Bugünkü insanlığın dünyada biraz daha rahat ve uzun yaşayabilme arzu ve endişesine mukâbil, sahâbe neslinin en büyük arzusu; vicdan huzûruyla ve selîm bir kalp ile âhirete intikâl edebilmekti.

Bir gün İbn-i Mes’ûd -Radıyallâhu Anh- tâbiînden dostlarına dedi ki:

“–Sizler Rasûlullâh’ın ashâbından daha çok oruç tutuyor, namaz kılıyor ve sâlih amellere gayret ediyorsunuz. Ancak onlar sizden daha hayırlıydı.” Onlar:

“–Bu nasıl olur?” diye sorduklarında:

“–Onlar dünyaya karşı sizden çok daha zâhid, âhirete de sizden daha çok rağbetli idiler.” buyurdu. (Hâkim, Müstedrek, 4/135)

Hayat yolculuğundaki ecel geçidinin son virajı çok keskin ve tehlikelidir. Zira bir taraftan ham nefis, diğer taraftan da iblis, insanı kulluk istikâmetinden saptırmak için bilhassa son nefeste çok daha büyük bir hırsla îmâna musallat olur. Bunun içindir ki Cenâb-ı Hak âyet-i kerîmede:

“Ey îmân edenler! Allahʼtan, Oʼna yaraşır şekilde korkun ve ancak müslümanlar olarak can verin.”(Âl-i İmrân, 102) buyurmaktadır.

Dolayısıyla Cenâb-ı Hakʼtan en mühim niyâzımız; son nefesimizi îman selâmetiyle verebilmek olmalıdır.

Bunun için de; “Kişi yaşadığı hâl üzere ölür, öldüğü hâl üzere haşrolunur.” (Münâvî, Feyzü’l-Kadîr, V, 663) hadîs-i şerîfini kendimize hayat düstûru edinmeliyiz.

Kâmil bir mü’min, dünya hayatını bir mayın tarlasında yürürcesine müstesnâ bir hassâsiyet ile yaşar. Dünyada varacağı son konağın, Cennet bahçelerinden biri olması için kabristanların sessiz irşâdına cân u gönülden râm olur. Ölüme hazırlığın, kendine kabir hazırlamak değil, kabre kendini hazırlamaktan ibâret olduğunun hikmetine erer.

Allah razı olsun güsel bi konu

Bir müslümanın, meşakkat veya zorluklarla karşılaştığında ümitsizce sızlanmaya ve; “Kulu olduğum Allah, niçin bu zor zamanımda yanımda değil?” nevinden, ucu küfre sarkan isyan ifadeleri kullanmaya aslâ hakkı yoktur. Zira bu imtihan âleminde Allah kulunu muhtelif şekillerde imtihan eder; -hâşâ- kul Rabbini değil!

En zor imtihanlar; sıkıntılı ve meşakkatli zamanlardaki değil; nefsâniyetin kabarık olduğu, sıhhatli, kuvvetli ve rahat zamanlarındaki imtihanlardır. Bu itibarla, her hâlükârda Hakkʼa râm olmaya mecburuz. Âyet-i kerîmede buyrulan; “Nerede olsanız, O (Allah) sizinle beraberdir.” (el-Hadîd, 4) hakîkatini, hiçbir zaman hatırımızdan çıkarmamalıyız.

Ağızdan çıkan sözler, onu sarf eden kişinin nasıl bir gönül dünyasına sahip olduğunu gösteren bir ayna gibidir. Güzel ve hikmetli sözler, gönüldeki feyz ve rûhâniyetin; kötü söz (gıybet, dedikodu, yalan, iftirâ) ise, kalpteki çirkin duyguların dışa aksetmesidir.

Sık sık tefekkür etmeliyiz ki, ölüm meleğiyle mutlak olan randevumuz, acaba hangi manzara içinde gerçekleşecek? Onunla bir secde hâlinde mi, yoksa yanlış bir hareket ânında mı karşılaşacağız? Son nefeste kelime-i şehâdeti söylemek nasîb olacak mı?..

Unutmayalım ki ne kadar güzel amelimiz olursa olsun bütün bunlar, okyanusa atılan bir kova su misâlidir. Cenâb-ı Hakk’ın lûtufları karşısında bütün ibadet ve hizmetlerimizi az görmeliyiz. Kulluk mes’ûliyetimizi toplumdaki seviye ile değil, sahâbe ve evliyâullâhın hâli ile mîzân etmeliyiz. Çünkü Cenâb-ı Hak, Ensâr ve Muhâcirleri bizlere numûne göstermektedir.

Peygamber Efendimiz -Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem-,çok sevdiği sahâbîlerin­den olan Abdullah bin Ömer -radıyallâhu anhümâ-ʼya şu îkazda bulunmuştur:

“Ey İbn-i Ömer! Dînine iyi sarıl, dînine iyi sarıl! Zira o senin hem etin, hem kanındır. Dînini kimden öğrendiğine iyi dikkat et! Dînî ilimleri ve hükümleri, istikâmet ehli âlimlerden al, sağa sola meyledenlerden (yani taviz verenlerden) alma!” (Hatîb el-Bağdâdî, el-Kifâye fî İlmi’r-Rivâye, s. 121)

Kendimize sık sık sormalıyız: Bütün âlemleri yoktan var eden Yaratıcımız’ın bizlere gönderdiği mektup olan Kur’ân-ı Kerîm’e karşı merak ve alâkamız, fânîlerden gelen mektuplarla kıyaslanamayacak derecede yüksek bir seviyede mi? Onu ne kadar okuyup anlama ve hikmetine erebilme gayretindeyiz? Anlayamadıklarımızı bilenlere soruyor, onun muhtevâsıyla yeterince meşgûl oluyor muyuz?

İşte bu nevî suallere tatminkâr cevaplar verebildiğimiz zaman, Kur’ân’ın rahmet lisânına âşinâ olabiliriz.