Yalanin Tarifi


Evet.. Kisaca evet diyebiliriz bu soruya karsilik. Avukatlar yalan söylerler.. Bir doktor kadar, bir esnaf kadar, bir ögrenci, bir ögretmen, bir mühendis kadar, belki de bir imam kadar yani toplumdaki her hangi biri kadar avukatlar da yalan söylerler..

Elbette ki önce yalani tanimlamak gerekir insanin yalanci olup olmadigini tanimlamak için.

Yalan nedir?

Türk Dil Kurumunun Güncel Sözlügünde “ 1-Aldatmak amaciyla bilerek ve gerçege aykiri olarak söylenen söz, kitir, 2- sifat Gerçek olmayan, asilsiz, uydurma” olarak geçiyor.

“Webster Collegiate Sözlügü (1971) yalan söylemeyi 1)Konusmacinin kandirmak niyeti ile gerçek olmayan bir seyi ortaya atmasi, 2) kisinin yanlisa yönlendirilmesi olarak tanimlamaktadir. Yaygin sekilde kullanilan bu tarif, iki temel unsuru içermektedir: Birincisi, yalani söyleyenin konunun dogru olmadigini bilmesi; ikincisi yalani söyleyenin niyetidir. Bu tarifle niyet ön plana çikmaktadir. Oysa psikologlar tarafindan yapilan arastirmalarda, yalan kelimeleri yansitmasi baglaminda incelenmektedir.” ..

Yalan söylemekle ayni anlamda kullanilabilecek fiillerden bazilari söyle siralanabilir:

Hile yapmak, kandirmak, taklit etmek, uydurmak, riyakarlik yapmak, fikir çalmak, rol yapmak, iftira atmak, gizlemek, saklamak, abartmak, el altindan halletmek, blöf yapmak, asilsiz haber yazmak, iki yüzlülük yapmak, dolandirmak, sahtekarlik yapmak, dolandirmak, kopya çekmek, aldatmak, örtbas etmek, yanlis bilgilendirmek, göz yummak, görmezden gelmek vs..

Yalanci ile ayni anlamda kullanilabilecek bazi kelimeler ise söyle siralanabilir:

Düzenbaz, Hileci, Yapmacik, Taklitçi, Iki Yüzlü, Sahtekar, Üç Kagitçi, Dolandirici vs

Yalanlar ve neden söylendikleri uzmanlar tarafindan söyle siniflandirilmaktadir.


Faydali Yalanlar-Iliskilerimizin Iyiligi için

Histerik Yalanlar-Ilgi Toplamak için

Savunma için Söylenen Yalanlar-Kendimizi Zor Durumdan Kurtarmak için

Telafi Etmek için Söylenen yalanlar-Baskalarini Etkilemek için

Kötülük için Söylenen Yalanlar-Kisisel Çikarlar Elde Etmek için

Dedikodu için Söylenen Yalanlar-Abartarak Laf Yaymak için

Imali Yalanlar-Yari Dogru ile Yanlis Yönlendirmek için

Aska Gelip Söylenen Yalanlar-Baskalarinin Çikarlarini Gözetmek için

Patolojik Yalanlar-Kendimizi ve Baskalarini Hirpalamamak için


Asagidaki terimler de yalani çesitlemek baglaminda oldukça yaygin bir sekilde kullanilmaktadir.

Beyaz Yalanlar-Karsimizdaki insanlarla iliskilerimizi iyi tutmak için, tasarlamadan o anda söyledigimiz yalanlardir. Çogu zaman karsidaki kisiyi övmek için söylenir.

Muziplik için Söylenen Yalanlar-Karsimizdakileri eglendirmek ve güldürmek için söylenen yalanlardir. Niyet hosça vakit geçirmektir. Abarti içerirler.

Baskalarini Korumak için Söylenen Yalanlar-Baskalarinin çikarlarini gözetmek, sonradan üzülmeyi önlemek ve kendi benlik saygimizi garantiye almak için söylenmis yalanlardir.

Savunma için Söylenen Yalanlar-Kendimizi ve yeri geldiginde diger insanlari korumak, saldiri ve cezaya karsi önlem almak, kendi benlik saygimizi kaybetmemek için söylenmis yalanlardir. Savunma için söylenen yalanlar, özrü en kabul edilebilir yalanlardir. Bu tür yalanlar baskalarini korumak için söylenen yalanlar ile ayni gurupta incelenebilir.

Kirici Yalanlar-Karsimizdaki kisiyi kirmak, üzmek ve kendimize avantaj saglamak için söylenmis yalanlardir.

Patolojik Yalanlar-Kisinin kendisine faydasini yada zararini önceden düsünmeden öylesine söyledigi yalanlardir.

Yanilgi Fantezisi-Patolojik yalanin bir baska türüdür. Yalanci hem geçmisi, hem bugünü ve hem de gelecegi içine alan hikayeler uydurur.


(Yalan. Dr.Charles V. Ford) Sayfa 30

Eger söylüyor ise yada söylemek zorunda kaliyor ise söylediginin yalan olup olmadigini ve bu yalanin yukaridaki kategorilerden hangisine yada hangilerine girdigini irdeleyecegiz.

amma çeşidi varmış

mazallah!
sağoalsın paylaşım için cesoalkış