İstiğâse ile Alakalı Bir Hadis Tahric ve Değerlendirme

Abdullah b. Mes’ûd’dan rivayet edildiğine göre Rasûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur: “Sizden birisinin hayvanı ıssız bir yerde/çölde aniden boşanıp gittiği zaman, ‘Ey Allâh’ın kulları, (hayvanımı) tutunuz!’ diye nidâ etsin. Çünkü, yeryüzünde Allâh’ın hazır kulu vardır, onu sizin için tutacaktır. Taberânî, el-Mu’cemu’l-kebîr, X, 217; Ebû Ya’lâ, Müsned, IX, 177; İbnu’s-Sünnî, Amelu’l-yevm, s. 240; Nevevî, Ezkâr, s. 201; Heysemî, Mecmau’z-zevâid, X, 132.

Tevessül konusunda mesned olarak kullanılan bu hadisin senedinde geçen Ma’rûf b. Hassân es-Semerkandî, münkeru’l-hadîs ve zayıf bir râvidir. Bkz. İbn Adiyy, Kâmil, VI, 325; Zehebî, Mîzân, IV, 143-144; İbn Hacer, Lisân, VI, 61; Heysemî, age., X, 132.

Elbânî, Ebû Hâtim’in (v. 277/890) râvi hakkında söylediği mechul hükmünden hareketle, “Ma’rûf, ma’rûf değildir. diyerek bahse konu olan hadisin zayıf olduğunu ifade etmektedir. Elbânî, Daîfe, II, 108-109.

İbn Hacer (v. 852/1448) şöyle demektedir: “Bu, garîb hadistir. Senedinde İbn Büreyde ile İbn Mes’ûd arasında inkıtâ vardır. İbn Allân, el-Futûhât er-rabbâniyye, V, 150.

İbn Hacer’in öğrencilerinden Sehâvî (v. 902/1496) de rivayet için şu değerlendirmeyi yapmaktadır: “Hadisin senedi zayıftır. Fakat Nevevî bunu kendisinin ve bazı büyük hocalarının tecrübe ettiğini söylemiştir. Sehâvî, İbtihâc, s. 37.

Elbânî şöyle demektedir: “İbadetler tecrübelerden alınmaz. Özellikle de bu hadiste olduğu gibi gaybî bir iş/hüküm hakkında olanlar. O halde tecrübe ile bu hadisi sahih kılmaya meyletmek câiz olmaz. Nasıl câiz olsun? Bazıları, sıkıntılar karşısında mevtâ ile istiğâsenin cevâzı konusunda bu hadise tutunmuştur. Halbuki bu hâlis bir şirktir. Elbânî, Daîfe, II, 109.

Cuhelâ anlamasada ben yinede söylyeceğim, Bak güzel kardeşim : Sen İbn Mesud rivayetinin zayıf olduğunu nakletmişsin.Doğru.Fakat sen bir nakilden bütününü red ediyorsun.Bütününe bakmıyorsun.

İbn Abbastan gelen rivayete bak.Taberânî,Heysemî,İmam Nevevî gibi Allame zatlar İbn Abbastan gelen rivayetin güvenilir olduğunu söylemişlerdir.Kaldı ki İbn Abbastan gelen rivayet birçok güvenilir ehli hadis tarafından kabul edilmiştir.

“O insanın önünde ve ardında devamlı sûretle nöbetleşerek görevlendirilen melekler vardır. Bunlar, Allah’ın emrinden ötürü, onu koruyup kollarlar”(Rad, 13/11)