Rasulullah (s.a.s)’ın Hadisin Yazılması Karşısındaki Tutumu
İmam Nevevi (rh.a) şöyle demiştir:
"Rasulullah (sallalahu aleyhi ve sellem) döneminde ashabı kiramın (Allah hepsinden razı olsun) dini hükümleri öğrendikleri sadece iki kaynağı vardı. Bunların ilki ileri derecede üstün ve itina gösterdikleri Kur’an’ı Kerim’dir. Gösterdikleri bu itina sebebiyle kalplerinden onu ezberlediler, deri parçalarına, hurma dallarına, taşlara ve başka şeylere onu yazdılar. Onu öğrenmeye kendiliklerinden yöneliyorlar, onu toplamakla uğraşıyorlardı. Hatta onunla uğraşıları vakitlerinin tamamını alıyordu. İşte Kur’an-ı Kerim’in olaylara göre Rasulullah (sallalahu aleyhi ve sellem)’a bölüm bölüm indiği o şartlar içerisinde onun sözlerinin ve açıklamalarının Kur’an-ı Kerim’e karışması korkusu ile ondan rivayet ettikleri hadisleri yazmalarını yasaklamış ve şöyle buyurmuştu: “Benden bir şey yazmayınız. Kur’an’dan başka benden bir şey yazan (varsa) onu silsin.” Hadislerin yazılmasına dair bu yasak ile birlikte ashabı kiramdan bazılarının Rasulullah (sallalahu aleyhi ve sellem)’tan dinlediklerini yazdıkları birtakım sahifelerinin (tomarlarınız) olduğu da sabittir. Abdullah b. Amr b. el-As’ın sahifesi gibi. Ebu Hureyre (radiyallahu anh)’den şöyle dediği rivayet edilmektedir: Abdullah b. Amr dışında Rasulullah (sallalahu aleyhi ve sellem)’ın hadisini benden daha iyi bilen kimse yoktu. Çünkü o yazıyordu, ben yazmıyordum.
Abdullah b. Amr’ın hadis yazması ise özellikle yazmanın yasaklandığı dönemde ashabı kiramdan bazılarının dikkatini çekmişti. Onlar: “Sen Rasulullah (sallalahu aleyhi ve sellem)’ın söylediği her şeyi yazıyorsun. Halbuki Rasulullah (sallalahu aleyhi ve sellem) bazen kızarak genel bir şer’i hüküm olarak alınmayacak hususları söyleyebilir” dediler. Bunun üzerine Abdullah b. Amr, Rasulullah (sallalahu aleyhi ve sellem)’a başvurdu. Allah Rasulü de ona: “Benden yaz. Nefsim elinde olana yemin ederim ki ağzımdan haktan başka bir şey çıkmaz.” Buyurdu.
İşte sözlerini yazıp, tedvin etmenin yasak olduğu bir zamanda Abdullah b. Amr’a verdiği bu izin ona ait özel bir izin idi. Çünkü Abdullah b. Amr (önceki) kitapları okuyan birisi idi. O başka ravilerin sınırlı birkaçı dışında ümmi oldukları bir zamanda Süryanice yazabiliyordu. Yazabilenleri de oldukça güzel yazamıyor ve harfleri isabetle yerleştiremiyordu. Allah Rasulu, Abdullah b. Amr’ın unutmayacağından, doğru dürüst yazıp yanlış yapmayacağından emin olunca ona yazabileceğine dair özel bir izin verdi. Nitekim şartlara ve kişilere bağlı olarak uygun ve yerinde sebepler dolayısıyla ashabı kiramdan birkaç kişiye de bu hususta özel izin olarak vermiştir.
Vahyin büyük çoğunluğu nazil olup, onu pek çok kimse hıfz edip Nebi (sallalahu aleyhi ve sellem)’nin hadisleriyle, sözleriyle karışmayacağından emin olunca Allah Rasulü: “İlmi yazı ile kayıtlayınız (bağlayınız.) Buyurdu. Nafi’ b. Hadic’ten de şöyle dediği rivayet edilmiştir: “Ey Allah’ın Rasulü, biz senden bazı sözler işitiyoruz, onları yazalım mı dedim. O: “Yazınız bunda bir sakınca yoktur.” Buyurdu." (İmam Nevevi: el-Minhac Şerhu Sahihi Muslim c. 1 - s. 21, 22)
İbnu Curayc'dan, o da Atâ (b. Yesâr)'dan, o da İbnu Ömer'den (r.a) rivayet ettiler ki; İbnu Ömer. "Ya Rasulullah, ilmi takyîd edeyim mi?" dedim, Rasulullah: "Evet, (takyid et)" dedi. (Hanbel 2/ 215, 403).
"İlmin takyîdi nedir?" denildi, "Onun yazılmasıdır." dedi." demiştir." (İbn Kuteybe: Te'vîlu Muhtelifi'l Hadîs s. 430)
Bunu ilk beğenen sen ol.
Son Düzenleme: 24-11-2015, Saat:02:20 PM, Düzenleyen: Senusî.
