Çok ziyaret etmek sevgiyi azaltır
201. Habib bin Mesleme rivayet ediyor: Az az ziyaret et ki sevgin artsın.
Mu´cemü´l-Evsat, 4:61, (3076)

İmamlık ve müezzinliğin mesuliyeti
202. Ebû Hüreyre (r.a.) rivayet ediyor:
İmam namazda cemaatin kefili, müezzin de mutemetidir. Allah´ım, imamları hakda sebat ettir, müezzinleri de bağışla.
Tirmizî, Mevâkıt: 39.

Kabir azabı
203. Halid bin Urfata (r.a.) rivayet ediyor:
Resûlullahm (s.a.v.), "Karın ağrısından ölen kabrinde azap görmez" buyurduğunu işittim" diyor.

Aklin ehemmiyeti
204. Abdullah bin Ömer (r.a.) rivayet ediyor:
Kişi namaz, zekât, hac, umre ve cihad ehlinden olur, hattâ neyde hayır var diye hayrın miktarlarını dahi araştırır. Fakat Kıyamet gününde aklını kullanması ölçüsünde mükâfat görür.

Hadisleri nakletmek
205. Ebû Kırsafa rivayet ediyor:
Benim sözümü işitip anlayan ve ezberleyen ve onu ken-in Allah yüzünüûdisinden daha âlim birisine ulaştıran kimse ağartsın. Üç meziyet vardır ki, kişi onlara sahip olduğunda . kalbi kin beslemez. Bunlar:
1. Ameli tam bir ihlasla sırf Allah rızâsı için işlemek.
2. İdarecilere hayır tavsiyesinde bulunmak.
3. Ve İslâm cemaatinden ayrılmamak. ;$>
İbni Mâce, Mukaddime: 18 (230); Menâsik: 76.

Hayvanlara merhamet etmek
206. Muaviye bin Kurre babasından rivayet ediyor:
"Yâ Resûlallah, ben koyun kesiyorum ama ona acıyorum" dedim.
Resûlullah, "Koyuna acırsan, Allah da sana merhamet eder" buyurdu.

"Tevbe nerede?"
207. Huzeyfe (r.a.) rivayet ediyor:
"Yâ Resûlallah, dilim beni yaktı" dedim. Resûlullah, "Tevbe, istiğfar ile aran nasıl? Muhakkak ben günde yüz defa Allah´tan bağışlanma diliyor ve Ona tevbe ediyorum" buyurdu.

İmamdan önce hareket etmek
208. Ebû Hüreyre (r.a.) rivayet ediyor:
Cemaatla namaz kıldığında başını imamdan Önce kaldıran kimse [kıyamet gününde] Allah´ın başını eşek başına döndürmesinden korkmuyor mu?
Buharı, Ezan: 53; Müslim, Salat: 114, 115, 116, 119; Ebû Dâvud, ît- _ Salat: 75.

Belâya sabretmek mi, afiyete şükretmek mi daha sevimli?
209. Ebu´d-Derdâ (r.a.) rivayet ediyor:
Resülullah (s.a.v.) beladan ve sabrettiği takdirde belâya maruz kalana Allah´ın hazırladığı bol sevaptan; afiyetten ve şükrettiği takdirde Allah´ın afiyet içerisinde olana hazırladığı bol mükâfattan bahsetti.
Ben, "Ey Allah´ın Resulü, afiyete mazhar olup şükretmek, musibete maruz kalıp sabretmekten bana sevimli geliyor" dedim.
Bunun üzerine Resülullah (s.a.v.), "Resûluîlah da senin gibi afiyeti seviyor" buyurdu.

Kur´ân´ı unutmamak için tekrarlamak
210. Abdullah bin Mes´ud (r.a.) rivayet ediyor:
Kur´ân´ı sık sık tekrar etmek suretiyle hatırda tutunuz. Çünkü o garip kuşun vatanına uçmasından daha hızlı bir şekilde insanların hafızasından uzaklaşır.
Buhâri, Fezâilü´l-Kur´ân: 23; Müslim, Müsâfirîn: 228; Tirmizî,
Kur´ân: 28.

Namazda selâmdan sonra ne denilir?
211. Aişe (r.a.) rivayet ediyor:´ , ,
Resûlullah (s.a.v.) namazda selâm verdikten sonra "Al-lâhümme ente´s-selâmü ve min ke´s-selâm. Tebârekte yâ ze´1-celâli ve´1-ikram (Allah´ım, Sen her türlü noksan sıfatlardan uzak olan Selâmsın. Her türlü emniyet ve selâmet Sendendir. Sen noksanlardan münezzehsin. Ey sonsuz büyüklük ve ikram sahibi Allah´ım)" deyinceye kadar otururdu.

İslâmiyet selâmettir
212. Enes bin Mâlik (r.a.) rivayet ediyor:
Resûlullah (s.a.v.) Bekr bin Vâil´e şöyle yazdı: "Allah´ın Resulü Muhammed´den Bekr bin Vâile. Müslüman ol ki, selâmette olasın."

Kurban ne zaman kesilir?
213. Berâbin Âzib (r.a.) rivayet ediyor:
Resûlullah (s.a.v.) bir kimsenin bayram namazı kılınmadan önce kurban kesmesini yasakladı.
îbniMâce, Edâhi: 12; Müslim, Edâhi: 1-3.

İhramdan önce koku sürünmek
214. Mü´minlerin annesi Aişe (r.a.) rivayet ediyor: Resûlullah (s.a.v.) ihrama girmeden önce koku süründü.
Buhârî, Hacc: 18, Libas: 73, 89; Müslim, Hacc: 31, 33, 47; Mu-vatta, Hacc: 17; Ebû Dâvud, Menâsik; 11; Nesâî, Hacc: 41, 42.

Mü´min olarak ölebilmek
215. Ebû Said el-Hudrî (r.a.) rivayet ediyor:
Ademoğlu muhtelif tabakalar üzeredir. Bir kısmı mü´min olarak doğar, mü´min olarak yaşar ve mü´min olarak ö-lür. Bir kısmı kâfir olarak doğar, kâfir olarak yaşar ve kâfir olarak ölür. Bir kısmı da kâfir olarak doğar, kâfir olarak yaşar, mü´min olarak ölür.
Mu´cemü´l-Evsat, 4:193, (3340)

Resûlullahın Ashabıyla ilgilenmesi
216. Mü´minleri annesi Âişe (r.a.) rivayet ediyor:
Resûlullah sohbetine gelip giden birini göremez oldu. "Filanı niçin göremiyorum?" diye sordu.
"O hasta" dediler.
"Kalkınız, onu ziyaret edelim" buyurdu.
Yanma girdiklerinde o ağladı. Resûlullah (s.a.v.) kendisine şöyle buyurdu:
"Ağlama! Cebrail (a.s.) bana humma hastalığının ümmetimin Cehennem hissesinden olduğunu haber verdi."

Resûlullahın bir duası
217. Enes bin Mâlik (r.a.) rivayet ediyor:
Allah´ım, acizlikten ve tenbellikten Sana sığınırım. Kalp katılığından, gafletten, başkasına yük olmaktan, zilletten ve miskinlikten Sana sığmıyorum. Günahkarlıktan, hakka ters düşmekten, iki yüzlülükten, işitsinler ve görsünler diye a-mel işlemekten Sana sığınırım. Sağırlıktan, dilsizlikten, delilikten, alaca hastalığından, cüzzamdan ve kötü hastalıklardan Sana sığınırım.

Amr bin Cemuh´un (r.a.) fazileti
218. Ka´b bin Mâlik babasından rivayet ediyor: -tK Resûlullah (s.a.v.) "Ey Seleme oğullan, efendiniz kimdir?" diye sordu.
Onlar, "Biz kendisini cimri olarak görmemize rağmen yine de efendimiz Ced bin Kays´tır" dediler.
Resûlullah şöyle buyurdu:
"Cimrilikten daha kötü bir hastalık var mıdır? Hayır, bundan böyle efendiniz dalgalı saçlı Amr bin Cemuh´tur."

Her takva sahibi Ehl-i Beyttendir
219. Enes bin Mâlik (r.a.) rivayet ediyor: *´ Resûlullaha Ehl-i Beytin kimler olduğu soruldu.
Resûlullah, "Her takva sahibi" buyurdu ve "Onun dostları emir ve yasaklarına karşı gelmekten sakınanlardır" âyetini okudu.

Altın ve gümüş kap kullanmak
220. İbni Abbas (r.a.) rivayet ediyor:
Altın ve gümüş kaplardan birşey içenler muhakkak kanıtlarına Cehennem ateşi doldurur.
Müslim, Libas: 1, 2; Buharı, Libas: 25.

Allah´ın yardım edeceği ve yardımını keseceği kimseler
221. İmran bin Husayn (r.a.) rivayet ediyor: Allah kendisine samimiyetle bağlanan kişiye bütün zorluklarında yardım eder, ummadığı yerden onu rızıklandırır. Âhireti unutup dünyaya dalan kişiyi de dünyaya bırakır, yardımını keser.
Mu´cemü´l-Evsat, 4:216, (3383)

Ramazan ayının fazileti
222. Ebû Said el-Hudrî (r.a.) rivayet ediyor:
Ramazan´ın ilk gecesinde semâ kapıları açılır ve son gecesine kadar bir daha kapanmaz.

Kadınların cihada katılması
223. Ümmü Seleme (r.a.) rivayet ediyor:
ResÛlullaha "Ey Allah´ın Resulü, seninle beraber cihada çıkmak istiyorum" dedim.
"Ey Ümmü Seleme, kadınlar üzerine cihad farz kılınmadı" buyurdu.
"Yaralıları, göz ağrılarını tedavi ederim, su veririm" dedim.
"O zaman gel" buyurdu.

Cünübün bir şey yiyip içmesi
224. Ümmü Seleme (r.a.) rivayet ediyor:
Resûlullah (s.a.v.) cünüp olduğunda, namaz abdesti gibi abdest almadan bir şey yemezdi.
Bulıârî, Gusl: 27; Müslim, Hayız: 22: İbni Mâce, Tahare: 103; Muvatta, Tahare: 78; Ebû Dâvııd, Tahare: 87, 88; Tinnizî, Cuma: 78

Resûlullahın şemaili
225. Enes (r.a.) rivayet ediyor:
Resûlullah (s.a.v.) ne uzun, ne de kısa boyluydu. Orta boyluydu. Ne esmer, ne de çok beyazdı. Buğday tenli idi. Saçı ne çok kıvırcık, ne de düzdü. Onun saçı dalgalıydı.
Kırk yaşında peygamber olarak gönderildi. On yıl Mekke´de, on yıl da Medine´de ikâmet etti. Altmış yaşında vefat etti. Vefat ettiğinde saçında ve sakalında yirmi tane beyaz kıl yoktu.

Allah az sadakaya çok sevap
226. Ebû Hüreyre (r.a.) rivayet ediyor: Vî Allah sadakayı ancak helâl olandan kabul eder. Sağ eliyle onu kabul eder, sonra bir adamın tayını ve deve yavrusunu büyüttüğü gibi büyütür. Hattâ bir lokma Uhud Dağı kadar olur.
Tirmizî, Zekât: 28

Namazda safları düzgün tutmak
227. Berâ bin Âzib (r.a.) rivayet ediyor:
;îî Resûlullah, (s.a.v.) "Namaz için saf tutarken birbirinize yaklaşın. Boşluk bırakmayın. Şeytan "evlâdi´l-hazef´ gibi aranızda dolaşır" buyurdu.
Sahabîler, "evlâdi´l-hazef nedir?" diye sordular.
Resûlullah (s.a.v.) "Yemen´de bulunan siyah koyun" buyurdu.

Büyüklenene Allah gazap eder
228. Ali (r.a.) rivayet ediyor:
Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurdu: "Allah buyuruyor ki: ´Kuvvet ve üstünlük benim gömleğim, büyüklük kaftanımdır. Kim onları Benimle paylaşmaya kalkarsa ona azap ederim."1
Muslini, Birr: 136; Ebû Dâvud, Libas: 26.lbni Mâce, İkâme: 50; Ebû Dâvud, Salât: 93. 2. Ebû Dâvud, Salât: 93.

Cenaze için ayağa kalkmak
229. Câbir (r.a.) rivayet ediyor:
´ Resûlullah (s.a.v.) Önünden geçen cenaze için ancak Yahudi olduğundan dolayı ayağa kalktı.
Başka bir rivayet şöyledir:
Çünkü o bir Yahudi cenazesi idi. Kötü kokusu yüzünden kalktı.

Namazdan çalmak nasıl olur?
230. Abdullah bin Mugaffel (r.a.) rivayet ediyor:
Resûlullah (s.a.v.), "Hırsızların en yamanı, namazından galan kişidir" buyurdu.
"İnsan namazdan nasıl çalar?" dediler. -a Resûlullah şöyle buyurdu:
"Rükû ve secdelerini tam yapmaz. İnsanların en cimrisi de, selâm vermede cimrilik yapan kimsedir."
Müsned, 3:70(11518)

Cennete ancak mü´min olanlar girer
231. Ebû Hüreyre (r.a.) rivayet ediyor:
Resûlullahı şöyle buyururken işittim: "Cennete ancak mü´min olanlar girer. Şüphesiz Allah bu dini günahkâr birinin eliyle de kuvvetlendirir."

Gece çok uyku kıyamet gününde insanı ! fakir bırakır e
232. Câbir bin Abdullah (r.a.) rivayet ediyor:
Süleyman´ın (a.s.) annesi ona şöyle dedi: "Gece çok u-yuma. Çünkü çok uyku [gece ibâdet etmemek] insanı kıyamet günü fakir bırakır."

233. Abdullah bin Me´sud (r.a.) rivayet ediyor:
´ Kim haksız yere bir malı elde etmek için bile bile kuvvetli bir şekilde yemin ederse, Allah´ın huzuruna Allah kendisine gazap etmiş olarak çıkar.
Müslim, îman: 220-224; Tirmizt, Büyü: 42.
Müslim´deki rivayet şöyledir:
Eş´as bin Kays (r.a.) rivayet ediyor:
Bir adamla aramızda Yemen´de münakaşalı bir yer vardı. Onu Resûlullaha (s.a.v.) dâva ettim.
,,, "Delilin var mı?" diye sordu. v "Hayır" dedim. {; "O halde hasmının yemin etmesi gerekir" buyurdu.
"Yemin istenildiğinde, o yemin etmekten çekinmez" dedim.
Şöyle buyurdu: "Her kim yalancı olduğu halde yemin ederek bir Müslü-manın malını elinden alırsa, Allah´ın gazabına uğrayarak İlâhî huzura çıkar."
Müslim deki bir başka rivayet ise şöyledir:
Resûlullah "Her kim yemini ile bir Müslümanm hakkını elinden alırsa, o kimseye Allah Cehennemi vacip kdmış, Cenneti de haram etmiş demektir1´ buyurdu.
Bir zât, "Pek az bir şey olsada mı yâ Resûlullah?" dedi. Resûlullah "Misvak ağacından bir çubuk dahi olsa" buyurdu
Hadiste geçen "Bir Müslümanm hakkını elinden alırsa" ifâdesi, "Gayr-i müslimin hakkını elinden alanın" tehditin dışında kaldığı mânâsında anlaşılmamalıdır.

Kızıl Denizi geçerken Mûsâ (a.s.) nasıl duâ etti?
234. Abdullah bin Mes´ud (r.a.) rivayet ediyor:
Resûlullah (s.a.v.) "Musa´nın (a.s.) tsrâiloğullarını denizden [Kızıl Denizinden] geçerirken okuduğu duayı size öğreteyim mi?" buyurdu.
"Evet, yâ Resûlallah" dedik.
"Allah´ım, her türlü övgü Sana mahsustur, sıkıntılar Sana arzedilir. Yardım Senden istenir. Güç ve kuvvet ancak yüce ve büyük olan Allah´tandır´ deyiniz."
Abdullah bin Mes´ud (r.a.), "Bu duayı Resûlullahtan işittiğim andan beri terk etmedim" der. Müslim, İman: 18





Resûlullahıh ordu kumandanlarına tavsiyeleri
235. Büreyde bin Husayb (r.a.) rivayet ediyor:
Resûlullah (s.a.v.) savaş için bir ordu gönderdiğinde ordu kumandanına şu emri verirdi:
"Allah´ın yolunda, Allah´ın ismiyle sefere çıkınız. Allah´ı inkar edenlerle çarpışınız.
Ganimet mallarına ihanet etmeyiniz.
Verdiğiniz söze vefasızlık etmeyiniz.
Küçük çocukları, kadınları ve ihtiyarları öldürmeyiniz.
Bir köy veya kale halkını kuşattığınız zaman onlara Allah ve Resulü adına eman vermeyiniz. Onlara kendiniz ve babanız adına eman veriniz. Çünkü sizin kendi ahdinizi ve babanızın ahdini bozmanız, Allah ve Resulünün ahdini bozmanızdan sizin için daha ehvendir. ,,;
İbni Mâce, Cihad: 38; Müslim, Cihad: 3.

´Allah´tan nasıl istekte bulunulmalı?
236. Enes (r.a.) rivayet ediyor:
Bir istekte bulunduğunda o isteğinin verilmesi seni sevindir irse şöyle de:
Yüce ve büyük olan, tek olan, ortağı olmayan Allah´tan başka ilâh yoktur. Hakîm ve Kerîm olan, tek olan, ortağı olmayan Allah´tan başka ilâh yoktur. Kendisinden başka ilah olmayan, hayat ve hilim sahibi olan Allah´ın ismiyle başlarım. Büyük Arşın sahibi olan Allah´ın sânı ne yücedir. Alemlerin Rabbine hamd olsun.
"Onlar kendilerine vaad edilen azabı gördükleri gün, dünyada günün bir kısmından fazla kalmadıklarını sanırlar. Bu bir tebliğdir. Yoldan çıkmış bir topluluktan başkası helak edilir mi hiç?"1 "O günü gördüklerinde sanırlar ki, dünyada ancak bir akşam yahut kuşluk vakti kalmışlardır."2
1. Ahkaf Sûresi, 35.
2. Naziat Sûresi, 46.
Allah´ım, Senden Cennetine girmerfie sebep olacak bağışlaman için gerekli olan amelleri yaprriâyı, bütün-iyi ameleleri başarmayı istiyorum.
Allah´ım, benim için bağışlamadığın günah bırakma. Kurtuluş vermediğin sıkıntı bırakma. Ödenmeyen borç bırakma. Dünya ve âhiret için istediğim şeylerden yerine getirmediğin bir şey bırakma. Bunu rahmetinle yap ey merhametlilerin en merhametlisi!
Başka bir rivayette abdest alıp, iki rekât namaz kıldıktan, hamd ve salavâttan sonra bu duanın yapılması tavsiye edilir.

Allah´ın bir va´di
237. Enes (r.a.) rivayet ediyor:
Resûlullah (s.a.v.) "Allah bana ümmetimden dört bin kişiyi Cennete koyacağını vaad etti" buyurdu.
Ebû Bekir, "Bizim için artır yâ Resûlallah" dedi. Ömer, "Bu sana yeter ey Ebû Bekir" dedi.
Ebû Bekir, "Bırak beni ey Ömer. Hepimizi Cennete koymasının sana ne zararı var" dedi.
Ömer, "Eğer Allah dilese idi toptan da Cennete koyardı" dedi.
Resûlullah, "Ömer doğru söyledi" buyurdu. "

Resûlullah kendiliğinden gaybı bilmez
238. Âişe (r.a.) rivayet ediyor:
Resûlullah (s.a.v.) bir düğünlerinde Ensar kadınlarına uğradı. Onlar şarkı söylüyorlardı. Hz. Âişe´ye hitaben, "Senin eşin meclislerde bulunur ve yarın.ne olacağını bilir" dediler. Resûlullah şöyle buyurdu:
"Yarın ne olacağını ancak Allah bilir." İbni Mâce, Nikâh: 21; Buharı, Nikâh: 48, Megâzî: 12.





Cuma namazına erken gitmenin fazileti
239. Semûre bin Cündüb (r.a.) rivayet ediyor:
Cuma namazına gidiniz. İmama yakın durunuz. Kişi Cennet ehlinden iken, eğer Cuma namazına gitmeyi gecikti-rirse, Cennete girmesi de geciktirilmiş olur.
Ebû Dâvud, Salât: 224; Beyhakî, Sünen, 3:238.

Cemaatla kılınan namazın sevabı
240. Ebû Hüreyre (r.a.) rivayet ediyor:
Cemaatla kılman namaz, tek başına kılman namazdan 25 derece daha fazla sevaptır.
Buhârî, Ezan: 30; Müslim, Salât: 272.

Ahiretteki hesaplaşma
241. Ebû Hüreyre (r.a.) rivayet ediyor:
Kim bir din kardeşine her hangi bir haksızlıkta bulunmuşsa, dinar ve dirhemin bulunmayacağı kıyamet gününden önce o kimse ile helalleşsin. Çünkü bu zulmü yapanın, eğer iyilik ve ibâdeti varsa, zulüm yaptığı miktarda sevaplarından alınır. Eğer yoksa, zulmettiği kimsenin günahlarından alınıp ona yükletilir.
Buhârî, Mezâlim: 10.

Resûlullah çirkin isimleri değiştirirdi
242. Âişe (r.a.) rivayet ediyor:
Resûlullah (s.a.v.) çirkin bir isim işitse onu değiştirirdi. Bir defasında "afre=çorak" diye isimlendirilmiş bir yere uğradı. Orasını "hadıra=yeşil" diye isimlendirdi.
Tirmizî, Edeb: 66

Söylenildiğinde Allah´ın affedeceği sözler
4 243. Ali (r.a.) rivayet ediyor:
Resûlullah (s.a.v.) bana, "Söylediğinde Allah´ın seni affedeceği bâzı sözler öğreteyim mi? Bu sözleri söylediğinde bağışlanacağına ben kefil oluyorum. Şöyle de: "Halîm ve Kerîm olan Allah´tan başka ilâh yoktur. Yüce ve büyük o-lan Allah´tan başka ilah yoktur. Büyük Arşın Rabbi olan Allah bütün noksan sıfatlardan uzaktır. Alemlerin Rabbi olan Allah´a hamd olsun."

Hz. Ebû Bekir ve Hz- Ömer´in fazileti
244. Ebû Saîd el-Hudrî (r.a.) rivayet ediyor:
Yerdeki insanlar gökteki parlak yıldızları aradaki uzaklık sebebiyle güçlükle görebildikleri gibi, Cennette yüksek derecelere kavuşanları da kendilerinden aşağı derecelerde olanlar aradaki derece farkı sebebiyle zorlukla görebilirler. Ebû Bekir ve Ömer de o yüce derecelere kavuşanlardandır. Ebû Bekir ve Ömer bu derecelere ehildirler.
İbni Mâce, Mukaddime: 1 i (96); Tinnizl Menâkıb: Türk3900 • ••

Peygamberimizin Ensara duası
245. Enes (r.a.) rivayet ediyor:
Resûlullahın (s.a.v.) şöyle buyurduğunu işittim: "Allah´ım, Ensarı, Ensarın hanımlarını, çocuklarını ve çocuklarının çocuklarını bağışla.

Duaya karşılık verilecek vakit
246. tbni Ömer (r.a.) rivayet ediyor:
Resûlullaha (s.a.v.) "Gecenin hangi vaktinde yapılan duaya daha karşılık verilir?" diye soruldu.
Resûlullah, "Gece yansı" buyurdu.

247. Ümmii Seleme (r.a.) rivayet ediyor:
Bir adamın Resûlullaha (s.a.v.) gelerek "Ya Resûlullah, içimde öyle düşünceler geçiyor ki, eğer onları söylesem amelim boşa gider" dediğini duydum.
Resûlullah (s.a.v.) "Bu vesvese ancak mü´mine gelir" buyurdu.
Müslim, îman: 209; Ebû Dâvud, Edeb: 118; Mu´cemü´İ-Evsat,4:258 (3454.)

Zemzem ayakta mı, oturularak mı içilir?
248. Ebû Hüreyre (r.a.) rivayet ediyor: . Ben Resûlullahın zemzemi ayakta içtiğini gördüm."
Buharı, Hacc:76; Müslim, Eşribe: 117; îbni Mâce, Eşribe: 21; r Nesâî, Menâsik: 166.

Cuma günü cemaatı rahatsız etmemek
249. Ebû Hüreyre (r.a.) rivayet ediyor: ■ Resûlullah (s.a.v.) bir Cuma gününde, "Ey Müslümanlar, muhakkak ki bu, Allah´ın size bayram kıldığı bir gündür. Bu günde yıkanınız ve misvaklanınız" buyurdu.

Ölümden sonra insanın başına neler gelecek?
250. Ebû Hüreyre (r.a.) rivayet ediyor:
Eğer insan ölümden sonra başına gelecekleri bilseydi, birşey yemez ve birşey içmezdi. Sadece göğsünü döverek ağlardı.

Kişi ismini bilmediği birine nasıl seslenmeli?
251. Yezid bin Câriye babasından rivayet ediyor: Resûlullahın (s.a.v.) yanında bulunduğumda, birisinin ismini bilemezse, "Ey Abdullah [Allah´ın kulunun] oğlu" derdi.

İki büyük emânet
252. Ebû Said el-Hudrî (r.a.) rivayet ediyor:
Size birincisi ikincisinden daha büyük olan iki ağır emânet bırakıyorum. Biri semâdan yere uzanmış olan Allah´ın kitabı Kur´ân, diğeri de ailem, Ehl-i Beytimdir. Bu ikisi Havzm başında yanıma varıncaya kadar birbirinden ayrılmaz.
Tirmizî, Menâkıb: 32; Muvatta, Kader: 3.

Namaz önce iki rekât olarak farz kılındı
253. Âişe (r.a.) rivayet ediyor:
Namaz iki rekat olarak farz kılındı. Sonra yolcu olmayan için artırıldı, yolcu olan için aynen bırakıldı.
Buhân, Salât: 1, Ezan: 5, Taksir: 5, Menâkıbu´l-Ensâr: 47; Müslim, Müsâfirîn: 1-3, 5; Tirmizî, Cuma: 41; Ebâ Dâvud, Salâtü´s-Se-fer: 1; Muvatta, Kasru´s-Salât: 8; Nesâî, Salât: 3; Dârimî, Salat: 152, 179; Müsned, 6:301 (26272.)

Cünübün orucu
254. Âişe (r.a.) rivayet ediyor:
Resûlullah (s.a.v.) ihtilam olmaksızın ciinüp olarak sabahlar, sonra gusleder ve orucuna devam ederdi.

Âdet ve nifas halindeki kadının haccı
255. İbni Abbas (r.a.) rivayet ediyor;
Lohusa olan ve âdet gören kadın yıkanır, ihrama girer, hac vazifelerinin tamamını yapar, ancak temizleninceye kadar Kabe´yi tavaf edemez. Tirmizî, Hacc: 100.

Mut´a nikahı
256. Ali (r.a.) rivayet ediyor:
Resûlullah (s.a.v.) kadınlarla mut´a nikahı yapmayı yasakladı.

Ayrılırken selâm vermek
257. Ebû Hüreyre (r.a.) rivayet ediyor:
Biriniz bir topluluğa geldiğinde selâm versin, oradan kalkıp ayrılınca da selâm versin. Şüphesiz bu selâmlardan birincisi ikincisinden daha hak değildir.
MUsned, 2:378 (7835.); Tirmizî, İsti´zan: 2848

Namaz kılmayan kâfir olur mu?
258. Câbir bin Abdullah (r.a.) rivayet ediyor: Kul ile küfür arasında sadece namazın terki vardır.
Müslim, İman: 134; İbni Mâçe, İkâme: 77.

Ehl-i Beytin fazileti
259. Bbû Said el-Hudrî (r.a.) rivayet ediyor:
"Ey Ehl-i Beyt, Allah sizden kiri gidermek ve sizi tertemiz kılmak istiyor" âyeti, beş kişi hakkında nazil oldu. Bunlar: Resûlullah (s.a.v.), Ali, Fâtıma, Hasan ve Hüseyin´dir.

Fidye karşılığı esirleri serbest bırakmak
260. Yezid bin Nu´man babasından rivayet ediyor:
Resûlullah (s.a.v.), Bedir esirlerinin her birisini 4000 dirhem fidye karşılığında serbest bıraktı.

Kur´ân öğrenmenin ve öğretmenin fazileti
261. Enes bin Mâlik (r.a.) rivayet ediyor:
Sizin en hayırlınız Kur´ân´i öğrenen ve öğreten in izdir.
Buhârî, Fezâil-i Kur´ân: 21; Ebû Dâvud, Vitr: 14; Tirmizî, Fezâil-i Kur´ân: 15; İbni Mâce, Mukaddime: 16 (213.)

İlim öğrenmenin fazileti
262. Enes (r.a.) rivayet ediyor:
Kim ilim öğrenmek için yola çıkarsa, o, dönünceye kadar Allah yolundadır.
İbni Mâce, Mukaddime: 17 (227); Tirmizî, İlim: 2.

Mü´minler bir vücut gibidir
263. Nu´man bin Beşîr (r.a.) rivayet ediyor:
Birbirlerini sevme hususunda mü´minlerin misâli, bir vücudun misâli gibidir. Vücudun bir uzvu rahatsız olsa, diğer uzuvlar da uykusuzluk ve ateşle ona ortak olurlar.
Cesette bir et parçası vardır. O iyi ve selâmette olunca vücudun diğer azaları da iyi ve selâmette olur. O bozuk olunca, vücudun diğer azaları da bozuk olur.
Buhârî, Edeb: 27, 36; Müslim, Birr: 66.

Tahiyyetü ´l-mescid namazı
264. Ebû Katade (r.a.) rivayet ediyor:
Biriniz mescide girdiğinde oturmadan önce iki rekât namaz kılsın.
Buhârî, Teheccüt: 25; Müslim, Müsâfırîn: 69, 70; Tirmizt,Mevâkît:118.





Sıcakta namazı tehir etmek
265. Ebû Hüreyre (r.a.) rivayet ediyor:
Sıcaklık şiddetlendiğinde namazı hava biraz serinleyince kılın. Çünkü şiddetli sıcaklık Cehennemin kızışmasmdan-dır.
Buhârî, Mevâkît: 9, Bedü´l-Halak: İ0; Müslim, Mesâcid: 180; Ebû Dâvud, Salât: 4; Tirmizt Salât. 7; l´bni Mâce, Salât: 4; Nesâî, Mevâkît: 5; Muvatta, Vükût: 28; Müsned, 2:351 (7597.)

Peygamberimizin yağmur duası
266. Ebû Lübâbe bin Abdülmünzir (r.a.) rivayet ediyor:
Resûlullah, "Allah´ım, yağmur ver" diye duâ ederek yağmur istedi.
Ebû Lübâbe, "Yâ Resûlallah, ambarda hurma var" dedi.
Resûlullah (s.a.v.), "Yâ Rabbi, Ebû Lübâbe elbisesiz o-larak kalkıp ambarın deliklerini elbisesiyle tıkamaya mecbur kalıncaya kadar yağmur ver" buyurdu. Havada hiç bulut görülmüyordu. Hemen yağmur yağdı. Sahabîler etrafın a" toplan arak Ebû Lübâbe´ye şöyle dediler: "Ey Ebû Lübâbe, sen Resûlullahm söylediği gibi, elbisesiz olarak kalkıp ambarının deliklerini elbiselerinle tikayıncaya kadar bu yağmur kesilmez."Bunun üzerine Ebû Lübâbe öyle yaptı da, bundan sonra yağmur kesildi, semânın yüzü açıldı.

Resûlullahm Hz- Safiyye ile evliliği
267. Enes (r.a.) rivayet ediyor:
Resûlullah Safiyye´yi hürriyetine kavuşturdu ve bunu onun için mehir saydı.

Hz. Safiyye hakkında tafsilat için Hanım Sahabîler isimli eserimize bakılabilir.ilk kaldırılacak şey
268. Ömer bin Hattab (r.a.) rivayet ediyor:
İnsanlardan ilk kaldırılacak şey emânettir. Sona kalacak olan da namazdır. Nice namaz kılanlar vardır ki, kendilerinde hayır yoktur.
1. Tabakât, 8: 120, 123. r

269. İbni Abbas (r.a.) rivayet ediyor: Elbiselerinizin en hayırlısı beyaz olanıdır. Dirilerinize onu giydirin, Ölülerinizi de onunla kefenleyin.
Ebû Dâvud, Tıb: 14, Libas: 13; Tinnizl Cenâiz: 18, Edeb: 46.
Nesâî, Cenâiz: 38, Zînet: 97; İbni Mâce, Cenâiz: 12, Libas: 5;Müsned, 1:307(2218.)

İnsandaki hırs
270. Sa´d bin Ebî Vakkas (r.a.) rivayet ediyor:Ademoğlunun iki vadi dolusu malı olsa, üçüncüsünü de ister. Ademoğlunun ihtiraslı nefsini ancak toprak doldurur. Şu kadar var ki, tevbe edenin tevbesini Allah kabul eder.
Müslim, Zekât: 116; İbni Mâce, Zühd: 28.

Ehl-i Beyt Nuh´un (a.s.) gemisi gibidir
271. Ebû Zerr (r.a.) rivayet ediyor:
Resülullahın (s.a.v.) şöyle dediğini işittim: "Ehl-i Beytimin misâli Nuh kavmi arasında Nuh´un gemisine benzer. O gemiye binen kurtuldu, ona muhalefet eden helak oldu. Ve Ehl-i Beytimin misâli İsrâiloğullarınm Hıtta isimli kapısına da benzer."
Mu´cemü´l-Evsau 4:284 (3502.)

Müslümanları aldatan ateştedir
272. Enes bin Mâlik (r.a.) rivayet ediyor:
Kim Müslümanların bir işini üzerine alır da onları aldatırsa, ateştedir.
Mu´cemü´l-Evsat, 4:285 (3505.)

Zikrin fazileti
273. Ebû Hüreyre (r.a.) rivayet ediyor:
Kim "Lâilâhe illaIlah=Allah´tan başka ilâh yoktur" derse, kendisine azap dokunduktan sonra da olsa bu ona ömrünün bir kısmında fayda verir.
Mu´cemü´l-Evsat, 4:287, (3510.)

Ölümünden sonra kişiye fayda temin eden şeyler nelerdir?
274. Abdullah bin Ebî Katâde babasından rivayet ediyor:
Resûlullahın (s.a.v.) şöyle buyurduğunu işittim: "Kişi ölümünden sonra kendisine duâ eden sâlih evlattan, sevabı kendisine ulaşan varlığı devam eden ve istifade edilen bir eserden, kendisinden sonra amel edilen ilimden daha hayırlı birşey bırakmamıştır."
Müslim, Vasiyyet: 3, 14; Ebû Dâvud, Vesayâ: 14; Tirmizî, Ahkâm: 36; Müsned, 2:490 (8819.)

Hâmile ve emzikli kadın oruç tutmayabilir
275. Enes bin Mâîik (r.a.) rivayet ediyor:
Sıhhatine zarar gelmesinden korkan hâmile kadın ile, çocuğuna zarar gelmesinden korkan emzikli kadının oruç tutmama izni vardır.
Mu´cemii´l-Evsat, 4:290, (3514.)

A´lâ bin Hadramî´nin (r.a.) fazileti
276. Ebû Hüreyre (r.a.) rivayet ediyor: "Resûlullah (s.a.v.) A´la bin Hadremî´yi Bahreyn´e gön-´ dermişti. Ben de onunla beraber gittim. Kendisinde birbi-J rinden garip üç hadise gördüm. Deniz kıyısına vardığımız zaman bize:
"Besmele çekin ve kendinizi denize bırakın" dedi. Besmele çekerek kendimizi suya bıraktık. Denizin öbür kıyısına geçtiğimiz halde ayakkabılarımızın altı bile ıslanmadı.
Döndüğümüz zaman da bir çölde yürürken suyumuz kalmadı. Susuzluktan ona yakındık. "İki rekât namaz kılın" dedi. Sonra dua etti. O esnada kalkan gibi bir bulut göründü ve oluklarının ağzını açtı. Kana kana su içtik ve hayvanlarımızı da suladık.
"Yolda vefat etti, onu gömdük. Fakat bir müddet sonra canavarlar çıkarıp onu yemesin diye endişe ederek kabrini kazdığımızda onu orada bulamadık."

Oruçlunun sürme çekmesi
277. Âişe (r.a.) rivayet ediyor: Resûlullah oruçlu iken sürme sürmüştür. ,.i ...... İbni Mâce, Sıyâm: 17.

Borç vermenin fazileti
278. Abdullah bin Mes´ud (r.a.) rivayet ediyor: Her borç bir sadakadır.

Allah´ın ismine hürmet
279. Ali bin Ebî Tâlib (r.a.) rivayet ediyor:
Üzeri yazılı hiçbir kağıt yoktur ki, yere atılsın da, Allah meleklerini gönderip onu onların kanatlan altına almasın. Bu durum Allah´ın velî kullarından birini göndermesine kadar devam eder. O kul kağıdı alır, kaldırır. Melekler onu kuşatırlar.
Kim Allah´ın isimlerinden birisinin yazılı olduğu bir kağıdı yerden kaldınrsa, Allah da onun ismini illiyyîne yükseltir. Ve anne babası kâfir de olsa onlardan azap hafiletilir.

Fitnelerden uzak kalmak
280. Muhammed bin Mesleme (r.a.) rivayet ediyor: c Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurdu:
"Ey Muhammed [bin Mesleme], insanların dünya için birbirleri ile çarpıştıklarını gördüğün zaman kılıcını al ve kı-rılıncaya kadar Harem´de en büyük bir kaya parçasına vur. Sonra hatâ ile öldürülünceye veya takdir edilmiş bir ölüm gelinceye kadar evinde otur."
Muhammed bin Mesleme diyor ki: "Ben Resûlullahm bana emrettiğini aynen yaptım."

Resûlullahın hususiyetleri
281. Abdullah bin Ebî Evfâ (r.a.) rivayet ediyor:
Resûlullah (s.a.v.) çok zikreder, lüzumsuz konuşmaz, namazı uzatır, hutbeyi kısaltır, ihtiyaçlarını görmek üzere, dul kadınlarla ve fakirlerle beraber yürümekten çekinmezdi.* Fakir ve kimsesizlerin ihtiyaçlarını görürdü.

Cehenneme karşı kalkan
282. Ebû Hüreyre (r.a.) rivayet ediyor: ;
Resûlullah yanımıza geldi ve "Kalkanınızı alın" buyurdu.
Biz, "Gelen bir düşman sebebiyle mi?" dedik. Şöyle buyurdu:
"Cehenneme karşı kalkanınızı alın. ´Sübhanallah, elhamdülillah, lâilâhe illallah ve Allâhü ekber´ deyin. Çünkü bunlar, kıyamet günü söyleyenin önünden, ardından yürümek ve onu korumak üzere gelirler. Bunlar, Kur´ân´ın belirttiği ´Baki kalan sâlih ameller´dir.

Kimler Cennet kokusunu duyamaz?
283. Ebû Hüreyre (r.a.) rivayet ediyor:
Cennetin kokusu beş yüz yıllık mesafeden duyulur. Yaptığı iyiliği başa kakan, içki müptelası, anne ve babasına karşı gelen kimse, buna rağmen Cennetin kokusunu duyamaz.
Mu´cemü´l-Evsat, 5:493 (4945.)

Cehennemde bir araya gelmeyecek
284. Ebû Hüreyre (r.a.) rivayet ediyor:
Birisi diğerine zarar vermek suretiyle iki kişi Cehennemde bir araya gelmez. Bir Müslüman bir kâfiri öldürmüş, sonra da Müslümanlara istikameti gösteriyor. Kendisi de ifrat ve tefritten sakınarak yaşıyor.
Mü´minin Allah yolunda maruz kaldığı tozla Cehennem ateşi birleşmez.
Mü´minin kalbinde iman ile hased birleşmez.
Müslim, îmâre: 131 (1. kısım için); Tirmizî, Cihad: 8 (2. kısımiçin)

Canlı hayvanı hedef yapmak
285. Said bin Cübeyr (r.a.) rivayet ediyor:
İbni Ömer ile yürüyordum. Bir topluluğa rast geldik. Bir kuşu dikmişler hedef alıyorlardı. İbni Ömer şöyle dedi:
"Böyle yapana Allah lanet etmiştir. Ben Resûlullahm (s.a.v.) canlı bir hayvanı hedef tahtası olarak kullanmayı yasakladığını işittim."
Müslim, Sayd: 58; Tirmizî, Sayd: 1; Nesâı, Dahâya: 41.

Peygamberimizin damadı: hz. Osman
286. İbni Abbas (r.a.) rivayet ediyor:
Allah bana kızımı Osman ile evlendirmemi vahyetti.





Hüreym bin Fâtih´in (r.a.) fazileti
287. Hüreym bin Fâtik (r.a.) rivayet ediyor: ; Resûlullah benim hakkımda, "Hüreym ne iyi bir genç! Saçını kısaltsa, elbiselerini de yere sürünmekten kurtarsa" buyurdu. Saçımın uzunluğu kulaklarımı geçmez. Elbisem de topuklarımdan aşağıya geçmez.

Teyemmüm kolaylığı
288. Selman el-Fârisî (r.a.) rivayet ediyor: Toprağa meshedin [teyemmüm edin]. Şüphesiz o size karşı iyilikseverdir.

Yasın Sûresinin fazileti
289. Ebû Hüreyre (r.a.) rivayet ediyor:
Kim gündüz veya gece Yâsîn Sûresini Allah´ın rızâsını gözeterek okursa, günahları bağışlanır.
Mu´cemü´l-Evsat, 4:304(3533.)

Allah Peygamberimizi koruyordu
290. Ebû Said el-Hudrî (r.a.) rivayet ediyor:
Amcası Abbas Resûlullahı koruyanlardandı. "Ey Resul, Rabbinden Sana indirileni insanlara bildir. Bunu yapmazsan elçiliğini yerine getirmemiş olursun. Allah seni insanlardan korur"´ âyeti nazil olduğunda, Resûlullah korumayı kaldırdı.
Mu´cemü´l-Evsat, 4:305 (3534.); Tirmizî, Tefsir (Mâide Sûresi);Müstedrek, 3:343 (3221.)

291. Abdullah bin Mes´ud (r.a.) rivayet ediyor: Söz borçtur.
Mu´cemii´l-Evsat, 4:308 (3537.)

Namaz kılanan önünden geçmek
292. Ebû Hüreyre (r.a.) rivayet ediyor:
Namaz kılan birinin önünden geçen kimse bunun ne kadar günah olacağını bilseydi, bir yıl ayakta durması onun önünden geçmek için attığı adımdan daha iyi olurdu.
Buharı, Salât: 101; Müslim, Salât: 261; Tirmizî, Mevâkît: 134;Nesâî, Kıble; 8; Ebû Dâvud, Salât: 108; ibni Mâce, İkâmeO 37;Dârimî, Salât: 130; Muvatta, Sefer: 34, 35; Müsned, 4:169.

Resûlullah Cuma günü özel olarak giyinirdi
293. Âişe (r.a.) rivayet ediyor:
Resûlullahın (s.a.v.) Cuma günlerinde giyindiği iki elbisesi vardı. Cumadan sonra onları katlar ertesi Cuma´ya kadar kaldırırdı.

Devlet başkanlarının Kureyş´ten olması
294. Ali (r.a.) rivayet ediyor:
İmamlar [devlet başkanları] Kureyştendir. Onların iyileri ^iyilerine kötüleri de kötülerine idarecilik ederler.
Her şeyin bir hakkı vardır. Her hak sahibine hakkını veriniz. Başınıza burnu kesik Habeşli bir köle de idareci tayin edilse, Müslümanlığınız ile boynunuzun vurulması arasında tercih yapma zonanda bırakılmadıkça söz dinleyin ve ona itaat edin. Biriniz Müslümanlığı ile boynunun vurulması arasında tercih etme durumunda bırakılırsa, boynunu uzatsın anası ağlayasıca! Çünkü İslâm gittikten sonra ne din kalır, ne âhiret.

Peygamberimizin ümmetini ikazı
296. Ebû Bekrete (r.a.) rivayet ediyor:
Benden sonra dönüp birbirinizin boynunu vuran kâfirler olmayın.
Buhârî, tlim: 43; Hacc: 132; Megâzî: 77, Fiten: 8, Edeb: 43; Müslim, İman: 118, 120; Ebû Dâvud, Sünne: 16

Allah yumuşaklığı sever !
297. Âişe (r.a.) rivayet ediyor:
Muhakkak ki Allah Teâlâ kullarına karşı lütufkârdır, yumuşaklıkla muamele eder. Ve her işte yumuşak davramlmasını sever.
Buhârî, Edeb: 35; Müslim, Birr: 77; Ebû Dâvud, Edeb: 10; İbniMâce, Edeb: 9; Tirmizî, İsti´zan: 12; Birr: 67.

İdarecilere dalkavukluk yapmamak
298. Ka´b bin Ucre (r.a.) rivayet ediyor:
Ey Ka´b bin Ucre! Benden sonra bâzı idreciler gelecektir. (Resûlullah onları zulüm ve kötülükle niteledi.) Kim onların yanına gider, yalanlarını doğrular ve hak-sız işlerinde
1. Müslim, Birr: 77,78; Ehû Dâvud, Edeb: 10.

Başkasının yerine haccetmek
299. İbni Abbas (r.a.) rivayet ediyor:
Bir adam Resûlullaha (s.a.v.) geldi ve "Ey Allah´ın Resulü! Benim babam yaşlı biridir. Haccetmeye gücü yetmez. Onun yerine haccedebilir miyim?" diye sordu.
Resûlullah (s.a.v.), "Ne dersin, babanın borcu olsa öder iniydin?" buyurdu. zât, "Evet, öderdim" cevabını verdi. Bunun üzerine Resülullah (s.a.v.) şöyle buyurdu:
"Borcu ödenmeye en layık olan Allah´tır. Babanın yerine haccet.´1Nesâî, Hacc: 7,9; Menâsik: II; Buhâri, Hacc:9; Müslim, Hacc 07.

İyiliği tamamlamak
300. Câbir (r.a.) rivayet ediyor: İyiliği tamamlamak ona başlamaktan daha faziletlidir.

121. Şehr bin Havşeb rivayet ediyor:
Hz. Hüseyin şehid edildiğinde taziye için Ümmü Se-leme´nin (r.a.) yanına geldim. O bana Hüseyin (r.a.) ile ilgili olarak şu hatırasını anlattı:
"Resûlullah (s.a.v.) içeri girdi, bizim bir yaygımızın üzerine oturdu. Fâtıma (r.a.) oturması için başka bir şey verdi. Resûlullah Fâtıma´ya, ´Bana Hasan´ı Hüseyin´i ve amcanın oğlu Ali´yi çağır´ buyurdu. Onlar yanında toplanınca da şöyle buyurdu:
"Allah´ım, bunlar has yakınlarım ve Ehl-i Beytimdir. Onların günahlarını gider ve onları tertemiz kıl."
Tirmizî, Fezâilü´s-Sahabe: 61

Faiz haramdır
122 Ömer (r.a.) rivayet ediyor:
Altının altınla, gümüşün gümüşle, buğdayın buğdayla,´ trpamn arpayla, kuru hurmanın kuru hurmayla, üzümün izümle satışı eşit olarak yapılır. Tuzun tuzla satışı peşin ola-; ak yapılır. Kim artırır ve kim artırılmasını isterse o faizdir. f Buharı, Büyü: 78; Müslim, Musakat: 81, Ebû Dâvud, Büyü: 13.^

Tevbe üzere ölmek
123. Câbir (r.a.) rivayet ediyor:
Mü´min, kulluk elbisesi günahlarla yıprandığında onu tevbeyle yamayandır. Bahtiyar, tevbesi üzerine ölendir.
,( , Mecmâü´l-Evsat, 2:510. (1877); Heysemî, Mecmaü´z-Zevâid 10:201.

Yahudilerin ihanetinin cezası
124. Eşlem el-Ensârî rivayet ediyor:
Resûlullah beni Kurayza Yahudileri esirlerinin basma tayin etti. Ben onların çocuklarının avret yerlerine bakıyordum. Buluğa ermişse boynunu vuruyordum. Buluğa er-memişse Müslümanlara ganimet olarak kalıyordu.
Mu´cumü´l-Evsat, 2:351 (1608.)

125. İbni Abbas (r.a.) rivayet ediyor:
Ebû Bekir (r.a.) günün sıcak bir saatinde dışarı çıktı. Onun çıktığını gören Ömer de (r.a.) çıktı, Ebû Bekir ile karşılaştı. "Ey Ebû Bekir, bu vakitte dışarı çıkmana sebep nedir?1´ diye sordu.
Ebû Bekir, "Allah´a yemin ederim ki, şiddetli açlık sebebiyle dışarı çıktım" dedi.
Ömer, "Allah´a yemin ederim ki, ben de bu sebepten dışarı çıktım" karşılığını verdi. Onlar böyle konuşurlarken Resûlullah (s.a.v.) yanlarına geldi ve "Bu vakitte dışarı çıkmanızın sebebi nedir?" buyurdu.
Onlar, "Allah´a yemin ederiz ki, biz şiddetli açlık sebebiyle dışarı çıktık" cevabını verdiler.
Resûlullah (s.a.v.), "Nefsim kudreti elinde olan Allah´a yemin olsun ki, ben de ancak bu sebeple dışarı çıktım. Geliniz" buyurdu. Beraberce Ebû Eyyûb el-Ensârî´nin evine geldiler. Ebû Eyyûb Resûlullah için yiyecek veya süt hazırladığını daha önce söylemişti. Resûlullah o gün gecikmiş, zamanında gelememişti. Ebû Eyyub de onu ailesine yedirmiş ve sonra da hurma bahçesine çalışmaya gitmişti. Resûlullah ile arkadaşları kapıya geldiklerinde hanımı çıktı ve "Ey Allah´ın Peygamberi ve beraberindekiler, merhaba, hoş geldiniz" dedi.
Resûlullah (s.a.v.), "Ebû Eyyûb nerede?" diye sordu.
Kadın, "Hemen gelir. Bu vakitte gelmenizin sebebi nedir, ey Allah´ın peygamberi?´ dedi.
Resûlullah (s.a.v.) geri döndü, tam o sırada bahçesinde çalışan Ebû Eyyub onu gördü, koşarak gelip Resûulullaha yetişti ve:
"Merhaba, hoş geldiniz ey Allah´ın Peygamberi ve yanındakiler! Ey Allah´ın Resulü, bu vakitte sen gelmezdin?" dedi. Onu geri eve getirdi. Sonra da hemen gitti, bir hurma dalı kesip geldi. [Daim üzerinde yaş ve kum hurmalar olduğu gibi, yeni olgunlaşmakta olanları da vardı].
Resûlullah (s.a.v.), "Bundan ne istedin, bize kuru hurmalardan toplasaydın?" buyurdu.
´"Ya Resûlallah, hem kurusundan, hem yaşından, hem de yeni olgunlaşmışından yemenizi istedim. Size bunun yanında hayvan da keseceğim" dedi.
Resûlullah (s.a.v.) "Eğer kesersen sağilanlarından kesme" buyurdu. Ebû Eyyûb bir kuzu veya oğlak alıp kesti. Hanımını da, "Sen ekmek pişir; ben de yemek yapacağım. Sen daha iyi ekmek pişirirsin" dedi. Kendisi de oğlağın yarısını pişirdi, yansını da kızarttı. Yemek pişince getirip Resûlullah ve Ashabının önlerine koydu. Resûlullah (s.a.v.) oğlaktan bir parça aldı, bir ekmeğin üzerine koydu ve Ebû Eyyûb´a vererek:
"Ey Ebû Eyyûb, bunu Fâtıma´ya götür. Çünkü o da günlerden beri böyle bir şey bulamadı" buyurdu. Ebû Eyyûb da onu Fâtıma´ya götürdü. Hepsi yiyip doyduktan sonra Resû-lullah (s.a.v.), "Ekmek, et, kuru ve yaş hurmalar" dedi ve gözleri yaşardı. Şöyle buyurdu:
"Bunlar kıyamet günü hesaba çekileceğiniz nimetlerdendir." Bu durum yanındakilere ağır gelince şöyle devam etti:
"Böyle birşey bulduğunuzda ´Bismillah ve bereketillah (Allah´ın ismi ve bereketi ile)´ diyerek elinizi uzati-nız. Doyduğunuzda da ´Bizi doyuran, içiren ve bize nimet ihsan edip lütufta bulunan Allah´a hamdolsun´ deyiniz. Böyle yaparsanız nimetin şükrünü edâ etmiş olursunuz."
Resûlullah (s.a.v.) kendisine bir iyilik yapana mutlaka karşılığını vermek isterdi. Ebû Eyyûb´a, "Yarın bize gel" buyurdu. O bunu duymayınca Ömer (r.a.) "Resûlullah yarın kendisine-gelmeni istiyor" dedi.
Ertesi gün Ebû Eyyûb kendisine geldiğinde Resûlullah (s.a.v.) ona bir hizmetçi verdi ve "Ey Ebû Eyyûb, bunun
hakkında sana iyilik tavsiye ederim. Çünkü biz yanımızda bulunduğu müddetçe ondan ancak iyilik gördük" buyurdu.
Ebû Eyyûb onu eve getirdiğinde, "Resûlullahın tavsiyesi sebebiyle onu hürriyetine kavuşturmaktan daha hayırlı bir şey bilmiyorum" dedi ve onu azâd etti.

İdarecilerin iki çeşit yardımcıları vardır
126. Ebû Hüreyre (r.a.) rivayet ediyor:
Her peygamberin ve her idarecinin iki çeşit yardımcıları, yakınları olur. Bunlardan bir kısmı onlara doğru ve hayırlı yolu gösterir ve ona teşvik eder. Diğer kısmı da onlara yanlış yolu gösterir ve ona teşvik ederler. Her kim şerri, yanlışı gösteren yardımcılardan korunursa kurtulur.
Buharı, Ahkam: 42; Nesâî, Beyat: 32; Câmiül´l-Evsat, 3:463.

Yalan söylemenin caiz olduğu yerler
127. Ümmü Külsüm bint-i Ukbe (r.a.) rivayet ediyor:
Resûlullahın üç şey dışında hiçbir şeyin yalana ruhsat vermeyeceğini söylediğini duydum. Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyururdu:
Onları yalan saymam. Bu hususlar şunlardır:
1. İki kişinin arasını düzeltmek için söylenilen gerçek dışı söz,
2. Savaşta düşmanı yanıltmak için söylenen gerçek dışı söz,
3. Kadının kocasının gönlünü, erkeğin hanımının gönlünü yapmak için söylediği gerçek dışı söz.
Tirmizt, Birr: 26; Buharı, Sulh: 2; Müslim, Birr: 101; Ebû Dâvud,Edeb: 58.

Resûlullahın ibâdet hayatı
128. Âişe (r.a.) rivayet ediyor:
Resûlullah (s.a.v.) geceleyin ayaklan yarılmaya kadar kıyamda dururdu.
Hz. Aişe, "Allah geçmiş ve gelecek günahlarınızı bağışladığı halde niçin böyle yapıyorsunuz?" diye sordu.
Resûlullah (s.a.v.), "Allah´a şükreden bir kul olmayayım mı?" buyurdu. ■ Jbni Mâce, Îkâmetü´s-Salat: 200; Buharı, Küsuf: 56.

Dünyada ayıbı örtülenin âhirette de örtülür
129. Ebû Musa (r.a.) rivayet ediyor:
Allah dünyada bir kulun ayıplarını Örterse, kıyamet gününde onu o sebeple ayıplamaz.
Mecmâii´l-Evsat, 7:163, (6299.)
31 numaralı hadise ve izahına

Köleye iftiranın cezası
130. Ebû Hüreyre (r.a.) rivayet ediyor: -Kim kölesine zina iftirasında bulunursa, kıyamet gününde ona had (ceza) uygulanır.
Bulum, Hudûd, 45; Müslim, Eynıan: 37; Tirmizî, Birr: 30; Ebû Dâvud, Edeb: 133.

Resûlullahın Hendek Savaşında duası
131. Abdullah bin EbîEvfâ (r.a.) rivayet ediyor: Resûlullah (s.a.v.) Hendek Savaşı gününde şöyle duâ etti: "Kitabı indiren, bulutları yürüten, hesaplan çarçabuk gören, orduları bozguna uğratan Allah´ım! Onları da bozguna uğrat ve darmadağın et."

Namaz kılanın Önünden geçmek
132. Ebû Zer (r.a.) rivayet ediyor:
Resûlullah (s.a.v.), "Siyah köpek, kadın ve eşeğin namaz kılanın önünden geçmesi namazı keser" buyurdu,
Abdullah bin Sâmit "Ey Ebû Zer, siyah köpeğin kırmızı köpekten veya sarı köpekten farkı nedir ki?" diye sordu.
Ebû Zer (r.a.) "Ey kardeşimin oğlu, senin bana sorduğunu ben de Resûlullaha (s.a.v.) sordum, ´Siyah köpek şeytandır´ buyurdu" cevabını verdi.
Müslim, Salat: 265; îbni Mâce, İkâme: 38; Ebû Dâvud, Salat:109; Nesât, Kıble: 7; Müsned, 5:194. (21316); Dârimî, Salat: 128.





Abdest esnasında söylenecek söz
133. Ebû Hüreyre (r.a.) rivayet ediyor:
Ey Ebû Hüreyre, abdest aldığın zaman "Allah´ın ismiyle, Allah´a hamd olsun" de. Eğer abdestini bozmama konusunda kendini tutabilirsen o abdestini bozuncaya kadar sana sevap yazılır.

Hayber Yahudilerinin cezalandırılması
134. Abdullah bin Ömer (r.a.) rivayet ediyor:
Resûlullah (s.a.v.) Hayber´i toprak ve hurma mahsulünün yansı karşılığında yerlilerinin elinde bıraktı.

İyilik ehli
135. Ebû Musa el-Eş´afî (r.a.) rivayet ediyor:
Dünyada iyilik ehli âhirette de iyilik ehlidir. Dünyada kötülük ehli âhirette de kötülük ehlidir.
Kulun anne karnında kaderinin yazılması
1. İbni Hişam, Sîre, 3:225, 230, 231, 257, 266, 332, 351, 352, 371; İbni Sa´d, Tabakat, 2:92.

136. Abdullah bin Mes´ud (r.a.) rivayet ediyor: Resûluîlah (s.a.v.) ki o doğru söyleyen ve yalan çıkarıl-mayandır, bize şöyle buyurdu: "Biriniz anne karnında kırk gün bekledikten sonra alaka olur, kırk gün sonra mudga olur. Kırk gün sonra melek gelir itaatli bir kul mu, isyankar bir kul mu, erkek mi kız mı olacağını yazar."
Buhârî, Hayız: 17; Kader: 1; Müslim, Kader: 1 -5; Ebû Dâvud Sünnet: 17; Tirmizî, Kader: 4.

Selâm Allah ´in isimlerindendir
137. Ebû Hüreyre (r.a.) rivayet ediyor:
Muhakkak ki Selâm, Allah´ın isimlerinden biridir. Allah onu, bizim dinimizde olanlara bir selam; zimmetimizde olanlar için de eman ve güvence işareti olarak yeryüzüne indirdi.
Taberânî, Mu´cemü´l-Evsat´tu buna benzer şöyle bir hadis rivayet eder:

"Bana Kur´ân oku"
138. Abdullah bin Mes´ud (r.a.) rivayet ediyor:
Resûlullah (s.a.v.) bana, "Bana Kur´ân oku" buyurdu.
"Kur´ân sana indirildiği halde ben mi sana okuyacağım?" dedim.
"Evet, onü başkasından dinlemeyi seviyorum" buyurdu.
Nisa Sûresini okumaya başladım. "Kıyamet gününde her ümmetten peygamberleri o ümmet üzerine bir şahit ve seni de bunlar ve bütün insanlar üzerine bir şahit olarak getirdiğimiz zaman onların hali nasıl olacak?"1 âyetine geldiğimde gözlerinden yaşlar boşanıyordu. Durdum.
"Dilediğini iste, dileğin yerine getirilecek" buyurdu.
Buharı, Fezâilü´l-Kur´ân: 32, 33; Mu´cemü´l-Evsat, 2:353 (16107);Tirmizî, Tefsir 5:237 (3024)

"Ben sizden ücret istemiyorum"
139. Abdullah bin Abbas (r.a.) rivayet ediyor:
Kureyş´ten hiçbir kabile yoktur ki, Resûlullahm onlardan bir annesi bulunmasın. Hatta onun Hüzeyl kabilesinden de bir annesi vardır. Bunun içindir ki, Cenâb-ı Hak, "De ki: Ben sizden bir ücret istemiyorum"2 Ancak benimle olan akrabalık haklarınızı korumanızı, bani hıyanet etmemenizi, beni yalanlamamanızı, bana eziyet etmemenizi istiyorum."
Kuıeyş kabilesinin hepsi birbirine akraba idi. Kadınlarının çoğu Resûlullahın ya anne tarafından veya baba tarafından yakını oluyordu. Hadiste bu yakınlık "anne" olarak ifâde edilmiştir.
Bu akrabalık sebebiyledir ki, Allah onlardan Resulüne olan akrabalık haklarını yerine getirmelerini istemiş şöyle buyurmuştur:
"De ki: Sizi davet ettiğim şeye karşılık size olan yakınlığımdan dolayı beni sevmenizden ve akrabalık haklarını yerine getirmenizden başka bir ücret istemiyorum."*
Şa´bi yukarıdaki hadisi şöyle rivayet eder:
"İnsanlar bu âyet hakkında bize çok sordular. Biz de bu âyeti Abdullah bin Abbas´a sorduk. İbni Abbas (r.a.) "Bu âyet şu mânâya gelir" dedi:
"Allah´ın Resulü (s.a.v.), Kureyş´in nesebinin merkezini teşkil eder. Kureyş´in her boyu, mutlaka ona dayanır. İşte bu sebeple Cenâb-i Hak, "De ki: Sizi davet ettiğim şeye karşılık, size olan yakınlığımdan dolayı, beni sevmenizden, bana sempati duymanızdan başka herhangi bir ücret istemiyorum." Buyurdu ki, bu şu mânâya gelir:
"Siz, benim kavmimsiniz. Sözlerimi dinlemeye ve bana itaat etmeye daha layıksınız. Dolayısıyla eğer siz bana itaat etmezseniz, hiç olmazsa akrabalık hakkını gözetin, bana eziyet etmeyin ve bana karşı çıkmayın."3
■k Bu âyete başka mânâlar da verilmiştir. Ancak buraya uygun olan mânâ bu şekildedir.
3. Fahreddin er-Râzi. Mefâtihü´i-Gayb (Tefsîr-i Kebir Tercümesi), 19:447.

Resûlullahtan bir hatıra
140. Câbirbin Abdullah (r.a.) rivayet ediyor:
Resûlullah (s.a.v.) benden bir deve satın aldı ve Medine´ye kadar devenin sırtını (ona binmeyi) bana tahsis etti.
Buhârt, Cihad: 49, 113, Vekâlet: 8; Mesâcid: 59, BüyÛ: 34;İstikraz: 1, 7, Mezâlim: 26, Hibe: 23; Müslim, Müsâkat: 109-117;İmârat: 181; Tinnizl Büyü: 30; Nesâî, Büyü: 77; Ebû Dâvud, Ticâret:71; İbni Mâce, Ticâret: 29.