Mevlana'nın hayatı, Alevi/ batıni gelenek içinde iki kısımda incelenir.. Mevlana, Horasandan geldiğinde sünni ekolünde, bir softa idi..
Mevlana'yı Mevlana yapan.. Alevi olan batıni Erenlerden, TEBRİZ-i ŞEMS'dir.
Bu nedenle Mevlana'nın Şem'ten önceki söylemleri tamamen Alevi/batıni gelenek dışında iken... Şems'ten sonrası tamamen zıttıdır.
Şimdi Mevlana'nın Şems ile tanışmasını ve onu nasıl değiştirdiğini görelim...
"...Mevlana medresede ders vermektedir. Şems ona ne okuttuğunu sorar,
Kur'an ilimleri, tefsir, Kıraat vs, Dilbilgisi, mantık, bilim vb. Şems ona kitapları atmasını söyler, ona ögretecekleri tüm bilgileri altüst edecektir.
Önce ona bir para verir, gizli şarap satan bir Yahudi’den iki şişe şarap almasını ister. Mevlana Yahudi’den iki şişe şarabı alır. Oysa kentte şarap içilmesini Mevlana yasaklamıştır.
Bütün şehir şaşırır. Halk Mevlana’ya saldırır. Mevlana Bu saldırıdan hayatını zor kurtarır şarabı Şems'e getirir...Şarap gül suyuna dönüşür...
İkinci olayda ikisi derviş kılığına girerler, bir aşevine giderler. Aşevinin sahibinden yoksul olduklarını ileri sürerek yemek isterler, aşevi sahibi kabul etmez. Bunun üzerine Şems aşevinde bulunan av kuşlarını uçuracağını söyler. Aşevi sahibi kafası kopmuş yolunmuş kuşların uçmayacağını söyleyince de Şems kuşları uçurur.
Aşevi sahibi mucizeye şaşırır. Şems Mevlana’ya elini omuzuna koymasını, ırmağı yürüyerek geçeceklerine, her adımda “beni koru Şems” demesini ister.
Ama Şems durmadan Ali’nin adını anmaktadır.
Mevlana da Ali’nin adını anar, fakat suya batmaya başlar.
Şems ona daha başlangıçta olduğunu henüz Ali’yi tanıyamayacağını söyler...