Şeyhulislâm İbnu Teymiyye rahimehullah'a soruldu:

Soru: İmam ve cemaatin farz namazın ardından dua etmesi câiz midir? Değil midir?

Cevap: Önce Allah'a hamd ederim. İmam ve cemaatin namazın hemen ardından topluca dua etmesi bid'attir. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem zamanında böyle bir şey yapılmıyordu. Bilakis O, namazının içinde dua ederdi. Kişi, namaz kıldığı esnada Rabbiyle konuşmaktadır. O'na seslendiği sırada dua etmesi daha münasiptir. O'na seslenmesi ve konuşması (yani, namazı) bittikten sonra dua etmesi pek uygun değildir. Namazın peşi sıra yapılması sünnet olan, Allah'ı tenzih, hamd ve tekbir içerikli Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem'den gelen zikirleri söylemektir. Yine namazlarının ardından Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem şunu söylemiştir: Allah'tan başka ibâdete layık bir ilâh yoktur. O birdir ve ortağı yoktur. Mülk O'nundur, hamd de O'na aittir. O her şeye kadirdir. Ey Allah'ım! Senin ihsânına engel olabilecek kimse yoktur. Senin engellediğini de verebilecek kimse yoktur. Soylu olanın soyunun, senin katında ona bir faydası da olmaz.

Sahîh-i Buhârî'de gelen bir hadîste Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: "Her kim farz namazın sonunda 33 defa tesbih ederse (subhânallah), 33 defa hamd ederse (elhamdulillah), 33 defa tekbir ederse (Allahuekber) bu toplam 99 eder. Bunun yüze tamamlayarak, 'Allah'tan başka ibâdete layık bir ilâh yoktur. O birdir ve ortağı yoktur. Mülk O'nundur, hamd de O'na aittir. O her şeye kadirdir' derse hataları azalır.

Namazın ardından yapılması sünnet olan bu ve benzeri rivâyetlerde aktarılan zikirlerdir. En doğrusunu Allah bilir.



[Mecmûu' Fetâvâ (22/519)]

"O'na seslenmesi ve konuşması (yani, namazı) bittikten sonra dua etmesi pek uygun değildir. "
Demişsiniz. Sonrada

"Yine namazlarının ardından Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem şunu söylemiştir: Allah'tan başka ibâdete layık bir ilâh yoktur. O birdir ve ortağı yoktur. Mülk O'nundur, hamd de O'na aittir. O her şeye kadirdir. Ey Allah'ım! Senin ihsânına engel olabilecek kimse yoktur. Senin engellediğini de verebilecek kimse yoktur. Soylu olanın soyunun, senin katında ona bir faydası da olmaz."

Demişsiniz.

Önce, namazdan sonra dua etmek doğru değildir içinde dua edilmelidir demişsiniz. Sonra da Peygamberimiz aleyhisselatu vesselam namazdan sonra yaptığı duayı yazmışsınız. Hangisi doğru?

Namazın sonunda yapılanlar Allahı yücelten, birleyen zikirlerdir. Dûa'dan kasıt elleri açıp topluca yapılan istekler, niyetlerdir. Zikirle duayı karıştırmamak gerekiyor bence.

Biz farz namazlarin arkasindan okunan Resulullah sallahu aleyhi vessellem'den bircok dua öğrendik. Ozellikle sabah ve aksam namazindan sonra... Ayrica farz namazdan sonra dualaron kabul oldugunu ...Şimdi tam olarak ne demek istiyorsunuz aciklar misiniz?

toplu dualarla ilgili konu ama ferdi dualarla ilgili bir yorum getirmedim toplu şekilde yapılan dua ve zikirlerin bidat olduğunu anlatmak istiyoruz

Zikir; Allah’ı anmak üzere söylenilmesi ve yapılması tavsiye edilen, sözlü ve ameli eylemleri kapsayan davranışların tümü diye tanımlanmaktadır. Zikir, insana sevap kazandıran her türlü amelin genel adıdır. Çünkü "Zikir", Allah’a itaattir.

Dua, kulun içinden gelen samimiyetle yaratıcıya istek ve şükürde bulunduğu sözlerdir.

"Burdaki kasıt imamın elini açıp, cemaate amin dedirtmesidir. Ve farz namaz sonundaki zikirleri müezzin eşliğinde yaptırmasıdır. Bu şekilde dua Peygamber (s.a.v.) zamanında sahabe, tabiin ve tebi-i tabiin yapmamıştır. Buna delili olan varsa çıkarsın ortaya koysun.

Bireysel yapılan dualar; ister namaz içinde, isterse namaz sonunda olur. Şuan ülkemizde yapılan imamın ve müezzinin yönlendirmesiyle yapılan zikirler namazın farzının ardından ve ferdi olarak yapılması gerekmektedir.

Delilim yok ama Hz. Ömer zamanında başlamış diye duydum. Ne kadar doğru bilemiyorum.

Âişe radıyallahu anhâ’dan rivâyet edildiğine göre, Rasûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu:
“Kim bizim bu dinimizde ondan olmayan bir şey ortaya çıkarırsa, o şey kabul edilmez, reddedilir.” (Buhârî, Sulh 5; Muslim, Akdiye 17; İbni Mâce, Mukaddime 2)

Muslim’in başka bir rivayeti şöyledir:
“Kim bizim dinimizde olmayan bir şey yaparsa o merduttur, makbul değildir”. (Muslim, Akdiye, 18)

Câbir radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre, Rasûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu:
“…Sözün en hayırlısı Allah’ın kitabıdır. Yolların en hayırlısı Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem’ in yoludur. İşlerin en kötüsü, sonradan ortaya çıkarılmış olan bid’atlardır. Her bid’at dalâlettir, sapıklıktır….”
(Muslim, Cumu’a 43; İbni Mâce, Mukaddime, 7)

Ebû Necih İrbâz İbni Sâriye (radıyallahu anh)’dan rivâyet edildiğine göre, Rasûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu:
“…Benden sonra sağ kalıp uzunca bir hayat sürenler pek çok ihtilaflar görecekler. O zaman sizin üzerinize gerekli olan, benim sünnetime ve doğru yolda olan Hulefâyi Râşidîn’in sünnetine sarılmanızdır. Bu sünnetlere sımsıkı sarılınız. Sonradan ortaya çıkarılmış bid’atlardan şiddetle kaçınınız. Çünkü her bid’at dalâlettir, sapıklıktır” buyurdular.
(Ebû Dâvûd, Sunnet 5; Tirmizi, İlim 16; İbni Mâce, Mukaddime, 6)