OBEZİTE NEDİR?
Günümüz dünyasının en yaygın hastalığı olan obezite aynı zamanda en eski hastalıktır. Yakın gelecekte önlenebilir ölüm nedenleri arasında sigara içiciliğini geçip 1.sıraya yerleşecektir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından ‘sağlığı bozacak şekilde vücutta anormal veya aşırı yağ birikmesi’ olarak tanımlanmaktadır. Obezite besinlerle aldığımız enerji miktarının, fiziksel aktivite ve metabolizmamız ile tükettiğimiz enerji miktarından fazla olduğunda ortaya çıkar.
OBEZİTE NASIL ÖLÇÜLÜR
Obeziteyi belirlemek için Dünya Sağlık Örgütü’nün obezite sınıflandırması kullanılmakta ve BKİ esas alınmaktadır. Beden Kitle İndeksi (BKİ) bireyin vücut ağırlığının (kg) boy uzunluğunun (m2) karesine bölünmesiyle elde edilmektedir. Bu ölçüt boy uzunluğuna göre vücut ağırlığını değerlendirmektedir. Vücutta yağ dağılımı hakkında bilgi vermemektedir. Vücudumuzdaki yağın dağılım bölgeleri hastalıklar ile ilişkilendirilmektedir. Erkeklerde ve kadınlarda fazla yağların toplandığı vücut bölgeleri değişiklik göstermektedir. Kadınlarda daha çok kalça, uyluk ve bacakta toplanıp armut tipi obezite dediğimiz durum ortaya çıkmaktadır. Erkeklerde ise yağ üst bölgelerde karın ve göğüs etrafında toplanmaktadır yani elma tip obezite ortaya çıkar. Obeziteyi belirlemenin bir başka yolu ise bel çevre ölçümüzün kalça çevre ölçümüne bölünmesidir. Bunu neredeyse her evde bulunan basit bir mezura ile yapabilirsiniz.
Bel/Kalça Çevre Oranı= 0.85’in üzerinde olanlara obez denmektedir.
BKİ HESAPLANMASINDA ÖRNEK: Boyu 1.70m ve ağırlığı 90kg olan birisinin 90/(1,7 x 1,7)=31,1 çıkmaktadır. Aşağıdaki tablomuza baktığımızda bu kişi obez olarak çıkmaktadır.
BKİ değeri
18.5 kg / m²'nin altında olanlar Zayıf
18.5-24.9 kg / m² arasında olanlar Normal kilolu
25-29.9 kg / m² arasında olanlar Fazla kilolu
30-39.9 kg / m² arasında olanlar Obez (şişman)
40 kg / m²'nin üzerinde olanlar İleri derecede obez

DÜNYADA VE ÜLKEMİZDE DURUM
1)Dünyada obezitenin en çok görüldüğü ülke Amerikadır. Amerika’da obez kadın oranı %35,5’i bulurken, bu oran erkeklerde ise %32,2 düzeyindedir.
2)Amerika’yı %30 ile Meksika,%26,5 ile Yeni Zellanda ,%24,1 ile Şili izlemektedir.
3)Obezite oranın en düşük olduğu ülkeler %3.8 ile Kore ve %3.9 ile Japonyadır.
4)Ülkemizde ise TÜİK tarafından 2010 yılında yaptığı araştırmaya göre %16.9u obez ve %33’ü ise fazla kiloludur.
5)Ülkemizde kadınlarda obezite oranı erkeklerden daha fazladır.
6)Son 10 yılda obezite oranın %33 artmıştır.
OBEZİTEYE SEBEP OLAN FAKTÖRLER
Yukarıda verdiğimiz birkaç istatistikte görüldüğü gibi obezite sıklığı dünyada ve ülkemizde gün geçtikçe artmaktadır. Bu tablonun oluşmasında birçok neden vardır. Bunlardan birkaçı ise;
1)Son yıllarda teknolojinin baş döndürücü şekilde gelişmesi ve insanların ihtiyaçlarına bir tık kadar yakın olması
2)Fastfood kültürü denilen aşırı yağlı ve kalorili yiyeceklerin içeceklerin yaşamımıza girmesi
3)Fiziksel aktivite yetersizliği ve sedanter bir yaşam tarzı
4)Genetik nedenler
5)Fizyolojik nedenler
6)Psikolojik nedenler ve gelir durumu yer almaktadır.
Obezite kozmetik olarak sorunlar çıkarmasının yanında Tip 2 diyabet, hipertansiyon, koroner arter hastalığı, osteoartrit(eklem kireçlenmesi),solunum zorluğu, karaciğer yağlanması, felç, uyku-apne sorunları gibi birçok sağlık sorunlarına neden olmaktadır.
OBEZİTE TEDAVİSİ
Obeziteden korunma tedavide önemli yer almaktadır. Bu nedenle aile, okul ve yaşanılan çevre yeterli ve dengeli beslenme ve fiziksel aktivite konusunda bilgilendirilmelidir. Tedavide hastanın etkin olarak katılması ve motivasyonu önem taşımaktadır. Obezite tedavisi uzun süreç gerektiren ve birçok faktörden etkilenmesinden dolayı karmaşıktır.Obezitede diyet tedavisi, davranış değişikliği tedavisi, egzersiz tedavisi, cerrahi tedavi ve ilaç tedavisi adı altında 5 başlık adı altında toplanmaktadır. Obezite tedavisi hekim, fizyoterapist, diyetisyen, psikologdan oluşan mutlidisipliner bir ekip tarafından düzenlenmelidir. Biz burada egzersiz tedavisi konusuna değinmeye çalışacağız.
EGZERSİZ TEDAVİSİ ve ÖNERİLER
-Obez kişilerde egzersiz tedavisi günlük yaşamda besinlerle alınan kalorinin harcanmasını sağladığı için en iyi sonuç veren uygulamadır.
1)Haftada 5-7 gün 35dk hızlı tempolu yürüyüş yapmak.
2)Hergün mutlaka 10000bin adım atmak.
3)Evde fast-food ve şekerli içeceklerin kısıtlanması.
4)Günde 8-10 bardak su içilmesi.
5)Asansör yerine merdivenlerin kullanılması.
6)arabayı uzağa park etmek, iş yerine yürüyerek gitmek.
7)Egzersizlerin devamlı olması.
Son olarak; yapılan egzersizlerin diyetle birlikte kombine olarak gitmesi gerekmektedir. Her ikisi birlikte yapıldığı zaman optimal fayda elde edilir. Tek başına egzersiz ya da tek başına diyet yapmak istenilen sonucu vermez. Fiziksel aktivitenin bol olduğu sağlıklı günler dilerim…


NOT: Burada yazılan yazılar tamamen bilgilendirme amaçlıdır. Her insanın yaşına, yaşam tarzına ve varsa eşlik eden sağlık sorununa göre değişmektedir. Tedavi olmadan önce mutlaka hekiminize ve fizyoterapistinize başvurunuz…