Ömer Hayyam'ın rubaileri konusunda sıkıntılar var doğrudur zira pek çok ona ait olmayan rubai onun adına paylaşılmış. O dönemin karanlık bir dönem olduğunu söylemişti Murat Bardakçı ama onu da sevmem ben. Ingiliz bir adam vardı ilk o çevirmiş 400 'e kadar çıkmış rubai sayısı ama sonrasında başka bir adam hiç hatırlamıyorum ismini 80 civarında olduğunu söylemiş yani gerçekte var olan.

..

Hallacı Mansur da enel hak davasında şöyle bir hata yaptı deniliyor.
Fenafillah halindeyken yaşanılan şeyler olaylar orada kalır ve anlatılmaz. Mansur'unda hatası o hal iken olanları anlamayacak kişilere dahi anlatması.

Fenafillah dedim zaten Arkadaş bey. Farklı aleme geçiş yaptı tamam. İşte o an içinde yaşamış oldukları kendinde kalmalı ya da sadece onu anlayabilecek onlanlara söylemeliydi.
Tasavvufta kuralıdır bu. Yasaktır yani o anı paylaşması.

Enel Hak deyince ortalık karıştı.

Ama enel hak mevzusu sadece Mansur'a ait de değil ondan önce bu konu felsefecilerin bile konusu olmuş. Ama şimdi hiiiiiiç oralara girmeyecem

Amin Maalouf'un Semerkant'ını okuyan her kişinin Ömer Hayyam hayranı olması kaçınılmazdır bence ki - ben de ilk o zaman keşfetmiştim. Ciddi ciddi üzerinde kafa yormadım ama demek istediğim her rubai ona ait değil. Konuya vakıf olduğumdan değil okuduklarım üzerinden söylüyorum.

Bir de şarap - saki vb bazı kelimeler geçenler yani aslında sembolik. Ve hep bir anlamı var. O zaman dediğiniz de ona çıkıyor aslında.

Ya bir de ne var biliyor musunuz. Bir dönem Emevi- Abbasi dönem şiirlerine filan bakıyordum.

Her dönemin kendine ait bir modası akımı filan var.

Nasıl yazılıyormuş biliyor musunuz ? Aramızda tarihçi filan var mı çok daha iyi anlatabilirdi aslında.

Mesela şimdi aşk şiirleri yazılıyor. Fakat erkek sigası kullanılıyor.

Yani şöyle bir erkek bir erkeğe yazıyor yani. Ama aslında bahsetmiş olduğu aşk orada bir kadına duyduğu aşk. Fakat dönemin modası hadi kadın çok uygun bulunmadığı için anlatma babında farklı bir dil kullanılmış.

Bu kafayla okursak şöyle deriz. "Yuh bir adam bir adama resmen yazmış ya"
Ama aslı öyle değil. Bir akım aslında bu.

Sonrasında ne olmuş biliyor musunuz hani platonik aşk var ya. O almış başını gitmiş yani karşı cinse değil de hem cinsine olan muhabbet olarak tanımlanmış.

Çok enteresan şeyler var aslında.

Ömer Hayyam 'da bu bağlamda bakılabilir.

Zaten pek çoğu Arabi filan hep metafor kullanmış.

Yunus Emre'nin şiirlerinin bir açıklamalarını yapmışlar,Safer Efendi'nin sohbetlerinde geçiyor mesela neye işaret ettiği ne anlatmak istediği atıyorum burada 7 derken şunu demek istediği falan.

Ben baya mal gibi okumuşum o zaman demiş idim,

Yine çoooook uzattım

Güzel açıkladın @Alketa teşekkür ederim. Şiir apayrı bir şey.

Şiir okurken bazen şairin kast ettiğine değil anlaşılan ne ise işte anlam o dur. Bazen diyorum ama.

Mesela yukarıda da belirtmiştim. Şarap kelimesi; İlahi sevgi anlamında kullandığını söyleyenler olduğu gibi, Muhammedi hakikat anlamında söylemiştir diyenler de var. Ben bu kelimeyi ilahi gam olarak anlamlandırıyorum. Başkası kalkıp farklı bir anlam verebilir.

Buradaki asıl sıkıntı böyle absürt bir şey gördüğümüzde hemen itiraz etmek meselesi. Bu üzücü. Sevmeyebilir beğenmeyebilir insan ama bu tepki niye?

Bilmediklerinden ya da bilmediğimiz için.

Diyorum ya Emevi döneminde ki şiirsel akımları mesela o dönemin şartları vs ile bilip değerlendirmek lazım.

Misal cahile dönem şiirleri. Kuran'ın ayetlerine benzer şiirler yazmışlar. Okusan şok olursun. Bir o kadar da komik.

Konuya ciddi anlamda ama ciddi anlamda vakıf olmak lazım. Kıt bilgimizle ya da duyduklarımız üzerinden ahkam kesmek bizim işimiz olmuştur hep.

Yani bir konuyu her anlamda yalayıp yutmadan bir eser koymamış alimler.

Ne varsa okumuş etmiş okunmadık eser bırakmamış sonra varsa itirazlarını sunmuşlar.
Biz öyle değiliz ki, sorun bu. Benje tabi

ömer hayyam mecusi batıni kafalı hevaperest brisidir, şiirlerinde islamla dalga geçme, muhammad aleyhisselamı içkiyi haram kıldı diye azarlama daha bir çok fuhuş ve küfür bidatçısıdır selam!

Ben rubaileri çok önceden okumuştum bunun kadar küfür olan başka kitap görmedim bazıları şunlar
tanrı bize cennette vaat ettiği şarabı
niçin haram etsin bu dünyada, akla sığar mı?
bir sarhoş arap, devesini vurmuş hamza'nın
peygamber de yasak etmiş arap'a şarabı
bir elde kadeh, bir elde kur'an
bir helaldir işimiz, bir haram,
şu yarım yamalak dünyada,
ne tam kafiriz, ne tam müslüman." ömer hayyam

ömer hayyam.

cennette huriler varmış, kara gözlü
içkinin de ordaymış en güzeli.
desene biz çoktan cennetlik olmuşuz
bir yanımızda şarap bir yanımızda sevgili.

ömer hayyam