Tasavvufun üç makami vardir: Adab ahlâk ve ahvâl (haller).
Adab kesbîdir çalismakla elde edilir.
Ahlâk önderdir ona uyulur.
Ahvâl ise mevhibedir Allah tarafindan bahsedilir.
Benligi ezip küçültmek tasavvufun adabindandir. Bir kimseye nefsi üstün görünürse dini ona küçük görünür.
Sunlar tasavvuf erbabinin adabindandir:
Dünyadan siyrilmak nefsi isteklerden alikoymak
Ögüt veren bir büyükten edep ögrenmek onun gösterdigi yolda gitmek
Vakitleri en uygun ibadetle geçirmek
Müslümanlara saygi göstermek
Allah dostlarina hizmet etmek
Alimlerin içtihad ve ihtilafindan ruhsatlar aramaya kalkmamak
Eline geçen rizkin helâl olmasina özen göstermek
Fikriyati kendi düsüncelerine zit kimselere dahil olmaktan kaçinmak
Çarsi pazarlara fazla girmemek
Dünyaya düskün olanlarla arkadas olmamak
Arkadaslarini sefkatle egitmek
Dilenmeyi sevmemek
Dil ile kimseye eziyet etmemek
Mübarek topraklara gitmek
Yeni yetmelerle arkadasligi birakmak
Mal yigmaktan vazgeçmek
Ilk devir müslümanlari gibi giymeye adab ve ahlâklarinda onlara benzemeye çalismak
Dinin emirlerini yerine getirmek için gerekli oldugu ölçüde ilim ögrenmek
“Ben” “biz” “bizim isimiz” gibi (varlik belirtisi) sözleri söylememek.Ahlâk’a gelince:
Güzel huy cömertlik ve tevazu
Basa gelenleri riza ile karsilamak
Iyi hali ile meshur olmaya çalismamak (riyadan kaçmak)
Ibadeti temiz niyetle yapmak
Yaratilan hiçbir seye ihtiyaç duymamak yalniz Allah’a muhtaç olmak
Iyilige yönlendirme hususunda saglam yürekli olmak
Sefkat ve merhamet sahibi olmak tevazuyu sevmek
Kendi kusurunu bilmek
Mertlik kanaat ve ahireti düsünerek hareket etmek
Vakar sahibi distan güleç içten ebediyyet endisesi tasimaktir.
Iste Hak yoluna giren kisi bu adap ile edeplenir ve bu ahlâk ile ahlâklanirsa Allah ona zühd vera tevekkül tefviz (isleri Allah’a havale etme) teslim ihlâs yakîn havf (Allah korkusu) sidk (dogruluk)marifet (manevî bilgi Allah’i bilme) sevk üns cem ve tefrika beka ve fena kabz ve bast müsahede (manalari görme Hakk’i görme) ilme’l yakîn ayne’l-yakîn hakka’l-yakîn bilinmeyen ilimlere vakif olma ve diger yüksek haller lütfeder.
Allah’tan bizi bu rütbelere eristirmesini bizi bu rütbeler ehlinden kilmasini seçkin kullarina lütuf buyurdugu kerem ve ihsanindan bizi mahrum birakmamasini niyaz ederiz. O isiten dilekleri kabul edendir.
Allah Tealâ Efendimiz Muhammed s.a.v.’e onun ailesine ve ümmetine çokça salât ve selam eylesin!Tevekkül
Tevekkül imanin hakikatini düzeltmenin sonucudur. Çünkü yüce Allah: “Eger müminler iseniz Allah’a tevekkül ediniz.” (Maide 23) buyurmaktadir. Demek ki tevekkül ancak imani düzelttikten sonra dogru olur.
Tevekkül kalbin Allah’in verdigi garantiye güvenmesidir. Tevekkül varlikta ve yoklukta halin bir olmasidir.
Tevekkül bir tatmin halidir ki sahibini yaratilmislara meyletmekten men eder.
Dogru tevekkül yokluk zamaninda huzurlu varlik zamaninda rahatsiz olmaktir.
Tevekkül bir sirdir. Bunun zahiri kendisini görenlerin huzur içinde olmalari içlerinin kendisiyle mesgul olmamasidir.
Tevekkül yüce Allah’a güvenmektir O’nun vaadini dogrulamaktir.
Yüce Allah Kur’an-i Kerim’in birçok yerinde buyurmustur: “Kim Allah’a tevekkül ederse O ona yeter.” Yani Allah onu mahlukata muhtaç olmaktan kurtarir. Ve yüce Allah buyurmustur: “Inananlar Allah’a tevekkül etsinler.” (Ibrahim 11)
Ve yine Allah Rasulü’ne: “Azmedince Allah’a tevekkül et.” demistir (Âl-i Imran 159).
Ömer ibn Hattâb r.a. Allah Rasulü s.a.v.’in söyle dedigini nakletmistir:
“Eger geregi gibi Allah’a dayansaniz Allah kuslari besledigi gibi sizi de besler (Baksaniza kuslar sabahleyin) aç gider tok dönerler.” (Ibn Mâce zühd 14; Tirmizî zühd 33; Ibn Hanbel I/ 30 52)
Yine Peygamber s.a.v.’in söyle dedigi rivayet edilmistir:
– Kim bana su iyi seyi yapacagini garanti eder ki ben de ona cenneti garanti edeyim?
Sevbân r.a.:
– Ben ederim ya Rasul dedi. Allah Rasulü s.a.v.:
– Insanlardan bir sey isteme dedi. Bundan dolayi Sevbân binekteyken kamçisi elinden düsse dahi kimseden onu alip kendisine vermesini istemezdi.”
Hasan-i Basrî k.s. da söyle demis:
“Tevekkül ve kanaat edip haline razi olana dünyalik seyler istemeden gelir.”
Süfyan ibn Uyeyne söyle demis:
Ebu Hâzim’e soruldu:
– Ne malin var?
– Benim iki malim var dedi biri Allah’a güvenmek digeri de insanlardan bir sey beklememek.”
Ali KAYA
Her nefis ölümü tadacaktır. Sonunda bize döndürüleceksiniz. Ankebut-57
Bu dünya hayatı sadece bir eğlence ve oyundan ibarettir. Asıl hayat ahiret yurdundaki hayattır. Keşke bilseler! Ankebut-64
Tasavvufun Üç Makami:Adab, ahlâk ve ahvâl (haller)
Tasavvufun Üç Makami:Adab, ahlâk ve ahvâl (haller)
![[Resim: urjn1.jpg]](http://t1311.hizliresim.com/1h/p/urjn1.jpg)
Konuyu Okuyanlar: 1 Ziyaretçi