"Kan dolaşım merkezi. Yürek. Gönül."
"Bir halden bir başka hale çevirme."
"Ruh ve akıl mânâsında da kullanılır."
"Bir latife-i Rabbaniyedir ki, mazhar-ı hissiyatı
vicdan, ma'kes-i efkârı dimağdır. (İşârât-ül İ'caz)
İnsandaki bütün hislerin ve fikirlerin kaynağı.
Ondaki hisler kendini vicdanda gösteriyor,
düşünceler ise dimağda."
SABIR
Her an sonsuz faaliyetin kaynaştığı bir âlemden sü¬zülmüşüm. Elektronundan gezegenine kadar bütün kâinat, bir an olsun kararında kalmazken, ben, ruhumun ve kalbimin tam bir huzur içinde olmasını bekleyemem.
Zira ben, bu âlemle alâkadarım. Onun yazı beni ısıtırken, kışı üşütür. Açık havada içimin açıldığını, bulutlu havada ise sıkıldığını hissederim.
İnsanlık alemindeki keşmekeş ise daha başka bir üzüntü kaynağım...
Kalbime bazan ümit, bazan karamsarlık çökmesini, bu âlemdeki faaliyetlerin küçük bir misali olarak değerlendiririm. ..
Şair ne güzel söyler: "Boşuna gezmişim yok tabiatta, İçimdeki kadar iniş ve çıkış.."
Zaten kalb, kelime manâsıyla "değişme" demektir. Onun isminde bu hakikat saklı..
Nitekim bir Hadîs-i Şeriflerinde, Peygamber Efendimiz (A.S.M.), kalbdeki değişme özelliğini çok güzel tasvir ediyor:
"Kalb, kırda atılmış bir kuş kanadı gibidir. Rüzgâr nasıl o kanadı alt üst ederse kalb de öyle değişir."
Kalbimi böylece tanır ve âlemi bu şekilde değerlendirirsem, huzurun yolunu bulmuş olurum.
Rahata ermek isteyen insan, bu dünyanın huzur yeri değil, imtihan mahalli olduğunu, Cenâb-ı Hakk'ın saadet ve azap menzillerinin ise, başka diyarda olduğunu bilecek ve dünyadaki bütün zevk, safa ve güzellikleri Cennetten, bütün ızdırap ve sıkıntıları da Cehennemden haber veren birer işaret olarak görecektir.