CUMANIN FARZ OLUŞU
RASULULLAH (S.A.S)'İN KILDIRDIĞI İLK CUMA
CUMA NAMAZININ FARZ OLUŞUNUN DELİLİ
CUMA'NIN FAZİLET VE SEVABI
CUMA'NIN VÜCUB ŞARTLARI
CUMA'NIN SIHHATİNİN ŞARTLARI
A-HUTBENİN RÜKÜNLERİ
B-HUTBENİN SIHHAT ŞARTLARI
C-HUTBENİN SÜNNETLERİ
CUMA EZANI
CUMA VAKTİNDE ALIŞ VERİŞİN HÜKMÜ
TAHİYYATÜ'L MESCİD SÜNNETİ
CUMA NAMAZININ İLK SÜNNETİ
CUMA'NIN FARZI
CUMA NAMAZINDA MESBUKUN DURUMU
CUMA NAMAZININ SON SÜNNETİ
CUMANIN FARZ OLUŞU
Cuma namazı Mekke'de farz olmuş, fakat Medine'de kılınmıştır.
Abdurrezak, Abd b.Humeyd ve İbni Münzir, İbni Şirin'den şöyle rivayet etmişlerdir: Rasulullah (s.a.s) Medine'ye hicret etmeden ve Cuma ayetinin nüzulünden önce Medineli müslümanlar Cuma namazı kılmışlardır.
Zühri (r.a) şöyle rivayet etti:
"Rasulullah (s.a.s) Medine'yi teşrif buyurmazdan önce Medine'de ilk Cuma'yı kıldırına Mus'ab b. Umeyr (r.a) idi."
Rasulullah (s.a.s) Mekke'de iken Mus'ab b. Umeyr'e şöyle emretti:
"Cuma günü güneş ortadan kayınca Medinelilerle Cuma namazı kıl."
(Tahavi,El-Mebsut)
RASULULLAH (S.A.S)'İN KILDIRDIĞI İLK CUMA:
"Rasulullah (s.a.s) Medine'ye hicret buyurduğu an ilk defa Küba'da Amr b. Avf oğullarına indi ve orada pazartesi, salı, çarşamba, perşembe kalıp Küba mescidinin temelini attı. Sonra Cuma günü Medine'ye doğru yola çıktı. Salim b. Avf oğulları vadisinde (Ranuna) iken Cuma namazı vakti gelmişti. Orada kutbe okuyup Cuma'yi kıldırdı. İşte bu, Rasulullah (s.a.s)'in ilk kıldırdığı Cuma'dır.
(Sireti İbni Hişam, Kurtubi)
CUMA NAMAZININ FARZ OLUŞUNUN DELİLİ:
Cuma namazı kitab, sünnet ve icma ile farz-ı ayındır. Binaenaleyh onu inkar eden dinden çıkar.
Kur'an'dan delil:
Allah (c.c) şöyle buyuruyor:
"Ey iman edenler! Cuma gününde Cuma namazı için ;zan okununca, Allah'ın zikrine koşunuz ve alışverişi bırakınız. Biliyorsanız bu sizin için daha hayırlıdır.-"
(Cum'a:9)
Rasulullah (s.a.s) şöyle buyurdu:
Uç cuma namazını aldırmayarak "mazeretsiz" bırakıp almayan kimsenin Allah, kalbini mühürler."
(Ebu Davud,Tirmizi,Nesei, Hakim)
İcmadan Delil:İslam ulemasının cuma namazının farz olmasında ittifak etmeleridir.
CUMA'NIN FAZİLET VE SEVABI
Rasulullah (s.a.s) şöyle buyurdu:
"Cuma günü cünüplükten yıkanır gibi gusül abdesti alıp ilk saatlerde cuma'ya giden kimseye, bir deve kurban edip sadaka olarak dağıtmış kadar; ikinci saatte gidene bir inek veya öküz kurban edip sadaka olarak dağıtmış kadar; üçüncü saatte gidene de boynuzlu bir koç kurban edip sadaka olarak dağıtmış kadar; dördüncü saatte gidene bir tavuk kurban edip sadaka olarak dağıtmış kadar; beşinci saatte gidene de bir yumurta sadaka olarak vermiş kadar sevab vardır. İmam (hutbeye) çıktığı vakit ise, melekler de hutbeyi dinlemek üzere hazır olurlar.
(Buhari,Müslim,Ebu Davud,Tirmizi,Nesei)
Rasulullah (s.a.s) şöyle buyurdu:
"Güneşin doğduğu günlerin en hayırlısı cuma günüdür. (Çünkü) Adem (a.s) bu günde yaratıldı, bu günde cennete girdirildi, bu günde cennetten çıkarıldı ve kıyamet te ancak bu günde kopacaktır."
(Müslim,Ebu Davud,Tirmizi,Nesei)
CUMANIN VÜCUBUNUN ŞARTLARI
1 - Müslüman olmak.
2 - Akıl baliğ olmak.
3 - Hür olmak.
4 - Erkek olmak.
5 - Sıhhatli olmak.
6 - Mukim olmak.
7 - Yürümeye kadir olmak.
8 - Görür olmak.
9 - Mahpus olmamak.
10 - Korku bulunmamak.
11 - Şiddetli yağmur, çamur, kar ve benzeri bulunmamak.
Rasulullah (s.a.s) şöyle buyurdu:
“Cuma namazını cemaatle kılmak dört kişi hariç (yani; köle, kadın, baliğ olmamış çocuk ve hasta müstesna) her müslümana farzdır.”
(Ebu Davud, Beyhaki, Hakim) Hakim bu hadis için sahih dedi.
Rasulullah (s.a.s) şöyle buyurdu:
“Kim ki müezzinin ezanını duyup ta özürsüz olarak cemaate gitmezse kıldığı namaz, kendisinden kabul olunmaz.” Ashab:
“Özür nedir? Ya Rasulallah!” dediklerinde Rasulullah (s.a.s):
“Korku ve hastalıktır” buyurdu.
(Ebu Davud)
İbni Abbas (r.a) yağmurlu bir günde müezzine: (Eşhedu enne Muhammeden Rasulullah) dedikten sonra (Hayya ale’s-salah) yerine (Evlerinizde kılınız) anlamına gelen (Sallû fi buyutikum) diye söyle dedi. Bunun üzerine insanlardan bir kısmı bunu beğenmez gibi oldular da İbni Abbas (r.a): “Benden hayırlı olan zat Rasulullah (s.a.s) böyle yaptı” dedi ve: “Muhakkak cuma namazı eda edilmesi gereken bir farzdır. Fakat sizin çamur ve yağmurda yürümenizi ve bu meşakkate katlanmanızı hoş görmedim” diye ilave etti.
(Buhari, Müslim, Ebu Davud)
