Bana uzak ve yabancı olanı da içine almayan bir merhamet dar bir merhamet anlayışı olmakla kalmaz, dünyayı “biz” ve “onlar” olarak ikiye ayırma riskini de içinde taşır. Kendi çocuklarımıza karşı duyduğumuz merhamet, kaygan bir zeminde kolayca başka insanların çocuklarının pahasına kendi çocuklarımızın iyiliğini sağlamaya dönüşebilir. Kendi milletimize duyduğumuz sevgi, yine bulanık sularda, başka milletlere boyun eğdirme arzusuna geçit verebilir. Hikâyesini duyduğumuz ve bizden saydığımız insanlara daha fazla merhamet gösteririz. Bize uzak olan, hikâyelerini pek sık işitmediğimiz ve bize de benzemeyen Ruanda’da yaşanan katliam dikkatimizi çekmez ama bize yakın olduğunu düşündüğümüz coğrafyalar için gözyaşı dökeriz. Oysa asıl merhamet, yabancı saydığımı da içine alabilen, sesi bana kadar yeterince ulaşamamış toplumlar için de adalet talep edebilmemi sağlayan merhamettir.
“Merhamet, duygusal düzeyden etik düzeye, hissedilen şeyden istenen şeye, olunan şeyden olunması gereken şeye geçilmesini sağlayan şeydir” der Andre Comte-Sponville. Bu yönüyle merhamet her insanın kendi içinde daha da geliştirmesi gereken bir erdemdir.
Türkiye’ye bakıyorum. Merhamet arayışından çok samimiyet sorgulaması var havada. Her cenahta, sadece bize benzeyenlerin haklılığı üzerine kurulu bir politik dil. Ötekilerin hak taleplerinin, onu da geçtim yaşama taleplerinin bile samimiyet sorgusuna tabi tutulduğu bulanık bir hava.
Korkarım bu puslu havada, aklın aritmetiği merhametin elinden daha çabuk davranıyor. Kalpleri birbirine yakın kılmak ve usulca konuşmak dururken, bağırmak neden?


KEMAL SAYAR

Yukardaki ifade ile "Bize uzak olan, hikâyelerini pek sık işitmediğimiz ve bize de benzemeyen" kişilerin, toplumların, milletlerin yaşadığı zulüm, baskı -işte adına her ne diyorsak- bizde gerekli tepkiyi doğurmuyorsa bunun sebebi sanırım, müslümanında müslümandan başka arka çıkanı, dostu, kendisi için üzüleni olmadığını acı tecrübelerle yaşamış olmasından kaynaklanıyor..Bir güvensizlik ortamı..Gerçi şu sıralar müslümanda müslümana zulmediyor ya, buda işin ayrı bir boyutu...