Materyalist-ateist yaklaşımın,
matemetiğin nasıl oluyor da evrenin yasaları ile uyumlu olduğuna
verebileceği bir cevabı yoktur
ve bu durumu şanslı bir tesadüf olarak açıklamak ise hiç de tatmin edici değildir.

Diğer yandan teizm,
Allah’ın evreni matematiksel yapıya uygun yarattığını
ve böylece keşfedilmesini mümkün kıldığını söyleyerek
matematiğin evrene uygunluğunu açıklayabilmektedir.

Evrendeki keşfedilebilirliği mümkün kılan öyle doğa yasaları vardır ki
bu yasaların bu şekilde olmaması durumunda
evrendeki özellikleri keşfetme hiç mümkün olamazdı.
Görmeyi mümkün kılan optiğin yasaları buna örnektir.

Bunun yanında evrende öyle yasalar vardır ki
bunlar olmasa evrendeki keşiflerin bir kısmı mümkün olamazdı.
Doppler etkisi ise buna örnek olarak verilebilir.

İnsan gözü birkaç santimetre karedir,
ama bu gözle koskoca evreni görürüz;

Güneşimizden çok daha büyük yıldızları küçücük gözümüz yutar.

Elbette bunda sihirli bir durum yoktur,
fiziğin tarif ettiği optik yasalarının mevcudiyeti sayesinde
çok çok büyük yapılar küçücük gözün içine girip görülür olurlar.

Dikkat edin fizik, optiğin yasalarını tarif eder
ama neden optik yasalarının var olduğu bir evrende bulunduğumuzu açıklamaz.

Optik yasalar olmasa hiçbir bilimsel keşif mümkün olmazdı,
hatta bu yasalar olmasa görme olamayacağından
insan türünün varlığını sürdürebilmesinden bile bahsedilemezdi.

Küçücük bir noktanın tüm uzaya yönelebilmesini mümkün kılan böyle yasaların olmadığı bir evren
mantıken mümkündür;

doğa yasalarının bu şekilde var olması mantıken zorunlu değildir,
nitekim ışığın olmadığı bir evrende optik yasalar hakkında konuşulamazdı
ve hepimiz ışığın varlığının mantıken zaruri olmadığını biliyoruz.

Doppler etkisi sayesinde ise
dalga özelliği gösteren bir varlığın
uzaklaştığını mı yakınlaştığını mı anlarız.

Bir sesin kaynağının uzaklaşıp uzaklaşmadığını bu etkiyle anlayabileceğimiz gibi
trafik polislerinin aletleri bu etkiye dayanarak araçların hızını ölçer.

Kozmolojinin çok önemli bulgularından biri olan
evrenin genişlediği ile ilgili gözlemsel veri,
bu etki sayesinde, milyarlarca ışık yılı uzaklıktaki galaksilerin birbirinden uzaklaştığı
tespit edilerek elde edilmiştir.
3-EVRENDEKİ KEŞFEDİLEBİLİRLİK DELİLİ

Teizmin paradigmasına göre Allah,
kendi kudret ve sanatının anlaşılmasına hizmet etmesi gibi sebeplerle
evrendeki özellikleri keşfedilebilir kılmıştır
ve bu paradigma içerisinde optik yasaların
ve Doppler etkisinin bu amaca hizmet etmesinde şaşılacak bir şey yoktur.

Fakat materyalist-ateist paradigma içerisinde
evrenin bu yapıda olması
hiçbir gayenin ürünü olarak değerlendirilmez,
evrenin yasaları da süreçleri de gayesellikle ilgisizdir.

Allah’ın sınırsız gücü
ve müthiş yaratışları karşısında aciziz
ama yaratıcımız
evrendeki özellikleri böylesine keşfedilebilir kıldığı için
uçsuz bucaksız evrendeki noktacık hükmünde olan varlığımız
ve
acizliğimize rağmen evrende önemli keşifler gerçekleştiriyoruz.