İslam büyükleri, yumuşak huylu, affedici kimselerdi. Mekhul el-Dımeşkî hazretleri buyurdu ki: “Adamın yumuşak huylu olup-olmadığı ancak cahillerin kendisine musallat olması ile meydana çıkar.”
Lokmân aleyhisselâm oğluna şöyle nasihatte bulunmuştur: “Ey yavrum, eğer bir kimseyi kendine kardeş edinmek istersen, onu bir bahane ile öfkelendir ve nasıl davranacağına bak. Eğer o, öfkeli olduğu halde sana insafla davranacak olursa, kendisini kardeşliğe kabul et. Aksi halde ondan sakın.”
Ebû Hüreyre hazretlerine, “Sen Ebû Hüreyre, yani kedi babası mısın?” diye sormuşlar. O da “Evet!” karşılığını vermiş. Bu sefer adam, “Sen, kedi hırsızı mısın?” demiş. O da “Allah’ım, beni ve şu kardeşimi bağışla!” duâsıyla karşılık vermiş ve “Resûlullâh sallallâhü aleyhi ve sellem, bize zulmedenlere karşı işte böyle duâ etmemizi emir buyurdular” diyerek sözünü bitirmiştir.
Başarının sırrı; affedici olmaktır. Tarihimize veya zamanımıza baktığımızda, büyük müesseseler kurmuş, etrafında büyük kitleleri toplamış, fetihler gerçekleştirmiş kimselere baktığımızda, hepsinin çok merhametli, çok affedici olduklarını görüyoruz. Sanki onların lügatinde tenkit kelimesi yok. Aşağılama, küçük görme yok. Söylenmesi gereken îkâzı bile tebrik, teşekkür şeklinde ifâde ederler.
Herkes tarafından çok sevilen, sayılan zâta sormuşlar: “Sizin bu kadar sevilmenizin sebebi nedir?” Şöyle cevap vermiş o mübârek zât: “Ömrüm boyunca hep yutkundum; hatâları görmezlikten geldim, işin sonunu sabırla bekledim. Eğer yutkunmasaydım, affedici olmasaydım yapılan her hatâyı tenkit etseydim, yapılan işleri beğenmeseydim, bugün çevremde olanların sayısı üçü beşi geçmezdi. İşte başarılı olmanın, sevmenin ve sevilmenin yolu bu...”
Câbir radıyallahü anh, kızmamakla, affedici olmakla ilgili olarak şunu anlatır: “Resûlullah efendimize birisi gelip “Yâ Resûlallah! Bana bir şey öğret de, onu yapmak sûretiyle Cennete gireyim. Fakat fazla bir şey olmasın. Bunun üzerine Peygamber efendimiz “Kızma” buyurdular. “Çabuk kızmak, ahmaklıktır. Çünkü kızmanın sonu pişmanlıktır.” “Kızma neticesinde meydana gelecek zararı, kızmadan önce düzeltmek daha kolay ve mümkündür” buyurdular.

...Şayet sen kaba, katı yürekli olsaydın, hiç şüphesiz, etrafından dağılıp giderlerdi. Şu halde onları affet; bağışlanmaları için dua et; iş hakkında onlara danış. Kararını verdiğin zaman da artık Allah'a dayanıp güven. Çünkü Allah, kendisine dayanıp güvenenleri sever. Âl-i İmrân 159

Sağolasın. RAbbim Peygamberinin (s.a.v.) ahlakıyla ahlaklanmayı nasip etsin.