İnsanlık tarihinin en önemli matematikçilerinden biri olan,
8.-9. yüzyılda yaşamış Müslüman bir düşünür olan Harezmi,
“cebirin babası” olarak tanınmaktadır.

Batı dünyası bugünkü sayı sistemini ve sıfırı onun çalışmaları aracılığıyla tanıdı.

Yaptığı çalışmaları ibadet olarak gören Harezmi’nin şu sözleri
çalışmalarında dinsel inancının sağladığı motivasyonu göstermektedir:

“Bilime gösterilen o sıcak yakınlık…
bilenlere Allah’ın gösterdiği iltifat ve lütuf,
onlara belirsizliklerin aydınlatılmasında
ve zorlukların giderilmesinde sunduğu destek ve esirgeme,
bana el-cebr ve el-mukabele ile hesap yapma üstüne,
aritmetikteki en kolay ve en yararlı olanla sınırlandırdığım
kısa bir çalışma oluşturmam için cesaretlendirdi.”

Doğa bilimleri bardağından içilen ilk yudum insanı ateist yapar ama
bardağın dibinde Tanrı sizi beklemektedir.
Heisenberg (Nobel Ö. Fizikçi)

Kıyamete «««yakın ilim azalır, cehalet artar.»»» İbni Mace

Ne diyelim bilmem ki ?
Cehalet batılı hristiyanlarda mı arttı bizde mi acaba ?

Günümüzün teist düşünürlerinin çoğunluğu
Allah’ın varlığına ulaşmak için
cehaletten hareket eden yaklaşımları ifade eden
“boşlukların Tanrısı” (God of the gaps)
argümanlarının kullanılmaması gerektiği kanaatindedirler.

“Boşlukların Tanrısı” tipinde yaklaşımlar ifade edenler,
Allah’ın varlığı konusundaki dayanağın
evren ve canlılar konusunda bilinmeyen hususlar olduğunu,
bu boşlukların Allah ile doldurulması gerektiğini düşünmüşlerdir.

“Bak kalbin nasıl çalıştığını bilmiyoruz, demek ki Allah kalbi yapmış”
veya “Yıldızların ışığının nasıl üretildiğini bilmiyoruz, demek ki Allah yıldızları yapmış”
gibi yaklaşımlar gösteren olursa,
bunlar, “boşlukların Tanrısı” tipinde argümanlar ileri sürüyorlar demektir.

Böylesi yaklaşımlar açısından bilimsel her ilerleme
daha önce bilinmeyen bir hususu,
yani bir boşluğu açıkladığı için
Allah’a atıf yapmayı gereksiz kılmaktadır.

Bu yaklaşımlarda adeta evreni bilmekten değil bilmemekten medet umulur gibidir.

Allah’ı boşluklarda aramak teizmin temel ruhu ile çatışır.
Çünkü bir teist için Tanrı sadece boşluklarda beliren bir varlık değildir;
O evrenin her yeri ve her anına nüfuz eder.
Doğadaki her olgunun arkasında izi vardır.
Dolayısı ile hiçbir teistin “boşlukların Tanrısı” yaklaşımlarını benimsememesi gerekir.

“Boşlukların Tanrısı” yaklaşımlarını teizmin gerçek pozisyonu gibi gösterip
“korkuluk hatasını” işleyenlerin içinde Stephen Hawking gibi ünlü bilim insanları da vardır.

Günümüzde ileri sürülen kozmolojik delillerin veya tasarım delillerinin hepsi
modern bilimin sunduğu verilere dayandırılmaktadır;
evren konusundaki cehaletimize değil.

12. Yüzyılda yaşayan ünlü İslam felsefecisi İbni Rüşd,
varlığı inceleme faaliyetinin Allah’ı tanıttığına dikkat çekmiş,
bunu yapan felsefenin zaruretine dikkat çekerek
felsefe-bilim yapmaktaki motivasyon kaynağını ifade etmiştir:

“…Allah’ın varlığına ancak yapılarının iyi bilinmesi sayesinde tanıklık ederler;
ayrıca varlığın yapısı iyi bilindiği sürece Allah hakkında bilgi de tam olur.
Din de, var olanların incelenmesini tavsiye ve teşvik ediyorsa,
açıktır ki felsefe kavramının delalet ettiği şey
din açısından zorunlu ya da tavsiye edilen bir husustur.
Dinin var olanları akılla değerlendirmeye ve onları akılla bilmeye çağırdığı,
şanı yüce Allah’ın Kitabı’nın birçok ayetinde apaçıktır…"

...Bizans’ın ünlü silahı Yunan ateşi,
ya da keskinliği ile ünlü Şam çeliği gibi bir sürü antik teknoloji
günümüz bilim adamları tarafından tam olarak anlaşılamamaktadır.

Kim bilir belki de piramitlerin nasıl inşa edildiğiyle ilgili bilginin,
geçtiğimiz yüzyılda bile Mısır’da yaşayanlarca bilinmemesini de böylesi bir kayba bağlayabiliriz.

Oysa bilgiye erişmedeki motivasyonları Allah’ın emrini yerini getirmek
ve Allah’ın kudret ile sanatını tanımak olanlar açısından bilgiyi saklama çabası anlamsızdır.

Bu şekilde bir motivasyon bilginin küçük bir zümrenin
tekelinde kalmamasını ve elde edilen bilginin tüm
insanlığa yayılmasını desteklemektedir.

Bilimsel bilgiler tarihsel süreç içerisinde birçok farklı inançtaki insan tarafından üretilmiştir.

Bu üretimi yapanlar arasında Yahudi de, Hıristiyan da, Müslüman da, Hindu da, putperest de, ateist de vardır.

Bilimsel bilgilerin birikimsel doğasından faydalanmak için
farklı inançtan olanlardan gelen bilgiye açık olmak ve bu konuda kompleksli bir yaklaşım geliştirmemek gerekmektedir.

Kuran’ın evrendeki fenomenler
üzerinde düşünmeye sevk ederken böylesi bir
kompleksi aşılayan hiçbir ifadesi olmaması da önemlidir.

Bunun yanında Kuran, kavimci ve ırkçı yaklaşımları eleştirerek;
ırk, cilt rengi ve kan bağı farklılıklarını önemsiz gören
ve bunlar üstünde değerlere önem veren bir zihin yapısı oluşturmuştur.
Bu yaklaşım, başka milletleri aşağılayarak
onlardan gelecek her türlü bilgiye kendini kapatan yaklaşımları dışlar :

Ey insanlar! Gerçekten de sizi bir erkekle bir dişiden yarattık
ve birbirinizle tanışmanız için sizi halklar ve kabileler yaptık.
Muhakkak ki Allah yanında en değerli olanınız,
takvaca en ileride olanınızdır.
HUCURAT 13

Göklerin ve yerin yaratılışıyla, dillerinizin ve
renklerinizin farklılığı O’nun delillerindendir.
Muhakkak bunda, ilim sahipleri için deliller vardır.
RUM 22