Yüzlerin güleceği, konu komşunun güzelce yiyecek paylaşacağı, et girmeyen evlere bolca et gireceği, kardeşliğin, barışın, huzurun, affediciliğin hakim olacağı, küslüklerin giderileceği ve yine bereketlere vesile olacak bir yeni Kurban bayramı daha geldi kapılarımıza, ruhlarımıza, evlerimize, şehirlerimize, alemlere..

Kurban Bayramı, müslümanlar tarafından Hicri Takvime göre Zilhicce ayının onuncu gününden itibaren dört gün boyunca kutlanır.

- İlk Kurban -

Tüm kutsal kitaplarda anlatıldığı üzere ilk “kurban” ibadeti Hz Adem'in çocuklarına dayanır.

İslami kaynaklarda Habil ve Kabil



Kur'an'da Kabil ve Habil'den Maide suresinde bahsedilir. Kabil ve Habil'in adı Kur'an'da geçmez ancak diğer İslami kaynaklarda Kabil ve Habil olarak adlandırılır.

Kabil'i kardeşini öldürmeye iten güdüler

Habil ve ağabeyi Allah'a birer kurban sunmuşlardı. Kabil, kendi kurbanı Allah tarafından kabul edilmediği için kardeşini öldürmeye karar verdi (Maide Suresi, 27-32).

İbni İshak tarafından rivayet edilen ve sahih olmayan bir İslam hadisine göre ise Habil ve Kabil'in birer ikiz kız kardeşi vardı ve birbirlerinin kardeşiyle evlenmeleri istenmişti. Kabil'in ikizi, Habil'inkinden daha güzel olduğu için Kabil bu değiştirmeyi kabul etmedi..


Habil'in ölümü

Kabil Habil'e onu öldüreceğini söylediğinde, Habil, Allah'tan korktuğunu söyleyerek karşı koymadı ve ağabeyine el kaldırmadı. Daha sonra ağabeyi, Habil'i öldürdü ve yeryüzündeki ilk cinayeti işlemiş oldu (Tirmizi, 2812). Kur'an'da cinayetin ne şekilde işlendiğine dair bir açıklama yoktur.


Habil'in gömülmesi

Allah Habil'in cesedini nasıl gömeceğini göstermek üzere bir karga gönderdi. Yeri eşeleyen kargayı gören Kabil, kargadan bile aciz olduğunun farkına vararak yaptığından pişmanlık duydu (Maide Suresi, 27-32).

Konu ile ilgili ayet ve hadisler



"Onlara Âdem'in iki oğlunun olayını doğru olarak anlat. İkisi birer kurban sunmuşlardı. Birinin kurbanı kabul edilmiş, diğerininki kabul edilmemişti. Kendisininki kabul edilmeyen 'And olsun, seni öldüreceğim' deyince, kardeşi 'Allah yalnız saygılı olanlarınkini kabul eder' cevabını vermişti. 'Eğer, öldürmek için bana el kaldırırsan bile, ben öldürmek için sana elimi kaldırmam, doğrusu ben dünyaların Rabbi Allah'tan korkarım.' 'Ben, hem benim ve hem de senin günahınla dönüp ateşliklerden olasın, isterim. Bu, haksızların cezasıdır.' Bunun üzerine bencilliği kendisini kardeşini öldürmeye götürdü de kardeşini öldürdü. Böylece kaybedenlerden oldu. Allah, kardeşinin cesedini nasıl örteceğini ona göstermek üzere, yeri eşeleyen bir karga gönderdi. O 'Bana yazıklar olsun! Kardeşimin ayıbını örtmek için bu kargadan da mı aciz oldum?' dedi de, böylece yaptığına pişmanlık duyanlardan oldu." (Mâide Suresi, 27-32)



Kabil ve Habil ile ilgili tek sahih hadiste, yine isim verilmemekte ve böylece her asır ve her dönemde kabil olayının benzerlerinin olabileceği anlatılmaya çalışılmaktadır:



"Zulümle öldürülmüş hiç kimse yoktur ki, onun kanında Âdem'in ilk oğluna bir pay düşmesin. Çünkü adam öldürenlerin ilki odur." (Tirmizi, 2812)



Böylesine kötü birşeyi daha önce yapmadığı için, Allah onu lanetlemek yerine, cinayetleri engellemek için bir kanun koyar:

"Kim, - bir cana karşılık veya yeryüzünde bozgunculuk çıkarmaya karşılık olmaksızın (haksız yere)- bir cana kıyarsa, bütün insanları öldürmüş gibi olur. Her kim bir canı kurtarırsa, bütün insanlığı kurtarmış gibi olur." (Mâide Suresi, 32)



Tefsir ve siyer (peygamber biyografisi) kitapları ile sahih olmayan hadislerde konuyla ilgili daha çok ayrıntı ile birlikte Âdem'in ilk oğlu olarak Kabil'in adı verilmektedir. Bu anlatılanlar, büyük ölçüde Tevrat'ta bildirilenlere uymaktadır.

Hz. İbrahim (a.s.) zamanında kurban ve Hz İsmail



Hz. İbrahim, rüyada oğluyla ilgili olan bir canı kurban ederken görmüş ve irkilmişti. Hz. İbrahim bu rüyayı üç ayrı gece görmüştür. İbrahim (a.s.) da rüyasını, oğluyla ilgili bir can taşıyanı kurban etmesi gerektiği şeklinde tabir etmiştir.



İbrahim (a.s.) büyük bir imtihan karşısında olduğunu anladı. Hiç tereddüt etmeden Allah'a teslim oldu ve durumu oğlu İsmail aleyhi's-selâm'a açmaya karar verdi.



Hz. İbrahim Allah'a olan tevekkülüyle doğru bildiği şeyi Allah rızası için yapmaya boyun eğmişken Rabbinin kendisine gönderilmiş olan kurbanlık hayvanı kesmiştir. Böylelikle de Allah için “kurban kesmek” ibadeti günümüze kadar ulaşmıştır.



- Neden Kurban Kesilir? -



Kurban kesmek, maddi gücü yerinde olan, hadislerce ve islami kaynaklarca belirlenmiş belirli “refah” kriterlerine sahip olan kişilere farz kılınmıştır. Bu vazife aslında toplumsal yardımlaşma seferberliğine bir çağrıdır. Toplum içerisinde maddi imkansızlıklar yüzünden “et ve et ürünleri” ihtiyacını karşılayamayan kişilerin en azından senede bir kez bu ihtiyaçlarını doya doya karşılayabilmeleri için bir fırsattır. Fakirlere yardım etmek, insanlık ve müslümanlık görevlerini yerine getirmek niyetiyle kurban kesen kişi bunun sevabını kazanmaktadır.



Kurbanlık hayvanlara eziyet edenlerin de sevap kazanamayacakları birçok hadiste ve islami kaynakta altı çizilerek defalarca anlatılmıştır.



Hacc Suresi’nin 37′nci ayetinde, “Bu hayvanların ne etleri ve ne de kanları Allah’a ulaşacaktır. Allah’a ulaşacak olan ancak sizin O’nun için yaptığınız gösterişten uzak amel ve ibadettir. Size doğru yolu gösterdiğinden, Allah’ı yüceltmeniz için onları böylece sizin buyruğunuza vermiştir. Ey Muhammed, iyilik yapanlara müjde et” buyruğu yer alır.