Öncelikle namazdan sonra tesbih çekmek farz değildir; sünnettir. Yapıldığı takdirde sevabı ve fazileti çoktur; yapılmazsa da bir günahı yoktur. Namazdan sonra tesbih çekmeden kalkılırsa namaz bozulmuş olmaz.
Âyetlerde geçen “Allah’ı, eş ve çocuk edinmek gibi noksan sıfatlardan tenzih etmek” mânasına gelen “Sübhan” kelimesi tesbih kökünden türeyen bir kelimedir. Tesbih kelimesi, “Allah’a ibadette hızlı davranmak” mânasına geldiği gibi, sözlü ve fiilî ibadetleri ihtiva eden bir kavram olarak da ifade ediliyor. “Hamd” kelimesi de tesbih kökünden gelen kelimelerle birlikte kullanıldığında “Allah’ı tazim ederek ve yücelterek övmek” anlamına geliyor.

Kâinattaki bütün akıllı, akılsız varlıkların kendilerine mahsus bir dille Allah’ı tesbih ettiği, âyetlerle sabittir. İsrâ Sûresi 44. âyetinde “yedi göğün, yerin ve her şeyin Onu överek tesbih ettiği; fakat insanların bunu anlamadığı” buyrulmaktadır.
Nûr Sûresi 41. âyetinde “Göklerde ve yerde bulunanlarla dizi dizi kuşların Allah'ı tesbih ettiklerini görmez misin? Her biri kendi duasını ve tesbihini (öğrenmiş) bilmiştir. Allah, onların yapmakta olduklarını hakkıyle bilir.” Buyurulmaktadır.
Ayetlerde de bahsedildiği gibi yaratılan her mahlûk yaratıcısını lisan-ı hali ile tesbih etmektedir… Yerin kat kat altındaki mikro organizmalardan tutun arştaki yıldızlara kadar tüm mevcudat Allah’ı zikretmektedir.

“Kurbağaların öldürülmemesini, çünkü onların vıyaklamasının tesbih olduğunu” tembih eden Efendimiz (s.a.v), bir mezarlıktan geçerken iki mezarın üzerine, bir yaş hurma dalı alıp ikiye bölmüş ve bu mezarların üzerine dikerek şöyle buyurmuş: “Umulur ki, bu iki dal kurumadıkları sürece onların azabını hafifletir.”

Âlimler, bu hadisi, “Bu iki dalın yaş oldukları sürece tesbih edeceği, böylece mezardakilerin azabını hafifleteceği, dallar kuruduğu zaman ise, tesbihlerin kesileceği...” şeklinde şerh ediyorlar.

Ebu Zer Gıfârî Hz.leri, “Hz. Peygamberin eline aldığı çakıl taşlarının, arı vızıldamasına benzer bir şekilde tesbih ettiklerini” rivayet ettiği malumdur.

Tesbih çekerken “TESBİH HIRSIZLIĞI” yapmamaya dikkat etmemiz gerekir. Yani görüyorsunuzdur camiye gittiğinizde siz daha Sübhanallah’ın 24-25. Tesbih tanesine geldiğinizde imam ve cemaat büyük ihtimal Allah-u Ekber bitirmiş olurlar… Dikkatli bakarsanız Sübhanallah deyinceye kadar 10 tesbih atlatıyorlar. Peki, nasıl çıkıyor Sübhanallah? “Süb süb süb süb…” Sanki eli silahlı biri peşlerinden kovalarcasına çektikleri veya çekmeye çalıştıkları tesbih… İşte bahsettiğim tesbih hırsızlığı budur. Sanki erken bitirene madalya ya da çeyrek altın verecekler! Haşa Allah’ın ismiyle dalga geçer gibi oluyor! Tesbih çekmenin adabı tane tane ve manalarını bilerek çekmektir…

Namazdan sonraki tesbihleri okurken 33’e dikkat etmek gerekir. Dinin emirlerinde, çeşitli hikmetler vardır. Bu adetler, ilacın miktarı gibidir. Ziyade veya noksan olursa, istenilen fayda hasıl olmaz. Hazine 33’tedir. Bir metre ileri, bir metre geri gidilirse, hazine bulunamaz. Tesbihleri 33 yerine, çok sevap olsun diye 40 defa veya daha fazla çekmek bid’at olur. Hiç tesbih çekilmeden gidilse günah olmaz. Fakat sünnet sevabından mahrum kalınmış olunur.

Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Her namazdan sonra 33 Sübhanallah, 33 Elhamdülillah, 33 Allahü ekber sonra, “Lâ ilâhe illallahü vahdehü lâ şerike leh lehül-mülkü ve lehül-hamdü ve hüve alâ külli şey’in kadir” diyenin deniz köpüğü kadar günahı olsa da affedilir.) [Müslim]

Nitekim Hadisi Şerifte: "Peygamberimiz sağ parmaklarının boğumlarıyla tesbih çekerdi." (Tirmizî) buyrulmaktadır.

Namazlardan Sonra Çekilen Her bir Tespih İçin.1500 Sevap Yatarken Çektiğiniz Her biri için.1000 Sevap verilir.(Tirmizi)


Teşbihle ilgili güzel bir hikâyecik…
Günün birinde bir derviş, bir kucak dolusu elmayla bayırları aşan bir genç kıza rastlamış. Bozkırın sıcağında yorgunluktan yanakları al al olmuş kızın.
“Nereye gidersin? Ne doldurdun kucağına?” diye sormuş derviş. Uzakta ki bir tarlayı işaret etmiş al yanaklı kız.
“Sevdiğim çalışıyor orada. Ona elma götürüyorum.”
“Kaç tane?” diye soruvermiş birden derviş kız durmuş ve şaşkın bir halde demiş ki:
“İnsan sevdiğine götürdüğü şeyi sayar mı hiç?” Usulca koparıvermiş elindeki tesbihin ipini derviş…

Son Söz Olarak : “Sen şimdi Rabbini hamd ile tesbih et ve secde edenlerden ol!” (Hicr Suresi 98. Ayet) Selam ve Dua İle… Adnan Şahin

Tesbih çekerken “TESBİH HIRSIZLIĞI” yapmamaya dikkat etmemiz gerekir. Yani görüyorsunuzdur camiye gittiğinizde siz daha Sübhanallah’ın 24-25. Tesbih tanesine geldiğinizde imam ve cemaat büyük ihtimal Allah-u Ekber bitirmiş olurlar…


Bazen cemaat tesbih çekenken içlerinden kıvılcım çıkartacak olanlar olacak diye korkuyorum Aynen öyle ben misal ben daha 25 ilk tesbih demeden,ikinci'ye geçiliyor.

Sadace tesbih de değil,rekatlar da çok hızlı kılınıyor.İmamın kıldırdığı Cuma namazı 2 rekat farzı,tam ne hızlı ne yavaş tam ayarında.Ama kalan rekatlarda atlı kovalıyor gibi kılınıyor.Tamam,namazda çok süre harcamayıp belli bir hızda kılınması gerekli ama,şu okuduğumuz ayetleri şöyle tam telaffuz ederek ve biraz soluklanarak okumak daha doğru olmaz mı?

Evet tesbihin vede zikir etmenin sınırı olmaz ama belirlenen ölçüleride yerine getirmekde de bir behis yoktur tesbihleri 33 defa çekmek gibi.

farz olmasada tesbih çekilmeden dua okunmadan kalkılan namaz sanki noksan namazmış gibi geliyor bana..içi mütmain olmuyor insanın ..acil, ölüm kalım olmadığı sürece secde de 10 dak fazla durmanın zararı değil yararı vardır

camiilerde 25 kat daha fazla sevap için cemaatle kılınan namazların çoğunun iadesi gerekli.

Ya amenna ama ben fatihanın yarısındayken adam rukuya gidiyor! Bu ne perhiz bu ne lahana turşunu ardından atlı kovalıyo sanki süb süb süb diyo duğruluyo şimşek hızıyla secdde ediyo buna namazmı denir? Bu namaz filan değil kusura bakma bu Haşa Allah ile dalga geçme oluyor! Böyle kıldığım namazdan sevap gelecekse hiç gelmesin! Tek kılarım adam gibi tane tane konuşurum namazım aklımda kalmaz hiç olmazsa...

Yazılanları okudum.Genel olarak camilerde hızlı namaz kılınmasından,hızlı tesbih çekilmesinden şikayet edilmiş.

Evet.Haklısınız.Herkes gibi ben de pat küt namaz kılanları,sub sub diye tesbih çekenleri görüyorum.

Şunu hatırlatmakta fayda var.Biz camiye sadece farzı kılmak için gidiyoruz.Ne sünneti kılmak için ne müezzinle beraber tesbih çekmek için değil.

Benim uygulamam şu şekilde olur.Özellikle yatsı namazlarında farzdan sonra camiden çıkarım eve giderim.Çünkü biliyorumki,peygamberimiz sünnet namazların ekserisini mescitte değil evde kılmıştır,ayrıca müezzinle beraber tesbih çekmek yoktu.Dolayısıyla ben bir sünneti kaçırmış olmuyorum.Bilakis böyle yaparak ben namaz kılarken tesbihata geçen cemaatin benim huşumu bozmasını engellemiş oluyorum.

Ya da farzdan sonra çıkmıyorum.Dört rekat sünnet namaz kılıyorum.Bunu elbette peygamberimizin uygulamasına dayanarak yapıyorum.Bir hadiste ,kim yatsıdan sonra dört rekat kılarsa kadir gecesinde kılmış gibi olur diyor.Başka hadiste ise kim mescitten çıkmadan dört rekat kılarsa diyor.Yani mescitte kılınma şartı koşuyor.Böyle yaptığım zaman cemaati yakalamış oluyorum.Vitr namazını evde kılıyorum.Gece teheccüde kalkacaksam geceye ertelerim,kalkmayacaksam eve gidince kılarım.

Çünkü peygamber kim gece kalkacağından eminse vitri gece kılsın diyor.Bende uyguluyorum inşaAllah.

Farzdan sonra eve çıkıp kılınca elde ettiğim faziletler;

1.)Huşu içinde namaz kılmış oluyorum.

2.)Huşu içinde tesbih çekmiş oluyorum.

3.)Peygamberimizin farz namaz dışındaki namazlarını evde kılma sünnetini uygulamış oluyorum.(sünnet namazları evde kılmayı unutulmuş sünnetler arasında sayıyorum)

4.)Peygamberimizi vitr namazını gece kalktığında kılardı.Bu sünnetini uygulamış oluyorum.

5.)Sarık ve cübbe sünnetini uygulamış oluyorum.

Günümüzdeki müezzinlere iştirak etmek bence çok zor.Çünkü sübhanallah diye komut vermesi o kadar uzun sürüyorki;ama ne hikmetse çekmeye başlayınca bu yavaşlığı göremiyoruz.Ya da hızlı hızlı sünneti vitri kılıyorlar.Bakara Suresi'nin son iki ayetini okurken tabiri caizse rolantiye alıyorlar arabayı.Bir yavaş bir hızlı olmaz.Her şeyin bir ortası vardır.O ayetleri biraz seri oku;ama tesbihleri çekerken de biraz yavaşla.Arabayı süren kişi bir gaza bir frene basarsa içindekilerin midesi bulanır değil mi?

Ayrıca hadiste,"Kim geceleyin Bakara Sure'sinin son iki ayetini okursa o kişiye yeter"diyor.Yatsıdan sonra okunmasının sebebi bu.Ama hadisi dikkatli okursanız kim dinlerse değil,kim okursa yazdığını göreceksiniz.Dinleyen kişinin bu fazileti elde etmesi bu hadisi şerif gereğince mümkün gözükmemektedir.Hadiste kim okursa diyorsa sevabı okuyan alır.Dinleyen kişi bu fazilete erişemez.Aksini de kimse iddia edemez.Elbetteki Kuran dinlemek bir fazilettir,sevap kazanmaya vesiledir.Ama bu ayetleri dinleyen kişi bu hadisle amel etmiş olmaz.

Camilerde bu öğrenilsin diye okunuyor belki;ama müezzin okuyunca cemaat eve gidince bu ayetler camide okundu zaten diyerek kendisi okumuyor.Ayrıca camilerde bu ayetleri yatsıdan sonra okumak farzdır diye lanse edilmeye çalışılıyor resmen.İstisnasız her yatsı namazından sonra bu ayetleri okumak cemaate bunu zorunluymuş gibi göstermek demektir.En azından arada bir bu okuyuşu müezzin terk etmeli,eve gidince evinde okumalıdır.

Camilerde kılınan namazların iadesi gerekli cümlesi çok ağır bir cümle.Ben bu kadar camiye gittim.Hiçbirisinde iadesi şart olan bir namaz kılmadım.Zannedersem siz rukuda üç defa tesbih yapamadım vs.gibi sebeplerle bunu söylediniz.Ama unutmayın ki rukuda üç defa tesbih yapmak sünnettir.Ya da imam çok hızlı okuyabilir;ama okuyuşu düzgündür.

İadesi şart olan bir namazı kıldıran imam görmedim;ama cemaatten bu şekilde kılanları gördüm.Bu da hızlı kılmaktan değil,rukudan tam doğrulmadan secdeye gitme gibi sebeplerden kaynaklanıyor.