İçinde yaşadıkları ilâhî imtihan dershânesinde alık ve abus bir çehreyle dolaşanların dünyada gâfilce oynadıkları körebe oyunu, âhirette ebedî bir körlüğe dönüşecektir. Nitekim âyet-i kerîmede buyrulur:

“Bu dünyada (gaflete dalmak sebebiyle) kalbi kör olan (yani ilâhî hakîkatlerin uzağında kalan), âhirette de kör ve daha şaşkındır.” (el-İsrâ, 72)

Merhum Necip Fâzıl, ömrü ilâhî hakîkatlerden gâfil bir şekilde ziyan etmekten ikaz sadedinde ne güzel söyler:

Tam otuz yıl saatim işlemiş ben durmuşum;

Gökyüzünden habersiz, uçurtma uçurmuşum…

İnsan vücûdunda his ve fikirlerin merkezi olan “kalp ve akıl”, bir havuz gibidir. Merhum Necip Fâzıl’ın tâbiriyle, bu havuzu dolduran oluklar çifttir; birinden nûr akar, birinden kir… Yani bu oluklardan sürekli nefsânî ihtiraslar, fısk u fücur, haram ve kerâhetlerin gafleti akarsa, iç âlemimiz bir mezbeleye döner. Lâkin bu oluklar, Kurʼân ve Sünnetʼin feyiz ve rûhâniyet pınarlarına mecrâ olursa, kalpler bir hikmet deryâsı hâline gelir…

Bizlere çok kıymetli bir hediye gönderen hayır sahibini unutarak, sadece hediyeyi getiren zâta teşekkürle iktifâ etmemiz ne kadar tuhaf ve yanlış ise; nimetleri bize ulaştıran sebeplere bağlanıp asıl müsebbibi, rızka takılıp Rezzâk’ı unutmak da, o kadar büyük bir nankörlüktür. İnsan için, nîmetlerin gerçek sahibini, yani Allah Teâlâ’yı unutmak kadar büyük bir vefâsızlık tasavvur olunamaz.

Cenâb-ı Hak, Kur’ân-ı Kerîmʼden istifâde hususunda insanoğlunun durumunu şöyle beyan buyurur:

“Sonra Kitâb’ı, kullarımız arasından seçtiğimiz kimselere verdik. İnsanlardan kimi kendisine zulmeder, kimi ortadadır, kimi de Allâh’ın izniyle hayırlarda öne geçmek için yarışır. İşte büyük fazîlet budur.”(Fâtır, 32)

Yani insanların kimisi Kur’ân okuduğu hâlde, okuduğu boğazından aşağıya inmez, kalbinde akis bulmaz ve amellerine yansımaz. Böylece nefsine zulmederek en büyük nîmeti ziyân eder. Kimisi orta yoldadır, kâh amel eder, kâh ihmâl eder. Kimisi de Kur’ân’ın feyz ve rûhâniyetiyle Hakkʼa râm olup hayırlarda mesafe kateder. İşte en kazançlı çıkanlar onlardır.

Bugün nâil olduğumuz îman topluluğu, asr-ı saâdetin kudsî mîrâsının bereketidir. Bizler, artık sahâbî olma imkânına sâhip değiliz. Ancak âyet-i kerîmede buyrulduğu üzere “onlara güzellikle tâbî olan” (et-Tevbe, 100) mü’minlerden olup Hak Teâlâ’nın rızâsına nâil olma imkânımız bâkîdir.

“Gayr-i müslimlerle zihnî yakınlık, zaman içinde kalbî yakınlığa, kalbî yakınlık da kişinin mânen helâkine sebep olur…” (İmâm Gazâlî Hz.)

Ârif zâtlar buyurur:
Kendi hatâ ve kusurlarını unutma ki tevbe ve telâfisiyle meşgul olasın. Gördüğün iyilikleri unutma ki vefâsız olmayasın

Ârif zâtlar buyurur:
“Yaptığın hayır-hasenâtı unut ki sana gurur-kibir vermesin. Şahsına yapılan kötülükleri unut ki, kalbini kin bürümesin.”

Müʼmin, ilâhî takdîri, kendi arzusundan daha kıymetli görmeli; Hakʼtan gelen imtihan tecellîlerini, hamd, şükür ve rızâ ile karşılamalıdır.

Gündemimizi meşgul eden sayısız telâş ve endişe içinde son nefes endişesi, âhiret endişesi ve ümmetin dertleri acaba kaçıncı sırada geliyor?