdan nikotinin ve diğer zararlı kimyasal maddelerin atılmasına yardımcı olacaktır. Sigaranın verdiği zararları düzeltecektir. Ayrıca, yemek yeme isteğinizi de azaltacaktır.
15- Sigarayı en çok ne zaman istediğinizi düşünün; canınız sıkkın olduğunda, yemekten sonra, işten eve gelince mi? Sigara içmek yerine hoşunuza giden bir şey yapın.
16- Elinizdeki ve ağzınızdaki boşluk hissini gidermek için bir şey bulun. Örneğin, su için, sakız çiğneyin, leblebi yiyin.
17- Sigarayı bırakma konusunda düşüncelerinizi yazın. Bunu her gün okuyun.
18- Yanınızda sizin için çok önemli birisinin resmini taşıyın, bir kâğıda �sigarayı bırakacağıma söz veriyorum� diye yazın, canınız her sigara istediğinde bu resme ve nota bakın.
19- Canınız sigara istediğinde, bir sigara yakmak yerine hislerinizi bir günlüğe yazın. Bu günlüğü her zaman yanınızda taşıyın.
20- Bu listeyi okuduktan sonra, önerileri kendinize uyarlayın ve sigarayı bırakmak için kendi planınızı yapın.
Çağın ölüm tuzaklarından nasıl kurtulabiliriz?
Bazı davranışlar zamanla alışkanlık halini alabiliyor. Prof. Dr. Şerif Ali Tekalan�ın Altınburç yayınlarından çıkan kitabında başta sigara olmak üzere alkol, uyuşturucu, kumar ve şans oyunları, yanlış beslenme alışkanlıkları, sanal bağımlılık, alışveriş hastalığı, seks bağımlılığı gibi konulara yer verilmiş. İlginç tespitleri ve çözüm önerileriyle kitap dikkat çekiyor.
***
Kilo almadan sigarayı bırakmanın yolları
1. Sigarayı unutun!
En iyi yaklaşım, kilo alma ihtimalini göz ardı ederek, sigarayı bırakmaktır. En fazla bir-iki kilo alırsınız ya da hiç kilo almazsınız!
2. Egzersiz yapın
Hem sigarayı bırakmak hem de hayat tarzınızda değişiklik yapmak zordur. Gene de sigarayı bırakmadan önce spora başlamak ve bıraktığınız dönemde buna devam etmek çok faydalı olacaktır. Spor yapmak, hem kilo almanızı engelleyecektir hem de sigarayı unutmanıza yardımcı olacaktır. Deneyin, göreceksiniz.
3. Şeker tüketiminizi azaltın
Çok sıkı bir rejim uygulamanıza gerek yok. Çok sıkı bir rejim yaparak kendinizi zorlamak yerine, sadece yeme miktarınızı azaltın; ama her şeyi yiyin. Şekerli şeylerden uzak durun ve yediğiniz meyve miktarını artırın. Kan şekeri miktarınız düzelecektir ve canınız daha az şeker isteyecektir.
4. Yeme alışkanlığınızı değiştirin
* Daha küçük porsiyonlarda yemek yiyin. Mesela, daha küçük tabaklar kullanın.
* Daha yavaş yemek yiyin, sofrada yemeğini en son bitiren siz olun.
* Daha büyük bir su bardağı kullanın, her lokmadan sonra su için.
* Tatlı yerine meyve yiyin.
* Yemeğinizi bitirir bitirmez sofradan kalkın.
* Yemekten sonra yürüyüş yapabilirsiniz, dişlerinizi fırçalayabilirsiniz.
* Yapmamanız gereken en önemli şey ise sigara içmektir.
SİGARA İÇMEYİ UYGUNSUZ HALE GETİRİN
* Sigarayı kartonla almayı bırakın. Bir paket bitmeden diğerini almayın.
* Evde ya da işte, yanınızda sigara taşımayı bırakın. Sigaraya ulaşmanızı zorlaştırın.
* Sigara içmeyi hoş olmayan hale getirin.
* Sizin için özellikle zevk verici olmayan şartlarda sigara için. Örneğin, başkalarıyla birlikte içmekten hoşlanıyorsanız bunu yalnız yapın.
* Sandalyenizi boş bir köşeye doğru çevirin ve sadece içtiğiniz sigarayla onun olumsuz etkilerine konsantre olun.
* Bütün izmaritlerinizi büyük bir cam kavanoz içinde toplayarak, sigaranın pisliğini hatırlamak için saklayın.
BIRAKMADAN HEMEN ÖNCE YAPILACAKLAR
* Sigarasız olma egzersizleri yapın.
* Bir daha asla sigara içmeyeceğinizi �düşünmeyin.� Her seferinde, o günü de sigarasız geçirmeyi düşünerek bırakın.
* Kendinize bugün sigara içmeyeceğinizi söyleyin ve içmeyin.
* Uzun süre kalan sigara kokusundan kurtulmak için elbiselerinizi temizleyin.
BIRAKTIĞINIZ GÜN YAPILACAKLAR
* Bütün sigara ve kibritleri atın. Çakmakları ve kül tablalarını saklayın.
* Diş hekimine gidip dişlerinizi temizleterek sigara lekelerinden kurtulun. Dişlerinizin bu şekilde ne kadar güzel göründüğüne dikkat edin ve onları öyle tutmayı hedefleyin.
* Kendiniz ya da bir başkası için almak istediğiniz şeylerin listesini yapın. Maliyetlerini sigara paket fiyatı üzerinden hesaplayın ve bu hediyeleri almak için parayı bir kenara koyun.
* O büyük günde kendinizi çok meşgul edin. Sinemaya, spor yapmaya gidin; uzun yürüyüşler yapın ya da bisiklete binin.
* Ailenize ve arkadaşlarınıza o günün sigarayı bırakma gününüz olduğunu hatırlatın.
* Onlardan ilk haftalarda yaşayacağınız zorluklarda size yardımcı olmalarını rica edin.
* Kendinize bir mükâfat ya da kutlama niyetiyle özel bir şey verin.
BIRAKTIKTAN HEMEN SONRA YAPILACAKLAR
* Evde, işyerinde ve çevrenizde temiz, taze, sigarasız bir ortam oluşturun. Kendiniz için çiçekler alın.
* Sigarayı bıraktıktan sonraki ilk birkaç gün kütüphane, müze, tiyatro, ibadethane gibi sigara içilmesine izin verilmeyen yerlerde mümkün olduğunca çok vakit geçirin.
* Bol su ve meyve suyu için. (Ama kafein içeren meşrubattan sakının)
* Sigara ile bağlantı kurduğunuz içeceklerden sakının.
* Elinizde sigara bulunmasını özlüyorsanız, anahtarlık, tespih, kalem gibi bir şeyle oynayın.
* Yemek aralarında çiğ sebze yiyin. Mesela havuç, salatalık, lahana iyi gelecektir.
* Daha erken yatmaya özen gösterin
* Abur cubur yemeyin.
* Hareket edin. Araba yerine yürümeyi tercih edin. Sabahları koşun. Ev temizliği yapın.
SİGARA BIRAKMA İSTEĞİNİZİ GELİŞTİRİN
* �Sigarayı o kadar seviyorum ki, bırakma isteği duyamıyorum.� diyebilirsiniz. Ama bunu yapmanın bazı kolay yollan var:
* Sigaranın size sağladığı yararları bir liste haline getirin. Aklınıza gelen tüm faydalarını yazın. Çok tarafsız bir şekilde listenizi yeniden gözden geçirin. Listedeki her madde, sizin için geçerli mi diye tek tek düşünün. Eğer listenizde �Rahatlamak için içiyorum.� maddesi varsa, kendi kendinize sormanız gereken en önemli soru �Sigara içmeyenler, rahatlamak için ne yapıyorlar?� olmalıdır. Eğer �Can sıkıntısından içiyorum.� diyorsanız ve sigara geçici olarak sizi oyalıyorsa, bu kötü alışkanlık için bir sürü para harcayacağınıza, kendinize daha faydalı bir hobi geliştirebilirsiniz.
* Şimdi listenizi yeniden, sigara içmeyen bir kişi gözüyle değerlendirin. İçmeyen biri, listeniz hakkında ne yorum yapardı? Sigara içmeyen bir kişi, sigarasız bir dünyayla ilgili ne düşünürdü? Siz de onunla aynı şeyleri düşünüyor musunuz?
* Burada unutmamanız gereken nokta şudur: Sigaranın size sağladığı şeyler geçicidir. Rahatlama, can sıkıntısını dağıtma, nikotin isteğini yok etme vesaire...
* Uzun vadede ise sigara size her anlamda zararlıdır!
SİGARA YERİNE YENİ BİR ŞEY BULUN
* Sigaranın size sağladığı yararları değerlendirdikten sonra, sigaranızın yerini alacak başka bir şey bulmanız gerekmektedir.
* Sigarayı bırakmayı istemenizi sağlayan sebepleri bir liste haline getirin. En başa �Daha uzun ve daha sağlıklı yaşamak için� diye yazın. Diğer sebepler ise, �Çocuklarıma iyi örnek olabilmek için�, �Para biriktirmek için� gibi olabilir. Herkesin hayatında bir değişiklik yaparken kuvvetli bir motivasyona ihtiyacı vardır. Eğer sigarayı neden bırakmak istediğinizi kesinleştirirseniz, başarmanız daha kolay olacaktır. Öncelikle, sigaranın size sağladığını düşündüğünüz yararlarının, hain yalanlardan başka bir şey olmadığını iyice anlayın.
Sevginizi tiksintiye dönüştürün
* Sigarayı bırakmazsanız karşılaşacağınız ve şu ana kadar sigara bağımlılığınız yüzünden başınıza gelen kötü şeylerin bir listesini yapın.
* Eğer sigarayı hâlâ seviyorsanız, onu kötülemeye ve kendinizi ondan soğutmaya başlayın. En sevmediğiniz marka sigarayı için. Bitmiş bir sigarayı, bir kâse su içine atın ve koklayın, ıslak sigara ne kadar tiksindirici kokuyor öyle değil mi? Bu size vücudunuzun ne halde olduğu hakkında bir fikir verecektir.
* Sigara içerken, aynada kendinize bakın. Ne kötü görünüyor değil mi? Dünyadaki hiçbir canlı, en ilkel yaratık bile, durup dururken içine duman çekmez. Siz niye yapıyorsunuz?
* Ellerinize ve dişlerinize bakın, ne kadar kirli ve bakımsız görünüyorlar, öyle değil mi? Dişlerinize bakan bir kişi, sizinle ilgili hiç de iyi şeyler düşünmeyecektir.
* Kendi kokunuzu hissedin. Ne kadar kötü kokuyorsunuz! Böyle kokmaya devam edecek misiniz?
* Sigara fabrikalarına yılda en az ne kadar para ödüyorsunuz? Siz sağlığınızı kaybederken, onlar zengin oluyor. Hiç düşündünüz mü?
* Arabanız da, eviniz de iğrenç kokuyor. Ne kadar havalanırsanız da fayda etmiyor.
* Sigara içmeyenlerin yanında sigara yaktığınız zaman, sizden nefret ediyorlar. Hiç kimse sizin yüzünüzden rahatsız olmak zorunda değil, hele de çocuklar.
Sigarayı asla bırakmamanın 5 yolu!
1- Sürekli �sigarayı bırak!� cümlesini duyuyorsunuz. Ama umurunuzda değil. Ölene kadar sigara içeceksiniz, değil mi? Sizi sigarayı bırakmaya zorlayan herkese ve her şeye karşı savaş açın!
Bunun için, ilk olarak asla ve hiçbir şekilde sigarayı bırakabileceğinize inanmayın! Zaten kimse sigarayı bırakamıyor diye düşünün. Bir nefes çektiğinizde yaşadığınızı hissedin. Yanınızda birisi sigara yakar yakmaz, siz de bir tane yakın. Hiç beklemeyin. Zaten eğer sigarayı bırakacağınızı düşünürseniz belki siz de o korkunç sigara düşmanlarından biri olursunuz. Hiç kimseye inanmayın, her ne kadar içinizden bir ses sigarayı bırakabilirsin dese de aldırmayın, nasıl olsa bırakamazsınız!
2- Sakın sigarayı bırakmak için bir tarih belirlemeyin. Hayatta en başarılı insanlar, plansız yaşayanlardır. Onlar şanslıdır. Onlara gökten zembille para iner. Her istedikleri kendiliğinden olur.
Hayatta kaybedenler, düzenli ve planlı yaşayanlardır. Amaç belirlemek, plan yapmak, plan yapmak, plan yapmak... Siz sakın yapmayın. Vaktinizi boşa harcamak olur. Hayatınızı yönlendireceksiniz de ne olacak, her şey nasıl olsa olacağına varacak!
Sakın sigarayı bırakmak için bir gün belirlemeyin. Böylece son sigaranızı ne zaman içeceğinizi asla bilemeyeceksiniz. Böylece, birbiri ardına sigara içebilirsiniz ve asla onsuz bir hayat düşünmek zorunda kalmazsınız.
3- Sigarayı bırakmamanın üçüncü yolu, hiçbir doktorla görüşmemektir. Doktorlar zaten her şeyi bildiklerini zannederler, Sürekli aynı şeyleri söylerler. �Neymiş, sigara hasta edermiş, bünyeyi zayıflatıp iş gücünü, cinsel gücü düşürürmüş, kalp ve akciğer hastalıklarına neden olurmuş, kanser yaparmış, yok daha neler. Sigaradan kime ne zarar gelmiş ki? Bir doktora gittin mi, işin bitti zaten, hemen sigarayı bırak der. Bir de bırakmak için önerilerde bulunur. Bunlar zaten yıllarca okuyup, sonra insanların her işine karışırlar. Sanki sigara içmeyen doktor yok.
4- Kesinlikle egzersiz yapmayın. Spor çok yorucudur. Sonra kalori yakarsınız. Ne gerek var? Hem zaten kaslarınızın çalışması için, haftada üç dört gün disiplinli spor yapmak lazım. Düşünsenize, bu süre zarfında televizyon seyredemeyeceksiniz. Hayatta olmaz!
Koltuğunuzda oturun ve bir paket daha sigara için. Ya da iki...
Herkes spor yapmanın iyi olduğunu söylüyor, strese iyi geliyormuş. Ama sizin zaten sigaranız var, tüm stresinizi alıyor.
Öyle değil mi? Kim ister sağlıklı bir vücut, güzel kaslar? Uzmanlar eğer spor yaparsanız, kendinizi daha iyi hissedersiniz, vücudunuz şekil alınca kendinize güveniniz artar, sigarayı bırakıp, kendinize iyi bakarsanız daha sağlıklı bir ömür sürersiniz gibi şeyler söyleyebilirler. Hiç umursamayın. Siz canınızın istediğini yapın, televizyonun karşısında sigara içmeye devam edin!
5- Son olarak sigarayı bırakmanızı engelleyecek beşinci yol, kesinlikle sigarayı bırakmaya çabalamamaktır. Buna hiç lüzum yoktur. Mutlaka daha önce sigarayı bırakmaya çalıştınız; ama yapamadınız. O zaman artık boş verin. Sigaraya köle olmaya devam edin.
Beş-on yıl daha fazla yaşamanın ne önemi var. Zaten bırakmanız mümkün değil, sakın sigarayı bırakma planı yapmayın. Bu konuda hiçbir şey okumayın, doktorlara danışmayın, sakın derin nefes almayın; o zaman akciğerlerinizin ne halde olduğunu hissedersiniz. Sakın fazla su içmeyin. Kesinlikle spor yapmayın ve sağlıklı beslenmeyin. Kül tablalarını kesinlikle boşaltmayın, arabanızda, evinizde, işyerinizde, her yerde sigara için.
Pasif içicilik nedir?
Zorla sigara içirilenlerden misiniz?
Sigara içilen bir ortamda sigara içmeyenlerin durumu pasif içicilik olarak adlandırılır. Bu sorunun net bir cevabı vardır ve EVET�tir. Sigaranın yanması sırasında nefesle içe çekilen duman �ana duman�, yanan uçtan dış ortama yayılan kısım ise �yan duman�dır. Bu ikisi arasında içerik açısından önemli farklılıklar mevcuttur. Yan duman daha düşük ısıda olması dolayısıyla tam yanmamış tütünden ortaya çıkar ve bu nedenle daha toksik ürünler içerir. Sigara içmeyenlerin içenlerle aynı kapalı ortamı paylaşması sırasında istem dışı solunan bu duman pasif içiciliği oluşturur. Pasif içicilerde aynen aktif içiciler gibi risklere maruz kalmaktadırlar. Kişilerin sigara içme özgürlükleri olmalıdır, fakat bundan daha önde gelen sigara içmeme veya temiz hava soluma özgürlükleri de olmalıdır.
Kişi her istediği yerde sigara içme hakkına sahip değildir. Sigara içilemez alanlara kişinin evi de dahildir ve hatta bu diğer yasak kapsamındaki alanlardan çok daha önceliklidir. Çünkü, pasif içiciliğin en kabullenilemez tarafı çocukların buna maruz kalmasıdır. Çocuklar sigaranın zararlı etkilerine daha duyarlıdırlar. Ülkemizde yapılan çalışmalar ilkokul çocuklarının her 3/4�ünün pasif içici olduğunu ve bu çocukların idrarlarında ölçülen kotinin düzeylerinin günde 6 adet sigara içen bir kişideki miktara eşdeğer olduğunu göstermiştir.
Sigarayı savunma konusunda ne kadar ileri giderse gitsin hiçbir anne-baba, en sevdikleri varlıklarının, kendi içtikleri sigaradan dolayı ileride bir astımlı, kronik bronşitli olarak yaşamasını veya sık solunum yolu enfeksiyonu geçiren sağlıksız, mutsuz kişiler olmasını arzulamaz. Hiçbir sorumlulukları olmaksızın sadece sigara içen bir anne veya babanın çocuğu olmaktan dolayı akranlarının aksine özgürce koşup oynayamamaları; ömür boyu hastane, doktor, acil servis kuyruklarında çile çekmeleri; devamlı hastalanıp, krize girip çok zor günler geçirmeleri; tatsız ilaçlar kullanmak zorunda kalmaları ve yediklerinden giydiklerine kadar her şeyde belirli sınırlamalara uymaları gerektiğinden hayat kalitelerinin önemli ölçüde bozulması etik açıdan kabul edilebilir bir durum değildir.
Sigara içme sağlık sorunu olma yanında, etik bir sorundur. Cadde ve sokaklarda, kaldırım ve koridorlarda yerlere atılmış izmaritlerden hasıl olan görüntüler bu davranışın etik temellerinin vurgulanmasında yeterince malzeme oluşturmaktadır.
Emekli Üye
Bunu ilk beğenen sen ol.
RE: Sigaranın sağlığa zararları ve bırakma yöntemleri
UZM. DR. HAMİYET YILMAZ
Zamanla vücudumuzla beraber tüm organlarımızın dolayısıyla derimizin de yaşlanması kaçınılmazdır. En değerli giysimiz cildimizin yaşlanma sürecini iyi bilirsek onu korumamız daha kolay olacaktır.
Deri yaşlanmasını iç ve dış faktörlerin etkisiyle iki ana süreç belirlemektedir. İç süreç kişinin genetik altyapısına bağlı olarak gelişmektedir; kaçınılmazdır ve engellenemez. Dış yaşlanma ise sigara, aşırı alkol kullanımı, yetersiz beslenme, güneş ışınları ve olumsuz çevresel faktörler gibi sebeplere bağlı olarak gelişir; kişisel önlemlerle engellenebilir ya da yavaşlatılabilir. “Erken yaşlanma” tanımı dışsal yaşlanmayı ifade etmekte olup, bu tür yaşlanmanın %80’inin ültraviyole ışınlarına (güneşe) bağlı olduğu sanılmaktadır.
Güneşe bağlı yaşlanmanın karakteristik görünümü kaba, kuru, kırışık deri ve düzensiz renk dağılımıdır. Güneşe bağlı deri hasarı, deri kanserlerinin öncüsü olabilmektedir. Pek çok insan güneşe uzun süre maruz kalma riskinin farkında olmasına rağmen meşhur “sağlıklı bronzlaşma”nın deri kanserlerinin ve erken yaşlanmanın bir belirteci olduğunun farkında değildir. Yaşlanmış deri için birçok tedavi imkanları olmasına rağmen, hiçbir tedavi yöntemi tam olarak etkili olmamaktadır. Güneşten koruyucuların ve deri yaşlanmasını geciktirici ürünlerin düzgün olarak kullanılması en önemli yaklaşımdır.
Sigara yaşlanmada önemli rol oynar
Deri yaşlanmasındaki bir diğer önemli faktör sigara kullanımıdır. Takibi sigaranın iç organlardaki etkileri görünür etkilerinden daha iyi bilinmektedir. Ancak 20 yıllık çalışmalar, sigara içenlerin içmeyenlere oranla yüzlerinde daha fazla yaşlılık belirtileri ve ciltlerinde daha fazla kırışıklık olduğunu göstermektedir. Karakteristik olarak tipik “sigara içici yüzü” kırışıklıklar ile belirgindir. Soluk, hafif kırmızı mor ya da kavuniçi bir renk ve kuru cilt görünümü, ağız çevresinde yoğun kırışıklıklar bulunur. Ayrıca sigaranın, saçlarda beyazlama, tırnaklarda sararma ve cilt kanserlerinde artma gibi birçok etkisi bulunmaktadır.
Sigaranın deri yaşlanmasını artırıcı etkisi diğer dışsal faktörlerle özellikle de sık güneşe maruz kalma ile birleştiğinde daha da artmaktadır. Ayrıca menopoz sonrası kadınlarda bilindiği gibi deri yaşlanması hızla artmaktadır. Bunun için hormon replasman tedavileri kullanılmaktadır. Bu tedaviler sigara içmeyenlerde etkiliyken, sigara içenlerde etkili değildir.
Sigaraya bağlı yaşlanmanın tedavisinde ilk hedef sigaranın bıraktırılmasıdır. Ayrıca antioksidan vitamin kompleksleri, topikal refinoidler, dolgu maddeleri botoks enjeksiyonu, lazer ve dermabrozyon tedavide kullanılmaktadır. Ancak hastalar sigara içmeye devam ettiği sürece en kısa sürede bu çizgiler tekrar oluşmaktadır. Yine aşırı alkol alımı, yetersiz beslenme ve olumsuz çevre koşulları da deri yaşlanmasını hızlandırmaktadır.
***
Uzm. Dr. Hamiyet Yılmaz, Konya Vakıf Hastanesi Dermatoloji Uzmanı
Sigara içmek beynin kimyasını değiştiriyor
Yapılan araştırmalara göre sigara, sinir hücrelerini etkiliyor ve beyin kimyasının da değişmesine neden oluyor. Bonn Üniversitesi’nden Dr. Okan Gür başkanlığında yapılan çalışmada, sigaranın sinirsel bozuklukları kolaylaştırdığı belirlendi.
Kuzey Amerika Radyoloji Derneği’nin yıllık toplantısında açıklanan ve Türk bilim adamı Okan Gür ve ekibi tarafından gerçekleştirilen bilimsel çalışmaya göre sigara içmek sinir hücrelerini etkiliyor ve beynin kimyasını değiştiriyor. Bonn Üniversitesi Radyoloji Bölümü’nden Dr. Okan Gür, “Bu çalışma beyin metabolizması ve nikotin bağımlılığı arasındaki ilişki üzerine odaklanan ilk magnetik görüntüleme çalışması.” dedi. Magnetik görüntüleme (MRS) ile vücutta birçok fiziksel ve kimyasal işlemde rol alan beyin metabolizması hücre düzeyinde incelenebiliyor. Dr. Gür ve ekibi, sigara bırakma programına devam eden 21 erkek ve 22 kadının beynini sigarayı bıraktıktan iki hafta ve altı ay sonra MRS ile görüntüledi. Araştırmaya katılanların yaşları 21 ile 59 arasında değişiyor. Görüntüleme sonuçları 35 sağlıklı kişiden alınan sonuçlarla karşılaştırıldı.
Araştırma sonuçlarına göre nikotin bağımlılığı olan hastaların beyninin acı duyma ve zevk almadan sorumlu kısmında kısaca NAA denilen madde sağlıklı kişilerinkine oranla çok az miktarda bulunuyor. Daha çok sigara içenlerin beyninde NAA miktarının daha da az olduğu ortaya çıktı. NAA maddesinin azalması sinirsel bozukluklara ve şizofreni dahil çeşitli psikolojik rahatsızlıklara sebep olabiliyor ve alkol bağımlılığını kolaylaştırıyor. Sigara içenlerin beyninde choline miktarı da azalıyor. Hücre zarı metabolizmasında önemli rol oynayan choline maddesinin miktarının azalması kalp ve beyin fonksiyonlarında gerilemeye sebep olabiliyor. Hastalar sigarayı bıraktıktan altı ay sonra yapılan çalışmalar sigaranın bu olumsuz etkilerinin izlerinin gittikçe silindiğini ortaya çıkardı. Dr. Gür, ne kadar çok sigara içilirse olumsuz etkilerinin o kadar fazla olduğuna dikkat çekti ve “Bu sonuçlar sigarayı bırakmanın ne kadar önemli olduğunu gösteriyor.” dedi.
Zamanla vücudumuzla beraber tüm organlarımızın dolayısıyla derimizin de yaşlanması kaçınılmazdır. En değerli giysimiz cildimizin yaşlanma sürecini iyi bilirsek onu korumamız daha kolay olacaktır.
Deri yaşlanmasını iç ve dış faktörlerin etkisiyle iki ana süreç belirlemektedir. İç süreç kişinin genetik altyapısına bağlı olarak gelişmektedir; kaçınılmazdır ve engellenemez. Dış yaşlanma ise sigara, aşırı alkol kullanımı, yetersiz beslenme, güneş ışınları ve olumsuz çevresel faktörler gibi sebeplere bağlı olarak gelişir; kişisel önlemlerle engellenebilir ya da yavaşlatılabilir. “Erken yaşlanma” tanımı dışsal yaşlanmayı ifade etmekte olup, bu tür yaşlanmanın %80’inin ültraviyole ışınlarına (güneşe) bağlı olduğu sanılmaktadır.
Güneşe bağlı yaşlanmanın karakteristik görünümü kaba, kuru, kırışık deri ve düzensiz renk dağılımıdır. Güneşe bağlı deri hasarı, deri kanserlerinin öncüsü olabilmektedir. Pek çok insan güneşe uzun süre maruz kalma riskinin farkında olmasına rağmen meşhur “sağlıklı bronzlaşma”nın deri kanserlerinin ve erken yaşlanmanın bir belirteci olduğunun farkında değildir. Yaşlanmış deri için birçok tedavi imkanları olmasına rağmen, hiçbir tedavi yöntemi tam olarak etkili olmamaktadır. Güneşten koruyucuların ve deri yaşlanmasını geciktirici ürünlerin düzgün olarak kullanılması en önemli yaklaşımdır.
Sigara yaşlanmada önemli rol oynar
Deri yaşlanmasındaki bir diğer önemli faktör sigara kullanımıdır. Takibi sigaranın iç organlardaki etkileri görünür etkilerinden daha iyi bilinmektedir. Ancak 20 yıllık çalışmalar, sigara içenlerin içmeyenlere oranla yüzlerinde daha fazla yaşlılık belirtileri ve ciltlerinde daha fazla kırışıklık olduğunu göstermektedir. Karakteristik olarak tipik “sigara içici yüzü” kırışıklıklar ile belirgindir. Soluk, hafif kırmızı mor ya da kavuniçi bir renk ve kuru cilt görünümü, ağız çevresinde yoğun kırışıklıklar bulunur. Ayrıca sigaranın, saçlarda beyazlama, tırnaklarda sararma ve cilt kanserlerinde artma gibi birçok etkisi bulunmaktadır.
Sigaranın deri yaşlanmasını artırıcı etkisi diğer dışsal faktörlerle özellikle de sık güneşe maruz kalma ile birleştiğinde daha da artmaktadır. Ayrıca menopoz sonrası kadınlarda bilindiği gibi deri yaşlanması hızla artmaktadır. Bunun için hormon replasman tedavileri kullanılmaktadır. Bu tedaviler sigara içmeyenlerde etkiliyken, sigara içenlerde etkili değildir.
Sigaraya bağlı yaşlanmanın tedavisinde ilk hedef sigaranın bıraktırılmasıdır. Ayrıca antioksidan vitamin kompleksleri, topikal refinoidler, dolgu maddeleri botoks enjeksiyonu, lazer ve dermabrozyon tedavide kullanılmaktadır. Ancak hastalar sigara içmeye devam ettiği sürece en kısa sürede bu çizgiler tekrar oluşmaktadır. Yine aşırı alkol alımı, yetersiz beslenme ve olumsuz çevre koşulları da deri yaşlanmasını hızlandırmaktadır.
***
Uzm. Dr. Hamiyet Yılmaz, Konya Vakıf Hastanesi Dermatoloji Uzmanı
Sigara içmek beynin kimyasını değiştiriyor
Yapılan araştırmalara göre sigara, sinir hücrelerini etkiliyor ve beyin kimyasının da değişmesine neden oluyor. Bonn Üniversitesi’nden Dr. Okan Gür başkanlığında yapılan çalışmada, sigaranın sinirsel bozuklukları kolaylaştırdığı belirlendi.
Kuzey Amerika Radyoloji Derneği’nin yıllık toplantısında açıklanan ve Türk bilim adamı Okan Gür ve ekibi tarafından gerçekleştirilen bilimsel çalışmaya göre sigara içmek sinir hücrelerini etkiliyor ve beynin kimyasını değiştiriyor. Bonn Üniversitesi Radyoloji Bölümü’nden Dr. Okan Gür, “Bu çalışma beyin metabolizması ve nikotin bağımlılığı arasındaki ilişki üzerine odaklanan ilk magnetik görüntüleme çalışması.” dedi. Magnetik görüntüleme (MRS) ile vücutta birçok fiziksel ve kimyasal işlemde rol alan beyin metabolizması hücre düzeyinde incelenebiliyor. Dr. Gür ve ekibi, sigara bırakma programına devam eden 21 erkek ve 22 kadının beynini sigarayı bıraktıktan iki hafta ve altı ay sonra MRS ile görüntüledi. Araştırmaya katılanların yaşları 21 ile 59 arasında değişiyor. Görüntüleme sonuçları 35 sağlıklı kişiden alınan sonuçlarla karşılaştırıldı.
Araştırma sonuçlarına göre nikotin bağımlılığı olan hastaların beyninin acı duyma ve zevk almadan sorumlu kısmında kısaca NAA denilen madde sağlıklı kişilerinkine oranla çok az miktarda bulunuyor. Daha çok sigara içenlerin beyninde NAA miktarının daha da az olduğu ortaya çıktı. NAA maddesinin azalması sinirsel bozukluklara ve şizofreni dahil çeşitli psikolojik rahatsızlıklara sebep olabiliyor ve alkol bağımlılığını kolaylaştırıyor. Sigara içenlerin beyninde choline miktarı da azalıyor. Hücre zarı metabolizmasında önemli rol oynayan choline maddesinin miktarının azalması kalp ve beyin fonksiyonlarında gerilemeye sebep olabiliyor. Hastalar sigarayı bıraktıktan altı ay sonra yapılan çalışmalar sigaranın bu olumsuz etkilerinin izlerinin gittikçe silindiğini ortaya çıkardı. Dr. Gür, ne kadar çok sigara içilirse olumsuz etkilerinin o kadar fazla olduğuna dikkat çekti ve “Bu sonuçlar sigarayı bırakmanın ne kadar önemli olduğunu gösteriyor.” dedi.
Emekli Üye
Bunu ilk beğenen sen ol.
RE: Sigaranın sağlığa zararları ve bırakma yöntemleri
Sigarayı bırakmak için 20 öneri
Sigarayı bırakma kararıyla hayatınız değişecek. Bu tabii ki kolay olmayacak. Pek çok kişi başarmak için desteğe ve motivasyona ihtiyaç duyar. Siz de bırakabilirsiniz. Başaran insanların da en az sizin kadar tiryaki olduğunu unutmayın!
Araştırmalar sigara içenlerin yüzde 90’ının sigarayı bırakmak istediklerini fakat bunu başaramadıklarını göstermektedir. Çoğu tiryaki aksini söylese de sigarayı bırakmak mümkündür. Uyandıktan hemen sonra sigara içenlerin, hastayken sigara içenlerin, sigaradan uzak duramayanların, sabahları daha fazla sigara içenlerin ciddi derecede bağımlılığı vardır ve bu kişiler sigarayı bırakmakta zorlanırlar. Sigarayı bırakanların yüzde 70’i ilk ayda tekrar kullanmaya başlarlar. Sigarayı bırakmış olanların dörtte birinden azı, ilk girişiminde bunu başarmıştır. Sigarayı kalıcı olarak bırakanların çoğu bunu başarmadan önce 3-4 kez bırakmayı deneyip yeniden başlamışlardır. Güzel haber şu ki, sigarayı bırakmaya çalışıp bırakamamak her şeyin sonu değildir. Neden başarısız kalındığından ders alarak bunu başarıncaya kadar tekrar tekrar gayret etmek gerekir. Araştırmaların verdiği başka iyi bir haberde de, Amerika’da sigara içen kişilerin yaklaşık %45’inin sonunda sigarayı bırakabilmesidir.
***
Sigarayı bırakmak için kendinizi hazırlayın!
Bırakmak istediğinize dair olumlu karar verin. Bunun ne kadar zor olabileceğine dair olumsuz düşünceleri engellemeye çalışın.
Bırakmak isteyişinizin bütün nedenlerini sıralayın. Her gece yatmadan önce bu nedenlerden birini 10 kez tekrar edin.
Sağlığınız ve başkalarına karşı sorumluluklarınızın yanında, güçlü kişisel nedenler geliştirin. Mesela sigara molaları, satın almak için koşuşturma, ateş arama için ziyan ettiğiniz toplam zamanı vb. düşünün.
Kendinizi fiziksel olarak forma sokmaya başlayın: Düzenli egzersiz yapın, daha fazla sıvı alın, yeterince dinlenin ve aşırı yorgunluktan kaçının.
Bırakmak için bir tarihi, hedef olarak belirleyin. Doğum gününüz, evlilik yıldönümünüz gibi özel günleri seçebilirsiniz. Eğer yoğun olarak işyerinde sigara içiyorsanız, tatilde bırakın. Belirlediğiniz günü kutsal gibi kabul edin, hiçbir şeyin onu değiştirmesine izin vermeyin. Böylece bırakma gününüzü her yıl katlayabilirsiniz.
Bırakma sırasında görülen rahatsız edici belirtilerin geçici olduğunu bilin. Geneli sadece 2-3 hafta sürer.
Sigaraya yeniden başlamaların çoğunlukla, ilk haftalarda meydana geldiğini bilin. Bunun geçireceğiniz en zor zaman olduğunun farkında olun ve bu kritik dönemi atlatmak için iradeniz, aileniz, arkadaşlarınız gibi bütün şahsi kaynaklarınızı kullanın.
Diğer yeniden başlamaların çoğunun da, sigarayı bıraktıktan sonraki ilk 3 ay içinde olduğunu bilin. Yeniden başlama özellikle stresle, beklenmedik şekilde tetiklenir. Bu durumlar sigarayı rahatlamayla özdeşleştirdiği için, kişinin otomatik olarak sigaraya yöneldiği anlardır. Bunlar meydana gelmeden önce kendini hazırlamak zor olduğu için, olduğunda fark edebilmek önemlidir. Unutmayın, sigara bir alışkanlıktır; ama yenebileceğiniz bir alışkanlıktır.
Daha önce sigarayı temelli bırakmış kişilerin çoğunun, bunu ancak birkaç denemeden sonra yapabildiklerini bilin, ilk denemede bırakanlardan biri olabilirsiniz. Olmazsa ‘yılmayın’ ve yeniden deneyin.
Başkasını bu işe dahil edin.
Hedeflediğiniz günde sigarayı bırakabileceğinize dair bir arkadaşınızla iddiaya girin. Sigara paranızı her gün bir kenara koyun ve eğer sigara içmezseniz o parayı bir yere bağışlayın. (Ama sigara içerseniz, vazgeçmeyin, gücünüzü toplayıp yeniden başlayın.)
Eşinizin ya da bir arkadaşınızın sizinle birlikte sigarayı bırakmasını isteyin.
Ailenize ve arkadaşlarınıza, sigarayı bırakacağınızı ve bunun tarihini söyleyin. Bu, hem bırakmadan önce hem de sonra önemli bir destek kaynağı olabilir.
***
Sigarayı bırakmak için 20 öneri
1- Kendinize inanın ve güvenin. Sigarayı bırakabileceğinize inanın. Hayatınızda daha önce başardığınız zor işleri düşünün. Sigarayı da bırakabileceğiniz düşünün.
2- Sigarayı bırakma sebeplerinizi ve bırakmakla kazanacaklarınızı yazın: Örnek: Daha uzun yaşamak, kendinizi daha iyi hissetmek, para biriktirmek, daha iyi kokmak... Sigara içen herkes bunun zararlarını bilir ve bırakmak ister, siz bunu yazılı hale getirin ve her gün okuyun.
3- Ailenizden ve arkadaşlarınızdan sigarayı bırakma kararınızı desteklemelerini isteyin. Size yardımcı olmalarını; ama kesinlikle sizi suçlamamaları gerektiğini söyleyin. Sigarayı bıraktığınız ilk günlerde zorlanacağınızı ve size anlayış göstermelerini rica edin.
4- Sigarayı bırakmak için bir gün belirleyin. Bugünün yeni hayatınız için bir başlangıç olduğunu düşünün.
5- Sigarayı bırakmak için bir doktora danışabilirsiniz ve onun yardım ve önerilerini alabilirisiniz.
6- Kendinize bir egzersiz programı belirleyin. Spor yaparken sigara içmek aklına gelmeyecektir, üstelik sigara verimli egzersiz yapmanızı engelleyecektir. Spor yapmak stresinizi azaltacak ve sigaranın vücudunuz yıllarca yaptığı zararı tamir etmesine yardımcı olacaktır. Haftada 3-4 kere, 30-40 dakika spor yapın.
7- Her gün 3-5 dakika nefes egzersizi yapın. Gözlerinizi kapatın. Burnunuzdan derin nefes alın, nefesinizi birkaç saniye tutun ve çok yavaş bir şekilde ağzınızdan verin. Nefes egzersizi sırasında daha temiz ve daha rahat nefes aldığınızı göreceksiniz.
8- Birisi size sigara ikram ederse reddedin, kullanmıyorum deyin. Bu sizin kendinize olan güveninizi artıracaktır.
9- Pek çok sigara tiryakisi, sigarayı yavaş yavaş bırakamayacağını; ancak bir seferde bırakabileceğini düşünür. Hangi metodun size daha uygun olduğuna siz karar verin.
10- Pek çok sigara tiryakisi, sigarayı yavaş yavaş ırakamayacağını; ancak bir seferde bırakabileceğini düşünür. Hangi metodun size daha uygun olduğuna siz karar verin.
11- Sigarayı bırakmayı isteyen bir arkadaşınız daha varsa bunu yapmak daha kolay olacaktır. Birbirinizi teşvik edici konuşmalar yapın.
12- Dişlerinizi temizletin ve her zaman temiz tutun.
13- Sigarayı bıraktıktan sonra kendinize bir ödül verin.
14- Çok fazla su için. Su her anlamda vücudunuz için faydalıdır. Pek çok kişi yeterince su içmez. Vücudunuzdan nikotinin ve diğer zararlı kimyasal maddelerin atılmasına yardımcı olacaktır. Sigaranın verdiği zararları düzeltecektir. Ayrıca, yemek yeme isteğinizi de azaltacaktır.
15- Sigarayı en çok ne zaman istediğinizi düşünün; canınız sıkkın olduğunda, yemekten sonra, işten eve gelince mi? Sigara içmek yerine hoşunuza giden bir şey yapın.
16- Elinizdeki ve ağzınızdaki boşluk hissini gidermek için bir şey bulun. Örneğin, su için, sakız çiğneyin, leblebi yiyin.
17- Sigarayı bırakma konusunda düşüncelerinizi yazın. Bunu her gün okuyun.
18- Yanınızda sizin için çok önemli birisinin resmini taşıyın, bir kâğıda ‘sigarayı bırakacağıma söz veriyorum’ diye yazın, canınız her sigara istediğinde bu resme ve nota bakın.
19- Canınız sigara istediğinde, bir sigara yakmak yerine hislerinizi bir günlüğe yazın. Bu günlüğü her zaman yanınızda taşıyın.
20- Bu listeyi okuduktan sonra, önerileri kendinize uyarlayın ve sigarayı bırakmak için kendi planınızı yapın.
***
Çağın ölüm tuzaklarından nasıl kurtulabiliriz?
Bazı davranışlar zamanla alışkanlık halini alabiliyor. Prof. Dr. Şerif Ali Tekalan’ın Altınburç yayınlarından çıkan kitabında başta sigara olmak üzere alkol, uyuşturucu, kumar ve şans oyunları, yanlış beslenme alışkanlıkları, sanal bağımlılık, alışveriş hastalığı, seks bağımlılığı gibi konulara yer verilmiş. İlginç tespitleri ve çözüm önerileriyle kitap dikkat çekiyor.
***
Çağın ölüm tuzakları
Prof. Dr. Şerif Ali Tekalan
Altın Burç Yayınları
Tel: 0216 318 42 88
--------
Kilo almadan sigarayı bırakmanın yolları
1. Sigarayı unutun!
En iyi yaklaşım, kilo alma ihtimalini göz ardı ederek, sigarayı bırakmaktır. En fazla bir-iki kilo alırsınız ya da hiç kilo almazsınız!
2. Egzersiz yapın
Hem sigarayı bırakmak hem de hayat tarzınızda değişiklik yapmak zordur. Gene de sigarayı bırakmadan önce spora başlamak ve bıraktığınız dönemde buna devam etmek çok faydalı olacaktır. Spor yapmak, hem kilo almanızı engelleyecektir hem de sigarayı unutmanıza yardımcı olacaktır. Deneyin, göreceksiniz.
3. Şeker tüketiminizi azaltın
Çok sıkı bir rejim uygulamanıza gerek yok. Çok sıkı bir rejim yaparak kendinizi zorlamak yerine, sadece yeme miktarınızı azaltın; ama her şeyi yiyin. Şekerli şeylerden uzak durun ve yediğiniz meyve miktarını artırın. Kan şekeri miktarınız düzelecektir ve canınız daha az şeker isteyecektir.
4. Yeme alışkanlığınızı değiştirin
* Daha küçük porsiyonlarda yemek yiyin. Mesela, daha küçük tabaklar kullanın.
* Daha yavaş yemek yiyin, sofrada yemeğini en son bitiren siz olun.
* Daha büyük bir su bardağı kullanın, her lokmadan sonra su için.
* Tatlı yerine meyve yiyin.
* Yemeğinizi bitirir bitirmez sofradan kalkın.
* Yemekten sonra yürüyüş yapabilirsiniz, dişlerinizi fırçalayabilirsiniz.
* Yapmamanız gereken en önemli şey ise sigara içmektir.
***
SİGARA İÇMEYİ UYGUNSUZ HALE GETİRİN
* Sigarayı kartonla almayı bırakın. Bir paket bitmeden diğerini almayın.
* Evde ya da işte, yanınızda sigara taşımayı bırakın. Sigaraya ulaşmanızı zorlaştırın.
* Sigara içmeyi hoş olmayan hale getirin.
* Sizin için özellikle zevk verici olmayan şartlarda sigara için. Örneğin, başkalarıyla birlikte içmekten hoşlanıyorsanız bunu yalnız yapın.
* Sandalyenizi boş bir köşeye doğru çevirin ve sadece içtiğiniz sigarayla onun olumsuz etkilerine konsantre olun.
* Bütün izmaritlerinizi büyük bir cam kavanoz içinde toplayarak, sigaranın pisliğini hatırlamak için saklayın.
***
BIRAKMADAN HEMEN ÖNCE YAPILACAKLAR
* Sigarasız olma egzersizleri yapın.
* Bir daha asla sigara içmeyeceğinizi ‘düşünmeyin.’ Her seferinde, o günü de sigarasız geçirmeyi düşünerek bırakın.
* Kendinize bugün sigara içmeyeceğinizi söyleyin ve içmeyin.
* Uzun süre kalan sigara kokusundan kurtulmak için elbiselerinizi temizleyin.
***
BIRAKTIĞINIZ GÜN YAPILACAKLAR
* Bütün sigara ve kibritleri atın. Çakmakları ve kül tablalarını saklayın.
* Diş hekimine gidip dişlerinizi temizleterek sigara lekelerinden kurtulun. Dişlerinizin bu şekilde ne kadar güzel göründüğüne dikkat edin ve onları öyle tutmayı hedefleyin.
* Kendiniz ya da bir başkası için almak istediğiniz şeylerin listesini yapın. Maliyetlerini sigara paket fiyatı üzerinden hesaplayın ve bu hediyeleri almak için parayı bir kenara koyun.
* O büyük günde kendinizi çok meşgul edin. Sinemaya, spor yapmaya gidin; uzun yürüyüşler yapın ya da bisiklete binin.
* Ailenize ve arkadaşlarınıza o günün sigarayı bırakma gününüz olduğunu hatırlatın.
* Onlardan ilk haftalarda yaşayacağınız zorluklarda size yardımcı olmalarını rica edin.
* Kendinize bir mükâfat ya da kutlama niyetiyle özel bir şey verin.
***
BIRAKTIKTAN HEMEN SONRA YAPILACAKLAR
* Evde, işyerinde ve çevrenizde temiz, taze, sigarasız bir ortam oluşturun. Kendiniz için çiçekler alın.
* Sigarayı bıraktıktan sonraki ilk birkaç gün kütüphane, müze, tiyatro, ibadethane gibi sigara içilmesine izin verilmeyen yerlerde mümkün olduğunca çok vakit geçirin.
* Bol su ve meyve suyu için. (Ama kafein içeren meşrubattan sakının)
* Sigara ile bağlantı kurduğunuz içeceklerden sakının.
* Elinizde sigara bulunmasını özlüyorsanız, anahtarlık, tespih, kalem gibi bir şeyle oynayın.
* Yemek aralarında çiğ sebze yiyin. Mesela havuç, salatalık, lahana iyi gelecektir.
* Daha erken yatmaya özen gösterin
* Abur cubur yemeyin.
* Hareket edin. Araba yerine yürümeyi tercih edin. Sabahları koşun. Ev temizliği yapın.
***
SİGARA BIRAKMA İSTEĞİNİZİ GELİŞTİRİN
* “Sigarayı o kadar seviyorum ki, bırakma isteği duyamıyorum.” diyebilirsiniz. Ama bunu yapmanın bazı kolay yollan var:
* Sigaranın size sağladığı yararları bir liste haline getirin. Aklınıza gelen tüm faydalarını yazın. Çok tarafsız bir şekilde listenizi yeniden gözden geçirin. Listedeki her madde, sizin için geçerli mi diye tek tek düşünün. Eğer listenizde “Rahatlamak için içiyorum.” maddesi varsa, kendi kendinize sormanız gereken en önemli soru “Sigara içmeyenler, rahatlamak için ne yapıyorlar?” olmalıdır. Eğer “Can sıkıntısından içiyorum.” diyorsanız ve sigara geçici olarak sizi oyalıyorsa, bu kötü alışkanlık için bir sürü para harcayacağınıza, kendinize daha faydalı bir hobi geliştirebilirsiniz.
* Şimdi listenizi yeniden, sigara içmeyen bir kişi gözüyle değerlendirin. İçmeyen biri, listeniz hakkında ne yorum yapardı? Sigara içmeyen bir kişi, sigarasız bir dünyayla ilgili ne düşünürdü? Siz de onunla aynı şeyleri düşünüyor musunuz?
* Burada unutmamanız gereken nokta şudur: Sigaranın size sağladığı şeyler geçicidir. Rahatlama, can sıkıntısını dağıtma, nikotin isteğini yok etme vesaire...
* Uzun vadede ise sigara size her anlamda zararlıdır!
***
SİGARA YERİNE YENİ BİR ŞEY BULUN
* Sigaranın size sağladığı yararları değerlendirdikten sonra, sigaranızın yerini alacak başka bir şey bulmanız gerekmektedir.
* Sigarayı bırakmayı istemenizi sağlayan sebepleri bir liste haline getirin. En başa “Daha uzun ve daha sağlıklı yaşamak için” diye yazın. Diğer sebepler ise, “Çocuklarıma iyi örnek olabilmek için”, “Para biriktirmek için” gibi olabilir. Herkesin hayatında bir değişiklik yaparken kuvvetli bir motivasyona ihtiyacı vardır. Eğer sigarayı neden bırakmak istediğinizi kesinleştirirseniz, başarmanız daha kolay olacaktır. Öncelikle, sigaranın size sağladığını düşündüğünüz yararlarının, hain yalanlardan başka bir şey olmadığını iyice anlayın.
***
Sevginizi tiksintiye dönüştürün
* Sigarayı bırakmazsanız karşılaşacağınız ve şu ana kadar sigara bağımlılığınız yüzünden başınıza gelen kötü şeylerin bir listesini yapın.
* Eğer sigarayı hâlâ seviyorsanız, onu kötülemeye ve kendinizi ondan soğutmaya başlayın. En sevmediğiniz marka sigarayı için. Bitmiş bir sigarayı, bir kâse su içine atın ve koklayın, ıslak sigara ne kadar tiksindirici kokuyor öyle değil mi? Bu size vücudunuzun ne halde olduğu hakkında bir fikir verecektir.
* Sigara içerken, aynada kendinize bakın. Ne kötü görünüyor değil mi? Dünyadaki hiçbir canlı, en ilkel yaratık bile, durup dururken içine duman çekmez. Siz niye yapıyorsunuz?
* Ellerinize ve dişlerinize bakın, ne kadar kirli ve bakımsız görünüyorlar, öyle değil mi? Dişlerinize bakan bir kişi, sizinle ilgili hiç de iyi şeyler düşünmeyecektir.
* Kendi kokunuzu hissedin. Ne kadar kötü kokuyorsunuz! Böyle kokmaya devam edecek misiniz?
* Sigara fabrikalarına yılda en az ne kadar para ödüyorsunuz? Siz sağlığınızı kaybederken, onlar zengin oluyor. Hiç düşündünüz mü?
* Arabanız da, eviniz de iğrenç kokuyor. Ne kadar havalanırsanız da fayda etmiyor.
* Sigara içmeyenlerin yanında sigara yaktığınız zaman, sizden nefret ediyorlar. Hiç kimse sizin yüzünüzden rahatsız olmak zorunda değil, hele de çocuklar.
***
Sigarayı asla bırakmamanın 5 yolu!
1- Sürekli “sigarayı bırak!” cümlesini duyuyorsunuz. Ama umurunuzda değil. Ölene kadar sigara içeceksiniz, değil mi? Sizi sigarayı bırakmaya zorlayan herkese ve her şeye karşı savaş açın!
Bunun için, ilk olarak asla ve hiçbir şekilde sigarayı bırakabileceğinize inanmayın! Zaten kimse sigarayı bırakamıyor diye düşünün. Bir nefes çektiğinizde yaşadığınızı hissedin. Yanınızda birisi sigara yakar yakmaz, siz de bir tane yakın. Hiç beklemeyin. Zaten eğer sigarayı bırakacağınızı düşünürseniz belki siz de o korkunç sigara düşmanlarından biri olursunuz. Hiç kimseye inanmayın, her ne kadar içinizden bir ses sigarayı bırakabilirsin dese de aldırmayın, nasıl olsa bırakamazsınız!
2- Sakın sigarayı bırakmak için bir tarih belirlemeyin. Hayatta en başarılı insanlar, plansız yaşayanlardır. Onlar şanslıdır. Onlara gökten zembille para iner. Her istedikleri kendiliğinden olur.
Hayatta kaybedenler, düzenli ve planlı yaşayanlardır. Amaç belirlemek, plan yapmak, plan yapmak, plan yapmak... Siz sakın yapmayın. Vaktinizi boşa harcamak olur. Hayatınızı yönlendireceksiniz de ne olacak, her şey nasıl olsa olacağına varacak!
Sakın sigarayı bırakmak için bir gün belirlemeyin. Böylece son sigaranızı ne zaman içeceğinizi asla bilemeyeceksiniz. Böylece, birbiri ardına sigara içebilirsiniz ve asla onsuz bir hayat düşünmek zorunda kalmazsınız.
3- Sigarayı bırakmamanın üçüncü yolu, hiçbir doktorla görüşmemektir. Doktorlar zaten her şeyi bildiklerini zannederler, Sürekli aynı şeyleri söylerler. “Neymiş, sigara hasta edermiş, bünyeyi zayıflatıp iş gücünü, cinsel gücü düşürürmüş, kalp ve akciğer hastalıklarına neden olurmuş, kanser yaparmış, yok daha neler. Sigaradan kime ne zarar gelmiş ki? Bir doktora gittin mi, işin bitti zaten, hemen sigarayı bırak der. Bir de bırakmak için önerilerde bulunur. Bunlar zaten yıllarca okuyup, sonra insanların her işine karışırlar. Sanki sigara içmeyen doktor yok.
4- Kesinlikle egzersiz yapmayın. Spor çok yorucudur. Sonra kalori yakarsınız. Ne gerek var? Hem zaten kaslarınızın çalışması için, haftada üç dört gün disiplinli spor yapmak lazım. Düşünsenize, bu süre zarfında televizyon seyredemeyeceksiniz. Hayatta olmaz!
Koltuğunuzda oturun ve bir paket daha sigara için. Ya da iki...
Herkes spor yapmanın iyi olduğunu söylüyor, strese iyi geliyormuş. Ama sizin zaten sigaranız var, tüm stresinizi alıyor.
Öyle değil mi? Kim ister sağlıklı bir vücut, güzel kaslar? Uzmanlar eğer spor yaparsanız, kendinizi daha iyi hissedersiniz, vücudunuz şekil alınca kendinize güveniniz artar, sigarayı bırakıp, kendinize iyi bakarsanız daha sağlıklı bir ömür sürersiniz gibi şeyler söyleyebilirler. Hiç umursamayın. Siz canınızın istediğini yapın, televizyonun karşısında sigara içmeye devam edin!
5- Son olarak sigarayı bırakmanızı engelleyecek beşinci yol, kesinlikle sigarayı bırakmaya çabalamamaktır. Buna hiç lüzum yoktur. Mutlaka daha önce sigarayı bırakmaya çalıştınız; ama yapamadınız. O zaman artık boş verin. Sigaraya köle olmaya devam edin.
Beş-on yıl daha fazla yaşamanın ne önemi var. Zaten bırakmanız mümkün değil, sakın sigarayı bırakma planı yapmayın. Bu konuda hiçbir şey okumayın, doktorlara danışmayın, sakın derin nefes almayın; o zaman akciğerlerinizin ne halde olduğunu hissedersiniz. Sakın fazla su içmeyin. Kesinlikle spor yapmayın ve sağlıklı beslenmeyin. Kül tablalarını kesinlikle boşaltmayın, arabanızda, evinizde, işyerinizde, her yerde sigara için.
***
Pasif içicilik nedir?
Zorla sigara içirilenlerden misiniz?
Sigara içilen bir ortamda sigara içmeyenlerin durumu pasif içicilik olarak adlandırılır. Bu sorunun net bir cevabı vardır ve EVET’tir. Sigaranın yanması sırasında nefesle içe çekilen duman ‘ana duman’, yanan uçtan dış ortama yayılan kısım ise ‘yan duman’dır. Bu ikisi arasında içerik açısından önemli farklılıklar mevcuttur. Yan duman daha düşük ısıda olması dolayısıyla tam yanmamış tütünden ortaya çıkar ve bu nedenle daha toksik ürünler içerir. Sigara içmeyenlerin içenlerle aynı kapalı ortamı paylaşması sırasında istem dışı solunan bu duman pasif içiciliği oluşturur. Pasif içicilerde aynen aktif içiciler gibi risklere maruz kalmaktadırlar. Kişilerin sigara içme özgürlükleri olmalıdır, fakat bundan daha önde gelen sigara içmeme veya temiz hava soluma özgürlükleri de olmalıdır.
Kişi her istediği yerde sigara içme hakkına sahip değildir. Sigara içilemez alanlara kişinin evi de dahildir ve hatta bu diğer yasak kapsamındaki alanlardan çok daha önceliklidir. Çünkü, pasif içiciliğin en kabullenilemez tarafı çocukların buna maruz kalmasıdır. Çocuklar sigaranın zararlı etkilerine daha duyarlıdırlar. Ülkemizde yapılan çalışmalar ilkokul çocuklarının her 3/4’ünün pasif içici olduğunu ve bu çocukların idrarlarında ölçülen kotinin düzeylerinin günde 6 adet sigara içen bir kişideki miktara eşdeğer olduğunu göstermiştir.
Sigarayı savunma konusunda ne kadar ileri giderse gitsin hiçbir anne-baba, en sevdikleri varlıklarının, kendi içtikleri sigaradan dolayı ileride bir astımlı, kronik bronşitli olarak yaşamasını veya sık solunum yolu enfeksiyonu geçiren sağlıksız, mutsuz kişiler olmasını arzulamaz. Hiçbir sorumlulukları olmaksızın sadece sigara içen bir anne veya babanın çocuğu olmaktan dolayı akranlarının aksine özgürce koşup oynayamamaları; ömür boyu hastane, doktor, acil servis kuyruklarında çile çekmeleri; devamlı hastalanıp, krize girip çok zor günler geçirmeleri; tatsız ilaçlar kullanmak zorunda kalmaları ve yediklerinden giydiklerine kadar her şeyde belirli sınırlamalara uymaları gerektiğinden hayat kalitelerinin önemli ölçüde bozulması etik açıdan kabul edilebilir bir durum değildir.
Sigara içme sağlık sorunu olma yanında, etik bir sorundur. Cadde ve sokaklarda, kaldırım ve koridorlarda yerlere atılmış izmaritlerden hasıl olan görüntüler bu davranışın etik temellerinin vurgulanmasında yeterince malzeme oluşturmaktadır.
Sigarayı bırakma kararıyla hayatınız değişecek. Bu tabii ki kolay olmayacak. Pek çok kişi başarmak için desteğe ve motivasyona ihtiyaç duyar. Siz de bırakabilirsiniz. Başaran insanların da en az sizin kadar tiryaki olduğunu unutmayın!
Araştırmalar sigara içenlerin yüzde 90’ının sigarayı bırakmak istediklerini fakat bunu başaramadıklarını göstermektedir. Çoğu tiryaki aksini söylese de sigarayı bırakmak mümkündür. Uyandıktan hemen sonra sigara içenlerin, hastayken sigara içenlerin, sigaradan uzak duramayanların, sabahları daha fazla sigara içenlerin ciddi derecede bağımlılığı vardır ve bu kişiler sigarayı bırakmakta zorlanırlar. Sigarayı bırakanların yüzde 70’i ilk ayda tekrar kullanmaya başlarlar. Sigarayı bırakmış olanların dörtte birinden azı, ilk girişiminde bunu başarmıştır. Sigarayı kalıcı olarak bırakanların çoğu bunu başarmadan önce 3-4 kez bırakmayı deneyip yeniden başlamışlardır. Güzel haber şu ki, sigarayı bırakmaya çalışıp bırakamamak her şeyin sonu değildir. Neden başarısız kalındığından ders alarak bunu başarıncaya kadar tekrar tekrar gayret etmek gerekir. Araştırmaların verdiği başka iyi bir haberde de, Amerika’da sigara içen kişilerin yaklaşık %45’inin sonunda sigarayı bırakabilmesidir.
***
Sigarayı bırakmak için kendinizi hazırlayın!
Bırakmak istediğinize dair olumlu karar verin. Bunun ne kadar zor olabileceğine dair olumsuz düşünceleri engellemeye çalışın.
Bırakmak isteyişinizin bütün nedenlerini sıralayın. Her gece yatmadan önce bu nedenlerden birini 10 kez tekrar edin.
Sağlığınız ve başkalarına karşı sorumluluklarınızın yanında, güçlü kişisel nedenler geliştirin. Mesela sigara molaları, satın almak için koşuşturma, ateş arama için ziyan ettiğiniz toplam zamanı vb. düşünün.
Kendinizi fiziksel olarak forma sokmaya başlayın: Düzenli egzersiz yapın, daha fazla sıvı alın, yeterince dinlenin ve aşırı yorgunluktan kaçının.
Bırakmak için bir tarihi, hedef olarak belirleyin. Doğum gününüz, evlilik yıldönümünüz gibi özel günleri seçebilirsiniz. Eğer yoğun olarak işyerinde sigara içiyorsanız, tatilde bırakın. Belirlediğiniz günü kutsal gibi kabul edin, hiçbir şeyin onu değiştirmesine izin vermeyin. Böylece bırakma gününüzü her yıl katlayabilirsiniz.
Bırakma sırasında görülen rahatsız edici belirtilerin geçici olduğunu bilin. Geneli sadece 2-3 hafta sürer.
Sigaraya yeniden başlamaların çoğunlukla, ilk haftalarda meydana geldiğini bilin. Bunun geçireceğiniz en zor zaman olduğunun farkında olun ve bu kritik dönemi atlatmak için iradeniz, aileniz, arkadaşlarınız gibi bütün şahsi kaynaklarınızı kullanın.
Diğer yeniden başlamaların çoğunun da, sigarayı bıraktıktan sonraki ilk 3 ay içinde olduğunu bilin. Yeniden başlama özellikle stresle, beklenmedik şekilde tetiklenir. Bu durumlar sigarayı rahatlamayla özdeşleştirdiği için, kişinin otomatik olarak sigaraya yöneldiği anlardır. Bunlar meydana gelmeden önce kendini hazırlamak zor olduğu için, olduğunda fark edebilmek önemlidir. Unutmayın, sigara bir alışkanlıktır; ama yenebileceğiniz bir alışkanlıktır.
Daha önce sigarayı temelli bırakmış kişilerin çoğunun, bunu ancak birkaç denemeden sonra yapabildiklerini bilin, ilk denemede bırakanlardan biri olabilirsiniz. Olmazsa ‘yılmayın’ ve yeniden deneyin.
Başkasını bu işe dahil edin.
Hedeflediğiniz günde sigarayı bırakabileceğinize dair bir arkadaşınızla iddiaya girin. Sigara paranızı her gün bir kenara koyun ve eğer sigara içmezseniz o parayı bir yere bağışlayın. (Ama sigara içerseniz, vazgeçmeyin, gücünüzü toplayıp yeniden başlayın.)
Eşinizin ya da bir arkadaşınızın sizinle birlikte sigarayı bırakmasını isteyin.
Ailenize ve arkadaşlarınıza, sigarayı bırakacağınızı ve bunun tarihini söyleyin. Bu, hem bırakmadan önce hem de sonra önemli bir destek kaynağı olabilir.
***
Sigarayı bırakmak için 20 öneri
1- Kendinize inanın ve güvenin. Sigarayı bırakabileceğinize inanın. Hayatınızda daha önce başardığınız zor işleri düşünün. Sigarayı da bırakabileceğiniz düşünün.
2- Sigarayı bırakma sebeplerinizi ve bırakmakla kazanacaklarınızı yazın: Örnek: Daha uzun yaşamak, kendinizi daha iyi hissetmek, para biriktirmek, daha iyi kokmak... Sigara içen herkes bunun zararlarını bilir ve bırakmak ister, siz bunu yazılı hale getirin ve her gün okuyun.
3- Ailenizden ve arkadaşlarınızdan sigarayı bırakma kararınızı desteklemelerini isteyin. Size yardımcı olmalarını; ama kesinlikle sizi suçlamamaları gerektiğini söyleyin. Sigarayı bıraktığınız ilk günlerde zorlanacağınızı ve size anlayış göstermelerini rica edin.
4- Sigarayı bırakmak için bir gün belirleyin. Bugünün yeni hayatınız için bir başlangıç olduğunu düşünün.
5- Sigarayı bırakmak için bir doktora danışabilirsiniz ve onun yardım ve önerilerini alabilirisiniz.
6- Kendinize bir egzersiz programı belirleyin. Spor yaparken sigara içmek aklına gelmeyecektir, üstelik sigara verimli egzersiz yapmanızı engelleyecektir. Spor yapmak stresinizi azaltacak ve sigaranın vücudunuz yıllarca yaptığı zararı tamir etmesine yardımcı olacaktır. Haftada 3-4 kere, 30-40 dakika spor yapın.
7- Her gün 3-5 dakika nefes egzersizi yapın. Gözlerinizi kapatın. Burnunuzdan derin nefes alın, nefesinizi birkaç saniye tutun ve çok yavaş bir şekilde ağzınızdan verin. Nefes egzersizi sırasında daha temiz ve daha rahat nefes aldığınızı göreceksiniz.
8- Birisi size sigara ikram ederse reddedin, kullanmıyorum deyin. Bu sizin kendinize olan güveninizi artıracaktır.
9- Pek çok sigara tiryakisi, sigarayı yavaş yavaş bırakamayacağını; ancak bir seferde bırakabileceğini düşünür. Hangi metodun size daha uygun olduğuna siz karar verin.
10- Pek çok sigara tiryakisi, sigarayı yavaş yavaş ırakamayacağını; ancak bir seferde bırakabileceğini düşünür. Hangi metodun size daha uygun olduğuna siz karar verin.
11- Sigarayı bırakmayı isteyen bir arkadaşınız daha varsa bunu yapmak daha kolay olacaktır. Birbirinizi teşvik edici konuşmalar yapın.
12- Dişlerinizi temizletin ve her zaman temiz tutun.
13- Sigarayı bıraktıktan sonra kendinize bir ödül verin.
14- Çok fazla su için. Su her anlamda vücudunuz için faydalıdır. Pek çok kişi yeterince su içmez. Vücudunuzdan nikotinin ve diğer zararlı kimyasal maddelerin atılmasına yardımcı olacaktır. Sigaranın verdiği zararları düzeltecektir. Ayrıca, yemek yeme isteğinizi de azaltacaktır.
15- Sigarayı en çok ne zaman istediğinizi düşünün; canınız sıkkın olduğunda, yemekten sonra, işten eve gelince mi? Sigara içmek yerine hoşunuza giden bir şey yapın.
16- Elinizdeki ve ağzınızdaki boşluk hissini gidermek için bir şey bulun. Örneğin, su için, sakız çiğneyin, leblebi yiyin.
17- Sigarayı bırakma konusunda düşüncelerinizi yazın. Bunu her gün okuyun.
18- Yanınızda sizin için çok önemli birisinin resmini taşıyın, bir kâğıda ‘sigarayı bırakacağıma söz veriyorum’ diye yazın, canınız her sigara istediğinde bu resme ve nota bakın.
19- Canınız sigara istediğinde, bir sigara yakmak yerine hislerinizi bir günlüğe yazın. Bu günlüğü her zaman yanınızda taşıyın.
20- Bu listeyi okuduktan sonra, önerileri kendinize uyarlayın ve sigarayı bırakmak için kendi planınızı yapın.
***
Çağın ölüm tuzaklarından nasıl kurtulabiliriz?
Bazı davranışlar zamanla alışkanlık halini alabiliyor. Prof. Dr. Şerif Ali Tekalan’ın Altınburç yayınlarından çıkan kitabında başta sigara olmak üzere alkol, uyuşturucu, kumar ve şans oyunları, yanlış beslenme alışkanlıkları, sanal bağımlılık, alışveriş hastalığı, seks bağımlılığı gibi konulara yer verilmiş. İlginç tespitleri ve çözüm önerileriyle kitap dikkat çekiyor.
***
Çağın ölüm tuzakları
Prof. Dr. Şerif Ali Tekalan
Altın Burç Yayınları
Tel: 0216 318 42 88
--------
Kilo almadan sigarayı bırakmanın yolları
1. Sigarayı unutun!
En iyi yaklaşım, kilo alma ihtimalini göz ardı ederek, sigarayı bırakmaktır. En fazla bir-iki kilo alırsınız ya da hiç kilo almazsınız!
2. Egzersiz yapın
Hem sigarayı bırakmak hem de hayat tarzınızda değişiklik yapmak zordur. Gene de sigarayı bırakmadan önce spora başlamak ve bıraktığınız dönemde buna devam etmek çok faydalı olacaktır. Spor yapmak, hem kilo almanızı engelleyecektir hem de sigarayı unutmanıza yardımcı olacaktır. Deneyin, göreceksiniz.
3. Şeker tüketiminizi azaltın
Çok sıkı bir rejim uygulamanıza gerek yok. Çok sıkı bir rejim yaparak kendinizi zorlamak yerine, sadece yeme miktarınızı azaltın; ama her şeyi yiyin. Şekerli şeylerden uzak durun ve yediğiniz meyve miktarını artırın. Kan şekeri miktarınız düzelecektir ve canınız daha az şeker isteyecektir.
4. Yeme alışkanlığınızı değiştirin
* Daha küçük porsiyonlarda yemek yiyin. Mesela, daha küçük tabaklar kullanın.
* Daha yavaş yemek yiyin, sofrada yemeğini en son bitiren siz olun.
* Daha büyük bir su bardağı kullanın, her lokmadan sonra su için.
* Tatlı yerine meyve yiyin.
* Yemeğinizi bitirir bitirmez sofradan kalkın.
* Yemekten sonra yürüyüş yapabilirsiniz, dişlerinizi fırçalayabilirsiniz.
* Yapmamanız gereken en önemli şey ise sigara içmektir.
***
SİGARA İÇMEYİ UYGUNSUZ HALE GETİRİN
* Sigarayı kartonla almayı bırakın. Bir paket bitmeden diğerini almayın.
* Evde ya da işte, yanınızda sigara taşımayı bırakın. Sigaraya ulaşmanızı zorlaştırın.
* Sigara içmeyi hoş olmayan hale getirin.
* Sizin için özellikle zevk verici olmayan şartlarda sigara için. Örneğin, başkalarıyla birlikte içmekten hoşlanıyorsanız bunu yalnız yapın.
* Sandalyenizi boş bir köşeye doğru çevirin ve sadece içtiğiniz sigarayla onun olumsuz etkilerine konsantre olun.
* Bütün izmaritlerinizi büyük bir cam kavanoz içinde toplayarak, sigaranın pisliğini hatırlamak için saklayın.
***
BIRAKMADAN HEMEN ÖNCE YAPILACAKLAR
* Sigarasız olma egzersizleri yapın.
* Bir daha asla sigara içmeyeceğinizi ‘düşünmeyin.’ Her seferinde, o günü de sigarasız geçirmeyi düşünerek bırakın.
* Kendinize bugün sigara içmeyeceğinizi söyleyin ve içmeyin.
* Uzun süre kalan sigara kokusundan kurtulmak için elbiselerinizi temizleyin.
***
BIRAKTIĞINIZ GÜN YAPILACAKLAR
* Bütün sigara ve kibritleri atın. Çakmakları ve kül tablalarını saklayın.
* Diş hekimine gidip dişlerinizi temizleterek sigara lekelerinden kurtulun. Dişlerinizin bu şekilde ne kadar güzel göründüğüne dikkat edin ve onları öyle tutmayı hedefleyin.
* Kendiniz ya da bir başkası için almak istediğiniz şeylerin listesini yapın. Maliyetlerini sigara paket fiyatı üzerinden hesaplayın ve bu hediyeleri almak için parayı bir kenara koyun.
* O büyük günde kendinizi çok meşgul edin. Sinemaya, spor yapmaya gidin; uzun yürüyüşler yapın ya da bisiklete binin.
* Ailenize ve arkadaşlarınıza o günün sigarayı bırakma gününüz olduğunu hatırlatın.
* Onlardan ilk haftalarda yaşayacağınız zorluklarda size yardımcı olmalarını rica edin.
* Kendinize bir mükâfat ya da kutlama niyetiyle özel bir şey verin.
***
BIRAKTIKTAN HEMEN SONRA YAPILACAKLAR
* Evde, işyerinde ve çevrenizde temiz, taze, sigarasız bir ortam oluşturun. Kendiniz için çiçekler alın.
* Sigarayı bıraktıktan sonraki ilk birkaç gün kütüphane, müze, tiyatro, ibadethane gibi sigara içilmesine izin verilmeyen yerlerde mümkün olduğunca çok vakit geçirin.
* Bol su ve meyve suyu için. (Ama kafein içeren meşrubattan sakının)
* Sigara ile bağlantı kurduğunuz içeceklerden sakının.
* Elinizde sigara bulunmasını özlüyorsanız, anahtarlık, tespih, kalem gibi bir şeyle oynayın.
* Yemek aralarında çiğ sebze yiyin. Mesela havuç, salatalık, lahana iyi gelecektir.
* Daha erken yatmaya özen gösterin
* Abur cubur yemeyin.
* Hareket edin. Araba yerine yürümeyi tercih edin. Sabahları koşun. Ev temizliği yapın.
***
SİGARA BIRAKMA İSTEĞİNİZİ GELİŞTİRİN
* “Sigarayı o kadar seviyorum ki, bırakma isteği duyamıyorum.” diyebilirsiniz. Ama bunu yapmanın bazı kolay yollan var:
* Sigaranın size sağladığı yararları bir liste haline getirin. Aklınıza gelen tüm faydalarını yazın. Çok tarafsız bir şekilde listenizi yeniden gözden geçirin. Listedeki her madde, sizin için geçerli mi diye tek tek düşünün. Eğer listenizde “Rahatlamak için içiyorum.” maddesi varsa, kendi kendinize sormanız gereken en önemli soru “Sigara içmeyenler, rahatlamak için ne yapıyorlar?” olmalıdır. Eğer “Can sıkıntısından içiyorum.” diyorsanız ve sigara geçici olarak sizi oyalıyorsa, bu kötü alışkanlık için bir sürü para harcayacağınıza, kendinize daha faydalı bir hobi geliştirebilirsiniz.
* Şimdi listenizi yeniden, sigara içmeyen bir kişi gözüyle değerlendirin. İçmeyen biri, listeniz hakkında ne yorum yapardı? Sigara içmeyen bir kişi, sigarasız bir dünyayla ilgili ne düşünürdü? Siz de onunla aynı şeyleri düşünüyor musunuz?
* Burada unutmamanız gereken nokta şudur: Sigaranın size sağladığı şeyler geçicidir. Rahatlama, can sıkıntısını dağıtma, nikotin isteğini yok etme vesaire...
* Uzun vadede ise sigara size her anlamda zararlıdır!
***
SİGARA YERİNE YENİ BİR ŞEY BULUN
* Sigaranın size sağladığı yararları değerlendirdikten sonra, sigaranızın yerini alacak başka bir şey bulmanız gerekmektedir.
* Sigarayı bırakmayı istemenizi sağlayan sebepleri bir liste haline getirin. En başa “Daha uzun ve daha sağlıklı yaşamak için” diye yazın. Diğer sebepler ise, “Çocuklarıma iyi örnek olabilmek için”, “Para biriktirmek için” gibi olabilir. Herkesin hayatında bir değişiklik yaparken kuvvetli bir motivasyona ihtiyacı vardır. Eğer sigarayı neden bırakmak istediğinizi kesinleştirirseniz, başarmanız daha kolay olacaktır. Öncelikle, sigaranın size sağladığını düşündüğünüz yararlarının, hain yalanlardan başka bir şey olmadığını iyice anlayın.
***
Sevginizi tiksintiye dönüştürün
* Sigarayı bırakmazsanız karşılaşacağınız ve şu ana kadar sigara bağımlılığınız yüzünden başınıza gelen kötü şeylerin bir listesini yapın.
* Eğer sigarayı hâlâ seviyorsanız, onu kötülemeye ve kendinizi ondan soğutmaya başlayın. En sevmediğiniz marka sigarayı için. Bitmiş bir sigarayı, bir kâse su içine atın ve koklayın, ıslak sigara ne kadar tiksindirici kokuyor öyle değil mi? Bu size vücudunuzun ne halde olduğu hakkında bir fikir verecektir.
* Sigara içerken, aynada kendinize bakın. Ne kötü görünüyor değil mi? Dünyadaki hiçbir canlı, en ilkel yaratık bile, durup dururken içine duman çekmez. Siz niye yapıyorsunuz?
* Ellerinize ve dişlerinize bakın, ne kadar kirli ve bakımsız görünüyorlar, öyle değil mi? Dişlerinize bakan bir kişi, sizinle ilgili hiç de iyi şeyler düşünmeyecektir.
* Kendi kokunuzu hissedin. Ne kadar kötü kokuyorsunuz! Böyle kokmaya devam edecek misiniz?
* Sigara fabrikalarına yılda en az ne kadar para ödüyorsunuz? Siz sağlığınızı kaybederken, onlar zengin oluyor. Hiç düşündünüz mü?
* Arabanız da, eviniz de iğrenç kokuyor. Ne kadar havalanırsanız da fayda etmiyor.
* Sigara içmeyenlerin yanında sigara yaktığınız zaman, sizden nefret ediyorlar. Hiç kimse sizin yüzünüzden rahatsız olmak zorunda değil, hele de çocuklar.
***
Sigarayı asla bırakmamanın 5 yolu!
1- Sürekli “sigarayı bırak!” cümlesini duyuyorsunuz. Ama umurunuzda değil. Ölene kadar sigara içeceksiniz, değil mi? Sizi sigarayı bırakmaya zorlayan herkese ve her şeye karşı savaş açın!
Bunun için, ilk olarak asla ve hiçbir şekilde sigarayı bırakabileceğinize inanmayın! Zaten kimse sigarayı bırakamıyor diye düşünün. Bir nefes çektiğinizde yaşadığınızı hissedin. Yanınızda birisi sigara yakar yakmaz, siz de bir tane yakın. Hiç beklemeyin. Zaten eğer sigarayı bırakacağınızı düşünürseniz belki siz de o korkunç sigara düşmanlarından biri olursunuz. Hiç kimseye inanmayın, her ne kadar içinizden bir ses sigarayı bırakabilirsin dese de aldırmayın, nasıl olsa bırakamazsınız!
2- Sakın sigarayı bırakmak için bir tarih belirlemeyin. Hayatta en başarılı insanlar, plansız yaşayanlardır. Onlar şanslıdır. Onlara gökten zembille para iner. Her istedikleri kendiliğinden olur.
Hayatta kaybedenler, düzenli ve planlı yaşayanlardır. Amaç belirlemek, plan yapmak, plan yapmak, plan yapmak... Siz sakın yapmayın. Vaktinizi boşa harcamak olur. Hayatınızı yönlendireceksiniz de ne olacak, her şey nasıl olsa olacağına varacak!
Sakın sigarayı bırakmak için bir gün belirlemeyin. Böylece son sigaranızı ne zaman içeceğinizi asla bilemeyeceksiniz. Böylece, birbiri ardına sigara içebilirsiniz ve asla onsuz bir hayat düşünmek zorunda kalmazsınız.
3- Sigarayı bırakmamanın üçüncü yolu, hiçbir doktorla görüşmemektir. Doktorlar zaten her şeyi bildiklerini zannederler, Sürekli aynı şeyleri söylerler. “Neymiş, sigara hasta edermiş, bünyeyi zayıflatıp iş gücünü, cinsel gücü düşürürmüş, kalp ve akciğer hastalıklarına neden olurmuş, kanser yaparmış, yok daha neler. Sigaradan kime ne zarar gelmiş ki? Bir doktora gittin mi, işin bitti zaten, hemen sigarayı bırak der. Bir de bırakmak için önerilerde bulunur. Bunlar zaten yıllarca okuyup, sonra insanların her işine karışırlar. Sanki sigara içmeyen doktor yok.
4- Kesinlikle egzersiz yapmayın. Spor çok yorucudur. Sonra kalori yakarsınız. Ne gerek var? Hem zaten kaslarınızın çalışması için, haftada üç dört gün disiplinli spor yapmak lazım. Düşünsenize, bu süre zarfında televizyon seyredemeyeceksiniz. Hayatta olmaz!
Koltuğunuzda oturun ve bir paket daha sigara için. Ya da iki...
Herkes spor yapmanın iyi olduğunu söylüyor, strese iyi geliyormuş. Ama sizin zaten sigaranız var, tüm stresinizi alıyor.
Öyle değil mi? Kim ister sağlıklı bir vücut, güzel kaslar? Uzmanlar eğer spor yaparsanız, kendinizi daha iyi hissedersiniz, vücudunuz şekil alınca kendinize güveniniz artar, sigarayı bırakıp, kendinize iyi bakarsanız daha sağlıklı bir ömür sürersiniz gibi şeyler söyleyebilirler. Hiç umursamayın. Siz canınızın istediğini yapın, televizyonun karşısında sigara içmeye devam edin!
5- Son olarak sigarayı bırakmanızı engelleyecek beşinci yol, kesinlikle sigarayı bırakmaya çabalamamaktır. Buna hiç lüzum yoktur. Mutlaka daha önce sigarayı bırakmaya çalıştınız; ama yapamadınız. O zaman artık boş verin. Sigaraya köle olmaya devam edin.
Beş-on yıl daha fazla yaşamanın ne önemi var. Zaten bırakmanız mümkün değil, sakın sigarayı bırakma planı yapmayın. Bu konuda hiçbir şey okumayın, doktorlara danışmayın, sakın derin nefes almayın; o zaman akciğerlerinizin ne halde olduğunu hissedersiniz. Sakın fazla su içmeyin. Kesinlikle spor yapmayın ve sağlıklı beslenmeyin. Kül tablalarını kesinlikle boşaltmayın, arabanızda, evinizde, işyerinizde, her yerde sigara için.
***
Pasif içicilik nedir?
Zorla sigara içirilenlerden misiniz?
Sigara içilen bir ortamda sigara içmeyenlerin durumu pasif içicilik olarak adlandırılır. Bu sorunun net bir cevabı vardır ve EVET’tir. Sigaranın yanması sırasında nefesle içe çekilen duman ‘ana duman’, yanan uçtan dış ortama yayılan kısım ise ‘yan duman’dır. Bu ikisi arasında içerik açısından önemli farklılıklar mevcuttur. Yan duman daha düşük ısıda olması dolayısıyla tam yanmamış tütünden ortaya çıkar ve bu nedenle daha toksik ürünler içerir. Sigara içmeyenlerin içenlerle aynı kapalı ortamı paylaşması sırasında istem dışı solunan bu duman pasif içiciliği oluşturur. Pasif içicilerde aynen aktif içiciler gibi risklere maruz kalmaktadırlar. Kişilerin sigara içme özgürlükleri olmalıdır, fakat bundan daha önde gelen sigara içmeme veya temiz hava soluma özgürlükleri de olmalıdır.
Kişi her istediği yerde sigara içme hakkına sahip değildir. Sigara içilemez alanlara kişinin evi de dahildir ve hatta bu diğer yasak kapsamındaki alanlardan çok daha önceliklidir. Çünkü, pasif içiciliğin en kabullenilemez tarafı çocukların buna maruz kalmasıdır. Çocuklar sigaranın zararlı etkilerine daha duyarlıdırlar. Ülkemizde yapılan çalışmalar ilkokul çocuklarının her 3/4’ünün pasif içici olduğunu ve bu çocukların idrarlarında ölçülen kotinin düzeylerinin günde 6 adet sigara içen bir kişideki miktara eşdeğer olduğunu göstermiştir.
Sigarayı savunma konusunda ne kadar ileri giderse gitsin hiçbir anne-baba, en sevdikleri varlıklarının, kendi içtikleri sigaradan dolayı ileride bir astımlı, kronik bronşitli olarak yaşamasını veya sık solunum yolu enfeksiyonu geçiren sağlıksız, mutsuz kişiler olmasını arzulamaz. Hiçbir sorumlulukları olmaksızın sadece sigara içen bir anne veya babanın çocuğu olmaktan dolayı akranlarının aksine özgürce koşup oynayamamaları; ömür boyu hastane, doktor, acil servis kuyruklarında çile çekmeleri; devamlı hastalanıp, krize girip çok zor günler geçirmeleri; tatsız ilaçlar kullanmak zorunda kalmaları ve yediklerinden giydiklerine kadar her şeyde belirli sınırlamalara uymaları gerektiğinden hayat kalitelerinin önemli ölçüde bozulması etik açıdan kabul edilebilir bir durum değildir.
Sigara içme sağlık sorunu olma yanında, etik bir sorundur. Cadde ve sokaklarda, kaldırım ve koridorlarda yerlere atılmış izmaritlerden hasıl olan görüntüler bu davranışın etik temellerinin vurgulanmasında yeterince malzeme oluşturmaktadır.
Emekli Üye
Bunu ilk beğenen sen ol.
RE: Sigaranın sağlığa zararları ve bırakma yöntemleri
Sigara'dan 4 saatte kurtulmanın yolu !
--------------------------------------------------------------------------------
Sigara'dan 4 saatte kurtulmanın yolu !
Alman psikolog yeni bir tedavi yöntemiyle sigara'dan 4 saat içinde kurtarıyor.10 Nisan 2007 14:16
Almanya'nın başkenti Berlin'de görev yapan Alman psikolog Lutz Mehlhorn (44), yeni bir tedavi yöntemiyle sigara tiryakilerini 4 saat içinde bağımlılıktan kurtarıyor.
Mehlhorn, Fransa'da da uygulanmaya başlanan bu tedavi yönteminde yüzde 70 oranında başarı sağlandığına dikkati çekerek, çok sayıda hastalık sigortasının bu yöntemin masrafını da karşıladığını söyledi.
Tedavinin 4 bölümden oluştuğunu belirten Mehlhorn, ilk aşamada müşterilerine tiryakiliğin riskleri ve etkileri hakkında bilgi verdiğini, ikinci aşamada da tiryakiliği yok etmek için akupunktur yönteminde de bilinen vücuttaki bazı noktaları uyardığını kaydetti.
Mehlhorn, üçüncü aşamada da küçük iğnelerle başın 9 yerinde bulunan "tiryaki noktalarına" az miktarda bir ilaç salgılandığını, dördüncü ve son aşamada da homeopatik damlaların kullanıldığını kaydetti.
Bu tedavi yönteminden sonra sigara içmeye kalkışanların kendilerini bir parça kötü hissedeceklerini ifade eden Mehlhorn, "Sigarayı bırakma isteğiniz de güçlüyse bu yöntem etkili olacaktır" dedi.
Haber3
--------------------------------------------------------------------------------
Sigara'dan 4 saatte kurtulmanın yolu !
Alman psikolog yeni bir tedavi yöntemiyle sigara'dan 4 saat içinde kurtarıyor.10 Nisan 2007 14:16
Almanya'nın başkenti Berlin'de görev yapan Alman psikolog Lutz Mehlhorn (44), yeni bir tedavi yöntemiyle sigara tiryakilerini 4 saat içinde bağımlılıktan kurtarıyor.
Mehlhorn, Fransa'da da uygulanmaya başlanan bu tedavi yönteminde yüzde 70 oranında başarı sağlandığına dikkati çekerek, çok sayıda hastalık sigortasının bu yöntemin masrafını da karşıladığını söyledi.
Tedavinin 4 bölümden oluştuğunu belirten Mehlhorn, ilk aşamada müşterilerine tiryakiliğin riskleri ve etkileri hakkında bilgi verdiğini, ikinci aşamada da tiryakiliği yok etmek için akupunktur yönteminde de bilinen vücuttaki bazı noktaları uyardığını kaydetti.
Mehlhorn, üçüncü aşamada da küçük iğnelerle başın 9 yerinde bulunan "tiryaki noktalarına" az miktarda bir ilaç salgılandığını, dördüncü ve son aşamada da homeopatik damlaların kullanıldığını kaydetti.
Bu tedavi yönteminden sonra sigara içmeye kalkışanların kendilerini bir parça kötü hissedeceklerini ifade eden Mehlhorn, "Sigarayı bırakma isteğiniz de güçlüyse bu yöntem etkili olacaktır" dedi.
Haber3
Emekli Üye
Bunu ilk beğenen sen ol.
RE: Sigaranın sağlığa zararları ve bırakma yöntemleri
Sigarayı bırakmayan bronşitten kurtulamıyor
--------------------------------------------------------------------------------
Akciğerlerdeki bronşların iltihaplanmasıyla ortaya çıkan ve halsiz düşüren bronşit hastalığının bronşların herhangi bir sebeple iltihaplanması sonucu oluştuğunu kaydeden Uzm. Dr. Salim Erdoğan, "Bronşit akut ve kronik olmak üzere ikiye ayrılır" dedi.
Daha çok kış aylarında bulaşıcı hastalıklarla birlikte görülen akut bronşitte; grip, soğuk algınlığı, tifo, kızamık, boğmaca virüslerinin bronşlara kadar yayılarak iltihaplanmaya sebep olduğuna değinen Uzm. Dr. Erdoğan, bunun allerjik olabileceğine ve 2 yaş altı çocuklarda sık görüldüğüne dikkat çekti. Erdoğan, şunları kaydetti:
"Kronik bronşit ise kış aylarında 3 aydan fazla süren veya iki kış üst üste görülen bronşittir. Balgamlıdır, sigara içenler ve kirli şehir havası soluyanlarda görülür. Çocukların allerjik bünyesi ve gelişme geriliği var ise tekrarlayabilir."
3 ayda bir yayınlanan Reçete Dergisi'nde akut ve kronik bronşitin belirtileri ve tedavisi konularına değinen Uzm. Dr. Salim Erdoğan, şu bilgileri verdi:
"Akut bronşitin belirtileri; ateş, hırıltı, burun akıntısı, öksürük ve vücutta kırıklık, halsizlik, iştahsızlık, uyku düzensizliğidir. Başta kuru, sert, yorucu olan öksürük, hastalık ilerledikçe balgamlı öksürüğe dönüşebilir. Koyu yapışkan balgam çıkarır. İleride sulu balgam çıkarır. Boğazda yanma, ağrı ve ses kısıklığı görülür. Öksürük 2 günde azalmaz, halsizlik, ateş olur, iştah azalması görülürse tedavi sürecini başlatmak üzere doktora gidilmelidir. Ateşin düşmesi ve öksürüğün önlenmesi için verilen ilaç kullanılmalıdır. Ezbere ilaç kullanmak zararlı olabilir. Bronşite bir akciğer hastalığı da eşlik ediyorsa yatak istirahati ve bol ıhlamur çayı içilmesi kafidir. Ihlamur suyu iyi bir balgam sökücüdür. Fakat hastanın yattığı oda sıcak ve nemli olmalıdır."
Solunum güçlüğü, sesli soluk alıp verme ve nefeste daralmanın ise kronik bronşitin en tipik belirtisi olduğuna işaret eden Uzm. Dr. Erdoğan, şöyle devam etti:
"Geceleri artan öksürükler, hastayı çok rahatsız eder. Koyu ve yapışkan balgam vardır. Çıkarması zordur. Ancak balgam söküldükten sonra rahat edilebilir. Tedavi için öncelikle sigara bırakılmalıdır. Sigara içilen ortamlardan uzaklaşılmalıdır. Çünkü sigara terk edilmedikçe tedavi cevapsız kalır. Çalışma ve yaşama ortamı soğuktan, rutubettin ve tozdan uzak bulunmalıdır. Beslenmeye dikkat etmeli, soğuk şeyler yememeli, içmemeli, ceryandan korunmalıdır."
--------------------------------------------------------------------------------
Akciğerlerdeki bronşların iltihaplanmasıyla ortaya çıkan ve halsiz düşüren bronşit hastalığının bronşların herhangi bir sebeple iltihaplanması sonucu oluştuğunu kaydeden Uzm. Dr. Salim Erdoğan, "Bronşit akut ve kronik olmak üzere ikiye ayrılır" dedi.
Daha çok kış aylarında bulaşıcı hastalıklarla birlikte görülen akut bronşitte; grip, soğuk algınlığı, tifo, kızamık, boğmaca virüslerinin bronşlara kadar yayılarak iltihaplanmaya sebep olduğuna değinen Uzm. Dr. Erdoğan, bunun allerjik olabileceğine ve 2 yaş altı çocuklarda sık görüldüğüne dikkat çekti. Erdoğan, şunları kaydetti:
"Kronik bronşit ise kış aylarında 3 aydan fazla süren veya iki kış üst üste görülen bronşittir. Balgamlıdır, sigara içenler ve kirli şehir havası soluyanlarda görülür. Çocukların allerjik bünyesi ve gelişme geriliği var ise tekrarlayabilir."
3 ayda bir yayınlanan Reçete Dergisi'nde akut ve kronik bronşitin belirtileri ve tedavisi konularına değinen Uzm. Dr. Salim Erdoğan, şu bilgileri verdi:
"Akut bronşitin belirtileri; ateş, hırıltı, burun akıntısı, öksürük ve vücutta kırıklık, halsizlik, iştahsızlık, uyku düzensizliğidir. Başta kuru, sert, yorucu olan öksürük, hastalık ilerledikçe balgamlı öksürüğe dönüşebilir. Koyu yapışkan balgam çıkarır. İleride sulu balgam çıkarır. Boğazda yanma, ağrı ve ses kısıklığı görülür. Öksürük 2 günde azalmaz, halsizlik, ateş olur, iştah azalması görülürse tedavi sürecini başlatmak üzere doktora gidilmelidir. Ateşin düşmesi ve öksürüğün önlenmesi için verilen ilaç kullanılmalıdır. Ezbere ilaç kullanmak zararlı olabilir. Bronşite bir akciğer hastalığı da eşlik ediyorsa yatak istirahati ve bol ıhlamur çayı içilmesi kafidir. Ihlamur suyu iyi bir balgam sökücüdür. Fakat hastanın yattığı oda sıcak ve nemli olmalıdır."
Solunum güçlüğü, sesli soluk alıp verme ve nefeste daralmanın ise kronik bronşitin en tipik belirtisi olduğuna işaret eden Uzm. Dr. Erdoğan, şöyle devam etti:
"Geceleri artan öksürükler, hastayı çok rahatsız eder. Koyu ve yapışkan balgam vardır. Çıkarması zordur. Ancak balgam söküldükten sonra rahat edilebilir. Tedavi için öncelikle sigara bırakılmalıdır. Sigara içilen ortamlardan uzaklaşılmalıdır. Çünkü sigara terk edilmedikçe tedavi cevapsız kalır. Çalışma ve yaşama ortamı soğuktan, rutubettin ve tozdan uzak bulunmalıdır. Beslenmeye dikkat etmeli, soğuk şeyler yememeli, içmemeli, ceryandan korunmalıdır."
Emekli Üye
Bunu ilk beğenen sen ol.
RE: Sigaranın sağlığa zararları ve bırakma yöntemleri
Sigara hakkında En Sık Sorulan 50 Soru ve Cevapları
--------------------------------------------------------------------------------
1- Zararsız sigara var mı?
Hayır. Sigaranın hiçbir türü zararsız değildir ve insan sağlığına zarar verdiği halde satışına ve reklamına izin verilen yegane ticari mal sigaradır.
2- Az sayıda sigara içmek zararsız olabilir mi?
Hayır. İçilen her sigaranın insan sağlığına zarar var. Otopside, az sayıda sigara içenlerin akciğerlerinde bile bozukluklar saptanmıştır. Öte yandan sigara içenlerin büyük bölümü az sayıda sigara içmeyi başaramaz.
3- Sigaranın sağlığa zarar vermesi ne kadar süre sonra olur?
Sigaranın sağlık üzerine olan zararları sigaranın içildiği anda başlar. Sigara dumanı ağız, dil, boğaz, yemek borusu, nefes boruları, akciğerler ve mideye doğrudan ulaşır. Dumanın içinde bulunan zararlı maddeler de saniyeler içinde kalp, beyin, kan damarları, böbrekler, mesane gibi pek çok organa ulaşır ve zarar verir.
4- Nikotin vücutta ne gibi etkiler yapar?
Nikotin vücuda ilk olarak girdiğinde beyin ve sinir sistemini uyarır, ancak sondaki alınışlarda beyin ve sinir sistemi üzerinde baskılayıcı, uyuşturucu etki gösterir. Nikotin ayrıca kan basıncını yükseltir, nabız sayısını artırır, sindirimi yavaşlatır, kanın damarlar içindeki dolaşımını bozar, organların yeterli kan almalarını engeller. Çok yüksek dozlarda alındığında bulantı ve kusmaya neden olur, solunum felci yaparak ölüme yol açar.
5- Sigara dumanı içindeki hangi maddeler hastalık yapar?
Dumanda bulunan katranın içinde 4000 dolayında kimyasal madde vardır. Bunlar arasında bulunan asitler, alkol aldehitler, ketonlar, siyanür, karbonmonoksit gibi maddeler doğrudan zehir etkisi gösterirler ve organlarda tahribat yaparlar. Kalp hastalıkları, akciğer kanseri, vücuttaki başka kanserler (gırtlak kanseri, mesane kanseri, yemek borusu kanseri, rahim kanseri vb.) bronşit, amfizem gibi pek çok hastalığın sigaraya bağlı olarak meydana geldiği bilimsel olarak kanıtlanmıştır.
6- Dumanda bulunan karbonmonoksitin etkileri neler?
Sigara dumanının içinde yüzde 4 oranında karbonmonoksit bulunur. Bu gaz, alyuvarlardaki hemoglobine bağlanarak hemoglobinin oksijen taşımasını engeller. Sigara içenlerde hemoglobinin oksijen taşıma kapasitesi yüzde 2.5 ile yüzde 15 arasında azalır. Bunun sonucunda organlar yeterli oksijen alamazlar. Özellikle beynin yeterli oksijen alamaması sonucu düşünme, karar verme, net görme ve işitme gibi önemli bazı fonksiyonlarında zayıflama olur. Karbonmonoksit ayrıca damarlarda kolesterol depolanmasına yol açar.
7- Bu maddeleri solumanın zararlı etkileri geçici değil mi?
Evet bu etkiler geçicidir. Ancak tiryakiler sık aralıklarla sigara içerler. Bu durumda sigara dumanına bağlı etkilerin düzelmesi mümkün olmaz.
8- Sigaranın bütün zararları kalıcı ve sürekli mi?
Hayır, eğer iş isten geçmeden sigara bırakılırsa vücut kendini yenileme fırsatı bulabilir. Sigarayı bırakanlarda özellikle kalp hastalığı ve kanser riskinde azalma olur. Sigarayı bıraktıktan sonra bir yıl geçince kalp krizi riski yarıya iner. On yıl sonra ise kalp hastalığı ve kanser riski sigara içmemiş bir kişi ile eşit düzeye yaklaşır.
9- Filtreler koruyucu mu?
Filtreli sigara içenlerde kanser riski filtresiz sigara içenlere göre biraz daha azdır.
10- Katran ve nikotin miktarı az olan sigaraların da zararı var mı?
Bazı ülkelerde nikotin ve katranı azaltılmış sigaralar bir süreden beri denenir. Ancak bu sigaraları içenlerde de risk çok yüksektir. Ayrıca sigara içenler, nikotin ve katranı az olan sigarayı daha fazla sayıda içer.
11- Mentollü sigaraların riski nasıl?
Mentollü sigaraların riski diğerlerinden farklı değildir, mentollü sigaralar da sağlık için aynı derecede zararlıdır.
12- Sigaranın kanser yaptığı bilimsel olarak ispatlanmış mı?
Evet. Sigara bütün kanser ölümlerinin üçte birinden sorumludur. Akciğer kanserlerinin ise yüzde 85’i sigara nedeniyle olur. Bunun dışında sigaranın ağız, boğaz, yemek borusu, gırtlak, mesane, rahim, pankreas, böbrek vb. kanserlerini meydana gelmesinde de rolü vardır.
13- Sigara, kansere nasıl yol açar?
Sigara dumanı içinde 43 tane kanser yapıcı madde bulunur. Bunların bazıları kanseri başlatan, bazıları da kanserin ilerlemesine yol açan maddelerdir.
14- Akciğer kanserinin iyileşme şansı nasıl?
Akciğer kanserine yakalanmış olan bir hastanın iyileşme şansı çok az. Başka bazı kanserlerin tedavisinde sağlanan önemli gelişmelere karşın akciğer kanserinin tedavisi bakımından başarılı sonuç alınamaz. Akciğer kanserli her on hastadan ancak bir tanesi 5 yıl yaşayabilir. Diğerleri kısa süreler içinde hayatını kaybeder. Tedavisi yeterince başarılı olmadığına göre akciğer kanserinden korunmaya öncelik vermek gerekir, bu da sigaradan uzak durmakla mümkündür.
15- Sigara başka akciğer hastalıklarına da yol açar mı?
Sigara bronşit ve amfizem oluşunda da başlıca etkendir.
16- Sigara içen bir kişi dumanı içine çekmezse, yine de tehlikesi olur mu?
Olur. Sigara dumanı içeriye çekilmese bile temas ettiği yerlerde (dudak, dil, ağız içi, yemek borusu, gırtlak) tahribata yol açar. Ayrıca duman içeriye çekilmese bile yine de bir miktar duman akciğerlere gider.
17- Sigara içenler neden öksürürler?
Sigara dumanı asit özelliktedir. Asit ve duman içindeki başka tahriş edici maddeler öksürüğe yol açar. Sigara içenlerin çoğu özellikle sabahları olmak üzere öksürürler. Soluk boruları içinde yabancı maddelerin nefes yollarına kaçmasını engellemek amacıyla ince tüycükler vardır. Sigara dumanı bu tüycüklerin hareketini bozar. Böylece yabancı maddelerin nefes yollarına girmesi mümkün olur. Gece sigara içilmediği zaman tüycüklerin hareketi biraz düzelir ve gündüz nefes borularına girmiş olan yabancı maddeleri dışarı atmak amacıyla tüycükler çalışmaya başlar ve böylece öksürük olur. Öksürüğün oluşunda bu mekanizmanın da rolü vardır.
18- Sigara içmek kalbe etki yapar mı?
Evet yapar. Sigaranın insan vücudunda en çok etki yaptığı organların başında kalp gelir. Kalp hastalıkları ve beyin kanaması nedeni ile olan ölümlerin üçte biri sigaraya bağlıdır.
19- Sigaranın gebe kadına ve bebeğine zararı var mı?
Gebe bir kadın sigara içtiği taktirde gebeliğin düşükle veya ölü doğumla sonlanması olasılığı artar. Ayrıca bebek canlı olarak doğduğunda da doğum ağırlığı normalden az olur. Sigara içen annelerin bebeklerinde doğumdan hemen sonraki dönemde meydana gelen ölümlerde daha fazla olur.
20- Doğum kontrol kapları ile sigaranın etkileşimi olur mu?
Doğum kontrol hapları bazı kalp hastalıklarının riskini arttırabilir. Doğum kontrol hapı kullanan bir kadın aynı zamanda sigara da içiyorsa kalp hastalığı riski daha fazla artar.
21- Sigaranın başka sakıncaları da var mı?
Sigaranın bazı ilaçlarla da etkileşimi söz konusudur. Sigara bazı ilaçların etkisini azaltırken bazılarının etkisini de arttırır.
22- Sigara bu kadar değişik ve çok sayıda etkileri nasıl yapabilir?
Sigara dumanında bulunan katran içinde sayıları 4000 dolayında çeşitli kimyasal maddeler vardır. Bunların da vücuttaki çeşitli organlar üzerinde değişik sağlık etkileri olabilir.
23- Neden sigara içenlerin hepsi akciğer kanserine yakalanmıyor?
Sigara tiryakilerinin yüzde 10 - 15 kadarı akciğer kanserinden ölür. Bundan çok daha fazlası da kalp hastalığı nedeniyle hayatını kaybeder. Bu iki hastalık sigara tiryakilerinin başlıca ölüm nedenidir. Başka nedenlere bağlı ölümler de sigara içenlerde içmeyenlere göre daha fazladır. İnsanlar çok çeşitli hastalıklar nedeniyle öldükleri için hepsinin de akciğer kanserinden ölmeleri söz konusu değildir. Ancak sigara içenlerde akciğer kanserinden ölme riski, sigara içme süresi ve günde içilen sigara sayısı ile ilgili olmak üzere, sigara içmeyenlere göre 10 ile 25 kat daha fazladır. Ayrıca sigara içenler içmeyenlere göre daha erken yaşta ölür.
24- Sigara içmeyenler de akciğer kanserine yakalanır mı?
Akciğer kanseri sigaradan başka nedenlere bağlı olarak da meydana gelebilir ve sigara içmeyenler de akciğer kanserine yakalanabilir. Ancak sigara içmeyenlerde akciğer kanseri son derece ender görülür.
25- Hava kirliliği akciğer kanserine neden olabilir mi?
Belki, ancak çok az oranda. Büyük kentlerde ve sanayi bölgelerinde yaşayanlar arasında akciğer kanseri hafifçe yüksek bulunur. Ancak bu bölgelerde yaşayanlar sigarada da içiyorlarsa akciğer kanserine yakalanma riskleri daha fazla olur.
26- Bir süredir sigara içiyor olsam, sonra bırakabilir miyim?
Sigaraya bağımlılık meydana geldikten sonra bırakmak daha zordur. Başlangıçta devamlı yapılan bir alışkanlık şeklinde olan sigara içme davranışı, bir süre sonra nikotin bağımlılığına dönüşür. Bu dönemde sigarayı bırakmak daha zor olmakla birlikte yine de bırakılabilir. Ama önemli olan, bağımlılık meydana gelmesine izin vermeden, mümkün olduğu kadar erken dönemde sigarayı bırakır.
27- Sigara gerçekten bağımlılık yapar mı?
Evet, sigara da alkol ve bazı ilaçlar gibi gerçek anlamda bağımlılık yapar. Sigara tiryakilerinin kontrolsüz olarak düşünmeden sigara yakmaları, uzunca bir süre içmedikten sonra üst üste birkaç sigara içmeleri bu bağımlılığın göstergeleridir.
28- Sigarayı bırakanlarda “yoksunluk belirtileri” görülür mü?
Sigara tiryakisi olan bir kişi sigarayı bırakınca terleme, kalp hızının değişmesi, hazımsızlık, uyku bozukluğu, sinirlilik hali gibi belirtiler gösterirler. Bu belirtiler bir hafta içinde azalır, ancak tamamen kaybolması birkaç hafta alabilir.
29- İnsanlar sigaraya neden başlıyorlar?
Özellikle gençler arasında “arkadaş etkisi” sigaraya başlamanın başlıca nedenidir. Bunun dışında büyükleri taklit etmek, kendini bağımsız hissetmek, başkaldırmak, kendisini büyümüş hissetmek gibi nedenler sigaraya başlamanın önemli gerekçeleri olur.
30- Sigarayı daha çok ne tür insanlar içiyor?
Sigara alışkanlığı ile eğitim, kültür ve ekonomik güç arasında ters bir ilişki vardır. Sigara alışkanlığı eğitimi ve gelir düzeyi az olan kişiler arasında daha fazladır.
31- Türkiye’de ne kadar insan sigara içiyor?
Türkiye’de 15 yaşın üzerindeki kişiler arasında sigara içenlerin oranı yüzde 45 dolayındadır. Bir diğer ifade ile yaklaşık iki kişiden biri sigara içiyorlar. Bu oran erkeklerde yüzde 62, kadınlarda da yüzde 25 dolayındadır. Bu değerlere göre Türkiye’de yaklaşık 17 milyon kişinin sigara içmekte olduğu söylenebilir.
32- Bu kişiler ne kadar sigara içiyor?
Türkiye’de 17 milyon kişinin günde ortalama bir paket sigara içtiği varsayıldığında, her gün 17 milyon paket sigara içildiği hesaplanır. Bir paket sigara fiyatının yaklaşık 1 dolar olduğu düşünüldüğünde her gün sigaraya yaklaşık 17 milyon dolar verildiği söylenebilir. Sigaraya yapılan bir aylık harcama Sağlık Bakanlığı’nın bir yıllık bütçesinden fazladır.
33- Türkiye’de sigara içenlerin sayısı artıyor mu?
Gelişmiş ülkelerin pek çoğunda sigara içme alışkanlığı azalma gösterirken ülkemizde herhangi bir azalma yoktur, aksine artmakta olduğu bile söylenebilir.
34- Sigara alışkanlığı erkeklerde mi kadınlarda mı daha fazla?
Türkiye’de sigara içme alışkanlığı erkeklerde kadınlara göre daha fazladır. Özellikle kırsal bölgelerde kadınlar arasında sigara alışkanlığı çok azdır. Ancak kentlerde yaşayan ve çalışan kadınlar arasında sigara alışkanlığı zamanla artış gösterir.
35- Gençler arasında sigara alışkanlığı ne durumda?
Türkiye’de sigaraya başlama yaşı giderek daha küçük yaşlara doğru iner. Eski yıllarda çoğunlukla askerlik döneminde sigaraya başlanırken günümüzde ortalama olarak 13.5 yaşında sigaraya başlanır. Ülkemizde 13 yaşındaki erkek çocukların yarısı, 16 yaşındakilerin de yüzde 80’i sigarayı en az bir defa denemişlerdir.
36- İnsanlar neden sigara içmeye devam ederler?
Sigara bağımlılık yapıcı bir madde olduğu için bir kez sigara alışkanlığı oluştuktan sonra bu alışkanlıktan vazgeçmek zor olmaktadır. Bununla birlikte sigara alışkanlığı “vazgeçilmez” bir alışkanlık değildir. Bu konu da kararlı olan pek çok tiryakinin bu alışkanlıktan kurtulabildiği bilinir.
37- Sigara alışkanlığı nasıl edinilir?
İlk kez sigara içenlerde genellikle, bulantı, baş dönmesi gibi belirtiler olur. Ancak bir süre sonra sigaranın insanı rahatlattığı, uyarıcı ve zevk verici olduğu da fark edilir. Bu özelliklerden dolayı bir kez sigarayı denemiş olanlar, bu denemeyi tekrarlama isteği gösterirler. Bu dönemde alışkanlık ve giderek de bağımlılık gelişir.
38- Sigara içenlerin ne kadarı sigarayı bırakmak ister?
Aslında sigara tiryakilerinin büyük bir bölümü bu alışkanlıklarından hoşnut değildir ve sigarayı bırakmak ister. Çeşitli araştırmaların sonuçlarından, sigara içenlerin en az üçte ikisinin sigarayı bırakmak istediği anlaşılır.
39- Sigarayı bırakmak mümkün mü?
Elbette. Sigarayı bırakma konusunda kararlı olmak önemlidir. Pek çok kişi sağlık nedenlerinden dolayı sigara alışkanlığından vazgeçmek durumunda kalmaktadır. Sigaranın neden olduğu kalp hastalığı ve akciğer hastalığı gibi rahatsızlığı olan kişiler doktor tavsiyesi ile sigarayı bırakır.
40- İnsanlar sigarayı bırakmayı nasıl başarır?
Sigara içenlerin önemli bir bölümü sigarayı bırakma konusunda ufak bir teşvik ve destek bekler. Ancak sigarayı bırakma konusunda en önemli konu, sigara içen kişinin, sigarayı bırakma konusunda kendisinin istekli ve kararlı olmasıdır. Sigara bırakma konusunda batı ülkelerinde daha yaygın olan “sigara bırakma klinikleri” ülkemizde de açılmaya başlanmıştır. Bu kliniklerden veya herhangi bir doktordan sigarayı bırakma konusunda yardım istenebilir.
41- Sigarayı bıraktıktan sonra arada bir sigara içebilir miyim?
Kesinlikle hayır. Sigarayı bıraktıktan yollar sonra dahi olsa bir tek sigara içilmesi halinde kolaylıkla tiryakiliğe dönülebilir. Bu nedenle sigara tiryakiliğinden kurtulmuş olan bir kişinin kesinlikle bir daha sigara içmemesi gerekir.
42- İnsanlar sigara içmezlerse tütün üreticilerinin durumu ne olur?
Tütün tarımı yapılan toprakta, başta tahıllar olmak üzere patates, domates, fıstık veb. pek çok ürün yetişebilir. Dolayısıyla sigara içilmediği zaman tütüne olan talebin azalması durumunda tütün tarımı yerine başka ürünler yetiştirilebilir. Bu geçişi sağlamak için bazı ülkelerde üreticilere devlet tarafından destek sağlanabilir.
43- Tütünden dolayı ülkeler fazla miktarda vergi geliri sağlamıyorlar mı?
Evet, tütün ve tütün ürünlerinden alınan vergiler ülkeler için önemli bir gelir kaynağı oluşturmaktadır. Ancak tütünün zararları düşünüldüğünde bu vergi gelirlerinin iyi bir gelir kaynağı olarak değerlendirilmesi mümkün olmaz. Öte yandan ülkenin toplam gelirleri içinde tütünden alınan vergilerin payı sanıldığı kadar da fazla değildir.
44- Bir anda bütün insanlar sigara içmez hale gelse, bu durum ülke ekonomisi bakımından sorun yaratır mı?
Kesinlikle hayır. Çünkü bir ülkenin tütünden sağladığı gelire göre, tütünün neden olduğu sağlık sorunlarının yol açtığı maddi kayıplar çok daha fazladır. Bu nedenle esasen tütün tarımı karlı bir üretim tarzı olarak kabil edilemez. ayrıca bir ülkedeki insanların hepsinin bir anda sigaradan vazgeçmeleri söz konusu olamaz. Zaman içinde tütün talebindeki yavaş bir tempo ile olan azalma da kolaylıkla başka tarım ürünleri ile değiştirilerek karşılanabilir.
45- Pasif sigara içimi ne anlama gelir?
Kendisi sigara içmediği halde sigara içilen bir ortamda bulunduğu için sigara dumanına maruz kalma durumunda pasif sigara içiminden söz edilir. Sigara içenler nefes alarak dumanı içlerine çektiklerinde duman hava ile karıştığından, duman içinde bulunan maddeler seyreltik hale gelir. Oysa sigara kendi kendine yanarken yandan çıkan duman hava ile seyreltilmediği için, bu duman içinde bulunan maddeler daha yoğundur.
46- Pasif sigara içimi zararlı mı?
Evet. Araştırmalar, pasif olarak sigara dumanına maruz kalan kişilerde de kalp hastalığı ve kanser riskinin arttığını göstermektedir. O halde sigara içen bir kişi kendisine zarar verdiği gibi, aynı ortamda bulunan (evde eş ve çocukları, işyerinde iş arkadaşları vb) diğer kişilerin sağlığını da tehlikeye sokmaktadır.
47- Pasif sigara dumanı maruziyetinin çocuklar üzerindeki etkileri neler?
Sigara içilen evlerde büyüyen çocuklarda solunum sistemi hastalıkları daha fazla görülmektedir. Anne ya da babadan birisinin sigara içmesi halinde bu hastalıkların riski iki katına çıkarken anne ve babanın her ikisinin de sigara içmesi halinde çocuğun solunum sistemi hastalığı geçirme olasılığı daha da fazla olmaktadır.
48- Marihuanadan (esrar) yapılan sigaralar daha güvenli mi?
Hayır, marihuanadan yapılan sigaraların dumanında daha fazla miktarda katran bulunur. Ayrıca mariuhana içenler dumanı içlerine çok derin olarak çekerler ve uzunca bir süre içlerinde tutarlar. Bu nedenle marihuanadan yapılan sigaralar daha tehlikelidir.
49- Tütünü çiğnemek zararlı mı?
Evet, tütünü çiğnemekle özellikle ağız boşluğu kanserlerinin riski artmaktadır. Ayrıca tütünün çiğnenmesi sırasında da nikotin kolaylıkla kana karışabilmekte ve zararlı etki yapabilmektedir.
50- Tütün emme zararlı mı?
Evet. Bazı toplumlarda tütün tablet haline getirilerek diş eti ile yanak arasına sıkıştırılmakta ve suyu emilmektedir. Bu durumda da özellikle ağız boşluğu ve gırtlak kanseri riski artmaktadır. Ayrıca emilen tütünün suyu içindeki nikotin kana karıştığı için bu yönü ile de zararlı etki yapmaktadır.
alıntı
--------------------------------------------------------------------------------
1- Zararsız sigara var mı?
Hayır. Sigaranın hiçbir türü zararsız değildir ve insan sağlığına zarar verdiği halde satışına ve reklamına izin verilen yegane ticari mal sigaradır.
2- Az sayıda sigara içmek zararsız olabilir mi?
Hayır. İçilen her sigaranın insan sağlığına zarar var. Otopside, az sayıda sigara içenlerin akciğerlerinde bile bozukluklar saptanmıştır. Öte yandan sigara içenlerin büyük bölümü az sayıda sigara içmeyi başaramaz.
3- Sigaranın sağlığa zarar vermesi ne kadar süre sonra olur?
Sigaranın sağlık üzerine olan zararları sigaranın içildiği anda başlar. Sigara dumanı ağız, dil, boğaz, yemek borusu, nefes boruları, akciğerler ve mideye doğrudan ulaşır. Dumanın içinde bulunan zararlı maddeler de saniyeler içinde kalp, beyin, kan damarları, böbrekler, mesane gibi pek çok organa ulaşır ve zarar verir.
4- Nikotin vücutta ne gibi etkiler yapar?
Nikotin vücuda ilk olarak girdiğinde beyin ve sinir sistemini uyarır, ancak sondaki alınışlarda beyin ve sinir sistemi üzerinde baskılayıcı, uyuşturucu etki gösterir. Nikotin ayrıca kan basıncını yükseltir, nabız sayısını artırır, sindirimi yavaşlatır, kanın damarlar içindeki dolaşımını bozar, organların yeterli kan almalarını engeller. Çok yüksek dozlarda alındığında bulantı ve kusmaya neden olur, solunum felci yaparak ölüme yol açar.
5- Sigara dumanı içindeki hangi maddeler hastalık yapar?
Dumanda bulunan katranın içinde 4000 dolayında kimyasal madde vardır. Bunlar arasında bulunan asitler, alkol aldehitler, ketonlar, siyanür, karbonmonoksit gibi maddeler doğrudan zehir etkisi gösterirler ve organlarda tahribat yaparlar. Kalp hastalıkları, akciğer kanseri, vücuttaki başka kanserler (gırtlak kanseri, mesane kanseri, yemek borusu kanseri, rahim kanseri vb.) bronşit, amfizem gibi pek çok hastalığın sigaraya bağlı olarak meydana geldiği bilimsel olarak kanıtlanmıştır.
6- Dumanda bulunan karbonmonoksitin etkileri neler?
Sigara dumanının içinde yüzde 4 oranında karbonmonoksit bulunur. Bu gaz, alyuvarlardaki hemoglobine bağlanarak hemoglobinin oksijen taşımasını engeller. Sigara içenlerde hemoglobinin oksijen taşıma kapasitesi yüzde 2.5 ile yüzde 15 arasında azalır. Bunun sonucunda organlar yeterli oksijen alamazlar. Özellikle beynin yeterli oksijen alamaması sonucu düşünme, karar verme, net görme ve işitme gibi önemli bazı fonksiyonlarında zayıflama olur. Karbonmonoksit ayrıca damarlarda kolesterol depolanmasına yol açar.
7- Bu maddeleri solumanın zararlı etkileri geçici değil mi?
Evet bu etkiler geçicidir. Ancak tiryakiler sık aralıklarla sigara içerler. Bu durumda sigara dumanına bağlı etkilerin düzelmesi mümkün olmaz.
8- Sigaranın bütün zararları kalıcı ve sürekli mi?
Hayır, eğer iş isten geçmeden sigara bırakılırsa vücut kendini yenileme fırsatı bulabilir. Sigarayı bırakanlarda özellikle kalp hastalığı ve kanser riskinde azalma olur. Sigarayı bıraktıktan sonra bir yıl geçince kalp krizi riski yarıya iner. On yıl sonra ise kalp hastalığı ve kanser riski sigara içmemiş bir kişi ile eşit düzeye yaklaşır.
9- Filtreler koruyucu mu?
Filtreli sigara içenlerde kanser riski filtresiz sigara içenlere göre biraz daha azdır.
10- Katran ve nikotin miktarı az olan sigaraların da zararı var mı?
Bazı ülkelerde nikotin ve katranı azaltılmış sigaralar bir süreden beri denenir. Ancak bu sigaraları içenlerde de risk çok yüksektir. Ayrıca sigara içenler, nikotin ve katranı az olan sigarayı daha fazla sayıda içer.
11- Mentollü sigaraların riski nasıl?
Mentollü sigaraların riski diğerlerinden farklı değildir, mentollü sigaralar da sağlık için aynı derecede zararlıdır.
12- Sigaranın kanser yaptığı bilimsel olarak ispatlanmış mı?
Evet. Sigara bütün kanser ölümlerinin üçte birinden sorumludur. Akciğer kanserlerinin ise yüzde 85’i sigara nedeniyle olur. Bunun dışında sigaranın ağız, boğaz, yemek borusu, gırtlak, mesane, rahim, pankreas, böbrek vb. kanserlerini meydana gelmesinde de rolü vardır.
13- Sigara, kansere nasıl yol açar?
Sigara dumanı içinde 43 tane kanser yapıcı madde bulunur. Bunların bazıları kanseri başlatan, bazıları da kanserin ilerlemesine yol açan maddelerdir.
14- Akciğer kanserinin iyileşme şansı nasıl?
Akciğer kanserine yakalanmış olan bir hastanın iyileşme şansı çok az. Başka bazı kanserlerin tedavisinde sağlanan önemli gelişmelere karşın akciğer kanserinin tedavisi bakımından başarılı sonuç alınamaz. Akciğer kanserli her on hastadan ancak bir tanesi 5 yıl yaşayabilir. Diğerleri kısa süreler içinde hayatını kaybeder. Tedavisi yeterince başarılı olmadığına göre akciğer kanserinden korunmaya öncelik vermek gerekir, bu da sigaradan uzak durmakla mümkündür.
15- Sigara başka akciğer hastalıklarına da yol açar mı?
Sigara bronşit ve amfizem oluşunda da başlıca etkendir.
16- Sigara içen bir kişi dumanı içine çekmezse, yine de tehlikesi olur mu?
Olur. Sigara dumanı içeriye çekilmese bile temas ettiği yerlerde (dudak, dil, ağız içi, yemek borusu, gırtlak) tahribata yol açar. Ayrıca duman içeriye çekilmese bile yine de bir miktar duman akciğerlere gider.
17- Sigara içenler neden öksürürler?
Sigara dumanı asit özelliktedir. Asit ve duman içindeki başka tahriş edici maddeler öksürüğe yol açar. Sigara içenlerin çoğu özellikle sabahları olmak üzere öksürürler. Soluk boruları içinde yabancı maddelerin nefes yollarına kaçmasını engellemek amacıyla ince tüycükler vardır. Sigara dumanı bu tüycüklerin hareketini bozar. Böylece yabancı maddelerin nefes yollarına girmesi mümkün olur. Gece sigara içilmediği zaman tüycüklerin hareketi biraz düzelir ve gündüz nefes borularına girmiş olan yabancı maddeleri dışarı atmak amacıyla tüycükler çalışmaya başlar ve böylece öksürük olur. Öksürüğün oluşunda bu mekanizmanın da rolü vardır.
18- Sigara içmek kalbe etki yapar mı?
Evet yapar. Sigaranın insan vücudunda en çok etki yaptığı organların başında kalp gelir. Kalp hastalıkları ve beyin kanaması nedeni ile olan ölümlerin üçte biri sigaraya bağlıdır.
19- Sigaranın gebe kadına ve bebeğine zararı var mı?
Gebe bir kadın sigara içtiği taktirde gebeliğin düşükle veya ölü doğumla sonlanması olasılığı artar. Ayrıca bebek canlı olarak doğduğunda da doğum ağırlığı normalden az olur. Sigara içen annelerin bebeklerinde doğumdan hemen sonraki dönemde meydana gelen ölümlerde daha fazla olur.
20- Doğum kontrol kapları ile sigaranın etkileşimi olur mu?
Doğum kontrol hapları bazı kalp hastalıklarının riskini arttırabilir. Doğum kontrol hapı kullanan bir kadın aynı zamanda sigara da içiyorsa kalp hastalığı riski daha fazla artar.
21- Sigaranın başka sakıncaları da var mı?
Sigaranın bazı ilaçlarla da etkileşimi söz konusudur. Sigara bazı ilaçların etkisini azaltırken bazılarının etkisini de arttırır.
22- Sigara bu kadar değişik ve çok sayıda etkileri nasıl yapabilir?
Sigara dumanında bulunan katran içinde sayıları 4000 dolayında çeşitli kimyasal maddeler vardır. Bunların da vücuttaki çeşitli organlar üzerinde değişik sağlık etkileri olabilir.
23- Neden sigara içenlerin hepsi akciğer kanserine yakalanmıyor?
Sigara tiryakilerinin yüzde 10 - 15 kadarı akciğer kanserinden ölür. Bundan çok daha fazlası da kalp hastalığı nedeniyle hayatını kaybeder. Bu iki hastalık sigara tiryakilerinin başlıca ölüm nedenidir. Başka nedenlere bağlı ölümler de sigara içenlerde içmeyenlere göre daha fazladır. İnsanlar çok çeşitli hastalıklar nedeniyle öldükleri için hepsinin de akciğer kanserinden ölmeleri söz konusu değildir. Ancak sigara içenlerde akciğer kanserinden ölme riski, sigara içme süresi ve günde içilen sigara sayısı ile ilgili olmak üzere, sigara içmeyenlere göre 10 ile 25 kat daha fazladır. Ayrıca sigara içenler içmeyenlere göre daha erken yaşta ölür.
24- Sigara içmeyenler de akciğer kanserine yakalanır mı?
Akciğer kanseri sigaradan başka nedenlere bağlı olarak da meydana gelebilir ve sigara içmeyenler de akciğer kanserine yakalanabilir. Ancak sigara içmeyenlerde akciğer kanseri son derece ender görülür.
25- Hava kirliliği akciğer kanserine neden olabilir mi?
Belki, ancak çok az oranda. Büyük kentlerde ve sanayi bölgelerinde yaşayanlar arasında akciğer kanseri hafifçe yüksek bulunur. Ancak bu bölgelerde yaşayanlar sigarada da içiyorlarsa akciğer kanserine yakalanma riskleri daha fazla olur.
26- Bir süredir sigara içiyor olsam, sonra bırakabilir miyim?
Sigaraya bağımlılık meydana geldikten sonra bırakmak daha zordur. Başlangıçta devamlı yapılan bir alışkanlık şeklinde olan sigara içme davranışı, bir süre sonra nikotin bağımlılığına dönüşür. Bu dönemde sigarayı bırakmak daha zor olmakla birlikte yine de bırakılabilir. Ama önemli olan, bağımlılık meydana gelmesine izin vermeden, mümkün olduğu kadar erken dönemde sigarayı bırakır.
27- Sigara gerçekten bağımlılık yapar mı?
Evet, sigara da alkol ve bazı ilaçlar gibi gerçek anlamda bağımlılık yapar. Sigara tiryakilerinin kontrolsüz olarak düşünmeden sigara yakmaları, uzunca bir süre içmedikten sonra üst üste birkaç sigara içmeleri bu bağımlılığın göstergeleridir.
28- Sigarayı bırakanlarda “yoksunluk belirtileri” görülür mü?
Sigara tiryakisi olan bir kişi sigarayı bırakınca terleme, kalp hızının değişmesi, hazımsızlık, uyku bozukluğu, sinirlilik hali gibi belirtiler gösterirler. Bu belirtiler bir hafta içinde azalır, ancak tamamen kaybolması birkaç hafta alabilir.
29- İnsanlar sigaraya neden başlıyorlar?
Özellikle gençler arasında “arkadaş etkisi” sigaraya başlamanın başlıca nedenidir. Bunun dışında büyükleri taklit etmek, kendini bağımsız hissetmek, başkaldırmak, kendisini büyümüş hissetmek gibi nedenler sigaraya başlamanın önemli gerekçeleri olur.
30- Sigarayı daha çok ne tür insanlar içiyor?
Sigara alışkanlığı ile eğitim, kültür ve ekonomik güç arasında ters bir ilişki vardır. Sigara alışkanlığı eğitimi ve gelir düzeyi az olan kişiler arasında daha fazladır.
31- Türkiye’de ne kadar insan sigara içiyor?
Türkiye’de 15 yaşın üzerindeki kişiler arasında sigara içenlerin oranı yüzde 45 dolayındadır. Bir diğer ifade ile yaklaşık iki kişiden biri sigara içiyorlar. Bu oran erkeklerde yüzde 62, kadınlarda da yüzde 25 dolayındadır. Bu değerlere göre Türkiye’de yaklaşık 17 milyon kişinin sigara içmekte olduğu söylenebilir.
32- Bu kişiler ne kadar sigara içiyor?
Türkiye’de 17 milyon kişinin günde ortalama bir paket sigara içtiği varsayıldığında, her gün 17 milyon paket sigara içildiği hesaplanır. Bir paket sigara fiyatının yaklaşık 1 dolar olduğu düşünüldüğünde her gün sigaraya yaklaşık 17 milyon dolar verildiği söylenebilir. Sigaraya yapılan bir aylık harcama Sağlık Bakanlığı’nın bir yıllık bütçesinden fazladır.
33- Türkiye’de sigara içenlerin sayısı artıyor mu?
Gelişmiş ülkelerin pek çoğunda sigara içme alışkanlığı azalma gösterirken ülkemizde herhangi bir azalma yoktur, aksine artmakta olduğu bile söylenebilir.
34- Sigara alışkanlığı erkeklerde mi kadınlarda mı daha fazla?
Türkiye’de sigara içme alışkanlığı erkeklerde kadınlara göre daha fazladır. Özellikle kırsal bölgelerde kadınlar arasında sigara alışkanlığı çok azdır. Ancak kentlerde yaşayan ve çalışan kadınlar arasında sigara alışkanlığı zamanla artış gösterir.
35- Gençler arasında sigara alışkanlığı ne durumda?
Türkiye’de sigaraya başlama yaşı giderek daha küçük yaşlara doğru iner. Eski yıllarda çoğunlukla askerlik döneminde sigaraya başlanırken günümüzde ortalama olarak 13.5 yaşında sigaraya başlanır. Ülkemizde 13 yaşındaki erkek çocukların yarısı, 16 yaşındakilerin de yüzde 80’i sigarayı en az bir defa denemişlerdir.
36- İnsanlar neden sigara içmeye devam ederler?
Sigara bağımlılık yapıcı bir madde olduğu için bir kez sigara alışkanlığı oluştuktan sonra bu alışkanlıktan vazgeçmek zor olmaktadır. Bununla birlikte sigara alışkanlığı “vazgeçilmez” bir alışkanlık değildir. Bu konu da kararlı olan pek çok tiryakinin bu alışkanlıktan kurtulabildiği bilinir.
37- Sigara alışkanlığı nasıl edinilir?
İlk kez sigara içenlerde genellikle, bulantı, baş dönmesi gibi belirtiler olur. Ancak bir süre sonra sigaranın insanı rahatlattığı, uyarıcı ve zevk verici olduğu da fark edilir. Bu özelliklerden dolayı bir kez sigarayı denemiş olanlar, bu denemeyi tekrarlama isteği gösterirler. Bu dönemde alışkanlık ve giderek de bağımlılık gelişir.
38- Sigara içenlerin ne kadarı sigarayı bırakmak ister?
Aslında sigara tiryakilerinin büyük bir bölümü bu alışkanlıklarından hoşnut değildir ve sigarayı bırakmak ister. Çeşitli araştırmaların sonuçlarından, sigara içenlerin en az üçte ikisinin sigarayı bırakmak istediği anlaşılır.
39- Sigarayı bırakmak mümkün mü?
Elbette. Sigarayı bırakma konusunda kararlı olmak önemlidir. Pek çok kişi sağlık nedenlerinden dolayı sigara alışkanlığından vazgeçmek durumunda kalmaktadır. Sigaranın neden olduğu kalp hastalığı ve akciğer hastalığı gibi rahatsızlığı olan kişiler doktor tavsiyesi ile sigarayı bırakır.
40- İnsanlar sigarayı bırakmayı nasıl başarır?
Sigara içenlerin önemli bir bölümü sigarayı bırakma konusunda ufak bir teşvik ve destek bekler. Ancak sigarayı bırakma konusunda en önemli konu, sigara içen kişinin, sigarayı bırakma konusunda kendisinin istekli ve kararlı olmasıdır. Sigara bırakma konusunda batı ülkelerinde daha yaygın olan “sigara bırakma klinikleri” ülkemizde de açılmaya başlanmıştır. Bu kliniklerden veya herhangi bir doktordan sigarayı bırakma konusunda yardım istenebilir.
41- Sigarayı bıraktıktan sonra arada bir sigara içebilir miyim?
Kesinlikle hayır. Sigarayı bıraktıktan yollar sonra dahi olsa bir tek sigara içilmesi halinde kolaylıkla tiryakiliğe dönülebilir. Bu nedenle sigara tiryakiliğinden kurtulmuş olan bir kişinin kesinlikle bir daha sigara içmemesi gerekir.
42- İnsanlar sigara içmezlerse tütün üreticilerinin durumu ne olur?
Tütün tarımı yapılan toprakta, başta tahıllar olmak üzere patates, domates, fıstık veb. pek çok ürün yetişebilir. Dolayısıyla sigara içilmediği zaman tütüne olan talebin azalması durumunda tütün tarımı yerine başka ürünler yetiştirilebilir. Bu geçişi sağlamak için bazı ülkelerde üreticilere devlet tarafından destek sağlanabilir.
43- Tütünden dolayı ülkeler fazla miktarda vergi geliri sağlamıyorlar mı?
Evet, tütün ve tütün ürünlerinden alınan vergiler ülkeler için önemli bir gelir kaynağı oluşturmaktadır. Ancak tütünün zararları düşünüldüğünde bu vergi gelirlerinin iyi bir gelir kaynağı olarak değerlendirilmesi mümkün olmaz. Öte yandan ülkenin toplam gelirleri içinde tütünden alınan vergilerin payı sanıldığı kadar da fazla değildir.
44- Bir anda bütün insanlar sigara içmez hale gelse, bu durum ülke ekonomisi bakımından sorun yaratır mı?
Kesinlikle hayır. Çünkü bir ülkenin tütünden sağladığı gelire göre, tütünün neden olduğu sağlık sorunlarının yol açtığı maddi kayıplar çok daha fazladır. Bu nedenle esasen tütün tarımı karlı bir üretim tarzı olarak kabil edilemez. ayrıca bir ülkedeki insanların hepsinin bir anda sigaradan vazgeçmeleri söz konusu olamaz. Zaman içinde tütün talebindeki yavaş bir tempo ile olan azalma da kolaylıkla başka tarım ürünleri ile değiştirilerek karşılanabilir.
45- Pasif sigara içimi ne anlama gelir?
Kendisi sigara içmediği halde sigara içilen bir ortamda bulunduğu için sigara dumanına maruz kalma durumunda pasif sigara içiminden söz edilir. Sigara içenler nefes alarak dumanı içlerine çektiklerinde duman hava ile karıştığından, duman içinde bulunan maddeler seyreltik hale gelir. Oysa sigara kendi kendine yanarken yandan çıkan duman hava ile seyreltilmediği için, bu duman içinde bulunan maddeler daha yoğundur.
46- Pasif sigara içimi zararlı mı?
Evet. Araştırmalar, pasif olarak sigara dumanına maruz kalan kişilerde de kalp hastalığı ve kanser riskinin arttığını göstermektedir. O halde sigara içen bir kişi kendisine zarar verdiği gibi, aynı ortamda bulunan (evde eş ve çocukları, işyerinde iş arkadaşları vb) diğer kişilerin sağlığını da tehlikeye sokmaktadır.
47- Pasif sigara dumanı maruziyetinin çocuklar üzerindeki etkileri neler?
Sigara içilen evlerde büyüyen çocuklarda solunum sistemi hastalıkları daha fazla görülmektedir. Anne ya da babadan birisinin sigara içmesi halinde bu hastalıkların riski iki katına çıkarken anne ve babanın her ikisinin de sigara içmesi halinde çocuğun solunum sistemi hastalığı geçirme olasılığı daha da fazla olmaktadır.
48- Marihuanadan (esrar) yapılan sigaralar daha güvenli mi?
Hayır, marihuanadan yapılan sigaraların dumanında daha fazla miktarda katran bulunur. Ayrıca mariuhana içenler dumanı içlerine çok derin olarak çekerler ve uzunca bir süre içlerinde tutarlar. Bu nedenle marihuanadan yapılan sigaralar daha tehlikelidir.
49- Tütünü çiğnemek zararlı mı?
Evet, tütünü çiğnemekle özellikle ağız boşluğu kanserlerinin riski artmaktadır. Ayrıca tütünün çiğnenmesi sırasında da nikotin kolaylıkla kana karışabilmekte ve zararlı etki yapabilmektedir.
50- Tütün emme zararlı mı?
Evet. Bazı toplumlarda tütün tablet haline getirilerek diş eti ile yanak arasına sıkıştırılmakta ve suyu emilmektedir. Bu durumda da özellikle ağız boşluğu ve gırtlak kanseri riski artmaktadır. Ayrıca emilen tütünün suyu içindeki nikotin kana karıştığı için bu yönü ile de zararlı etki yapmaktadır.
alıntı
Emekli Üye
Bunu ilk beğenen sen ol.
![[Resim: funfirede116117534342zs8.jpg]](http://img80.imageshack.us/img80/3549/funfirede116117534342zs8.jpg)
RE: Sigaranın sağlığa zararları ve bırakma yöntemleri
Nikotin beyine dopamin adlı bir kimyasal madde salgılatır. Dopamin içiciye haz verir. Bunun yanında konsantrasyonu arttırır, tepki süresini hızlandırır, enerji düzeyini yükseltir. Kişi aynı hazzı bir kere daha yaşamak için tekrar sigara içer.
Beyin bir süre sonra nikotine karşı tolerans kazanır, yani aynı etkinin elde edilebilmesi için nikotinin miktarının arttırılması gerekir. Böylece kişi aynı hazzı yaşamak için içtiği sigaraların sayısını arttırmak zorunda kalır.
Beyin aşırı dopamin uyarımına karşı birtakım savunma önlemleri alır. Yani beynin fizyolojisi değişir. Bu savunma önlemleri neticesinde bağımlılık yerleşir.
Bağımlılık yerleştikten sonra içici kanındaki nikotin konsantrasyonunu alıştığı dozda tutmak zorundadır. Son sigaranın içilmesinden sonra kandaki nikotin konsantrasyonu azalmaya başlar ve 4 saat sonra tükenir. Nikotinin kandan çekilmeye başlamasından itibaren beyin nikotine karşı aldığı savunma önlemlerini kaldırmaya başlar, yani beynin fizyolojisi nikotine bağımlılık kazanmadan önceki yapısına dönmeye başlar.
İşte bu süreç sancılı olur ve nikotin yoksunluğu sıkıntıları ortaya çıkar. Bir sigara içildiğinde dopamin salgılanacağı için nikotin yoksunluğu sıkıntıları anında ortadan kalkar. İçici nikotini aslında bir ağrı kesici niyetine kullanmaktadır.
Nikotin kesildiğinde dopamin salgısı durur. Dopamin salgısı durduğunda da kişide depresif bir ruh hali meydana gelir. Sigara bırakıldıktan sonra dopamin salgısının normale dönmesi için bir süreye ihtiyaç vardır. Bu süre kişiden kişiye değişir, ama ortalama olarak 3 aydır.
Dopamin salgısı olmadığı için beyinde meydana gelen sıkıntının çözümü olarak zihnimizde sigara isteği meydana gelir, ama bu istek 3 dakika sonra geçer.
Emekli Üye
Bunu ilk beğenen sen ol.
RE: Sigaranın sağlığa zararları ve bırakma yöntemleri
Bunun sonucunda yiyeceklerle birlikte vücuda giren yağ, şeker, kolesterol gibi maddeler bu tabakaya yapışmaktadır.
![[Resim: 81118aw2.jpg]](http://img412.imageshack.us/img412/8782/81118aw2.jpg)
Bunun sonucunda damar sertliği ve damar tıkanıklığı meydana gelmektedir. Bu resimde kan pıhtısıyla tıkanmış bir damarın kesiti görünmektedir. Tıkanmış bir damarın beslediği doku veya organ oksijen yetmezliğinden anında ölmektedir.
![[Resim: 81119rd9.jpg]](http://img241.imageshack.us/img241/5977/81119rd9.jpg)
Bu resimde sigara içmeyen birinin aort damarı görülmektedir. Burada damar çok düzgündür.
![[Resim: 81120df2.jpg]](http://img521.imageshack.us/img521/4488/81120df2.jpg)
Bu resimde ise sigara içen birinin aortu görülmektedir. Burada aortun yapısı oldukça bozulmuş, orta kesimde bir tıkanma meydana gelmiştir. Sigaranın sebep olduğu ölümlerde ilk sırada dolaşım sistemi hastalıklarının sebep olduğu ölümler yer almaktadır.
![[Resim: 81121tg7.jpg]](http://img521.imageshack.us/img521/8948/81121tg7.jpg)
Sigara içildiğinde böbrek üstü bezleri 'adrenalin' salgılar. Adrenalin bir "kaç veya savaş" hormonudur. Adrenalin salgılandığı anda damarlar büzüşür. Kalp kanı büzüşen damarlar içinden iletebilmek için daha hızlı çalışmaya başlar. Sigara içildiğinde kalbin atışı dakikada 20-30 atış artar. Kalp hızlı çalıştığı için daha fazla oksijene ihtiyaç duyar, ancak tütün dumanıyla birlikte vücuda giren karbon monoksit kandaki oksijeni kovar, dolayısıyla kalbe oksijen yerine karbon monoksit gider.
Bunun sonucunda daha fazla çalışan kalp yeterli oksijen alamadığı için daha çabuk yorulur ve daha erken ölür.
![[Resim: 81122nn6.jpg]](http://img521.imageshack.us/img521/2636/81122nn6.jpg)
Sigaranın sebep olduğu ölümler arasında kalp krizi nedeniyle ölümler ikinci sıradadır.
Beyne giden arterler çok incedir. Bu arterler tütün dumanındaki karbon monoksit tarafından sürekli tahrip edilmekte ve hızla tıkanmaktadır. Ayrıca beyin sürekli çalıştığı için çok miktarda oksijene ihtiyaç duymaktadır, oysa sigara içilmesi yüzünden beyne sürekli karbon monoksit gitmekte ve beyindeki hücreler yeterli oksijenle beslenemedikleri için daha erken ölmektedir.
Sigaranın sebep olduğu ölümlerde beyin felci nedeniyle ölümler dördüncü sıradadır.
![[Resim: 81123lb2.jpg]](http://img412.imageshack.us/img412/8633/81123lb2.jpg)
Bunun sonucunda damar sertliği ve damar tıkanıklığı meydana gelmektedir. Bu resimde kan pıhtısıyla tıkanmış bir damarın kesiti görünmektedir. Tıkanmış bir damarın beslediği doku veya organ oksijen yetmezliğinden anında ölmektedir.
Bu resimde sigara içmeyen birinin aort damarı görülmektedir. Burada damar çok düzgündür.
Bu resimde ise sigara içen birinin aortu görülmektedir. Burada aortun yapısı oldukça bozulmuş, orta kesimde bir tıkanma meydana gelmiştir. Sigaranın sebep olduğu ölümlerde ilk sırada dolaşım sistemi hastalıklarının sebep olduğu ölümler yer almaktadır.
Sigara içildiğinde böbrek üstü bezleri 'adrenalin' salgılar. Adrenalin bir "kaç veya savaş" hormonudur. Adrenalin salgılandığı anda damarlar büzüşür. Kalp kanı büzüşen damarlar içinden iletebilmek için daha hızlı çalışmaya başlar. Sigara içildiğinde kalbin atışı dakikada 20-30 atış artar. Kalp hızlı çalıştığı için daha fazla oksijene ihtiyaç duyar, ancak tütün dumanıyla birlikte vücuda giren karbon monoksit kandaki oksijeni kovar, dolayısıyla kalbe oksijen yerine karbon monoksit gider.
Bunun sonucunda daha fazla çalışan kalp yeterli oksijen alamadığı için daha çabuk yorulur ve daha erken ölür.
Sigaranın sebep olduğu ölümler arasında kalp krizi nedeniyle ölümler ikinci sıradadır.
Beyne giden arterler çok incedir. Bu arterler tütün dumanındaki karbon monoksit tarafından sürekli tahrip edilmekte ve hızla tıkanmaktadır. Ayrıca beyin sürekli çalıştığı için çok miktarda oksijene ihtiyaç duymaktadır, oysa sigara içilmesi yüzünden beyne sürekli karbon monoksit gitmekte ve beyindeki hücreler yeterli oksijenle beslenemedikleri için daha erken ölmektedir.
Sigaranın sebep olduğu ölümlerde beyin felci nedeniyle ölümler dördüncü sıradadır.
Emekli Üye
Bunu ilk beğenen sen ol.
Konuyu Okuyanlar: 1 Ziyaretçi