Kuran-ı Kerimin orijinal Arapça metninde “evliya” kelimesinin geçtiği ayetleri inceleyerek “evliya”nın ne demek olduğunu ve “evliya” edinmek ve ona tabi olmak kavramlarını anlayamaya çalışalım.
İnanmayanların evliya edinilmesi durumu ile ilgili ayetler:
3:28- Mü'minler, mü'minleri bırakıp da kafirleri veliler edinmesinler. Kim böyle yaparsa, Allah'tan hiç bir şey (yardım) yoktur. Ancak onlardan korunma gayesiyle sakınma(nız) başka. Allah, sizi kendisinden sakındırır. Varış Allah'adır.
4:89- Onlar, kendilerinin inkâra sapmaları gibi sizin de inkâra sapmanızı istediler. Böylelikle bir olacaktınız. Allah yolunda hicret edinceye kadar onlardan veliler (dostlar) edinmeyin. Şayet yine yüz çevirirlerse, artık onları tutun ve her nerede ele geçirirseniz öldürün. Onlardan ne bir veli (dost) edinin, ne de bir yardımcı
4:144- Ey iman edenler, mü'minleri bırakıp kafirleri veliler (dostlar) edinmeyin. Kendi aleyhinizde Allah'a apaçık olan kesin bir delil vermek ister misiniz?
5:51- Ey iman edenler, yahudi ve hristiyanları dostlar (veliler) edinmeyin; onlar birbirlerinin dostudurlar. Sizden onları kim dost edinirse, kuşkusuz onlardandır. Şüphesiz Allah, zalimler topluluğuna hidayet vermez.
5:57- Ey iman edenler, sizden önce kendilerine kitap verilenlerden dininizi, alay ve oyun (konusu) edinenleri ve kafirleri dostlar (veliler) edinmeyin. Ve eğer inanıyorsanız, Allah'tan korkup-sakının.
9:23- Ey iman edenler, eğer imana karşı inkârı sevip-tercih ediyorlarsa, babalarınızı ve kardeşlerinizi veliler edinmeyin. Sizden kim onları veli edinirse, işte bunlar zulmeden kimselerdir.
60:1-Ey inananlar! Benim de düşmanım, sizin de düşmanınız olan kimseleri dost edinmeyin. Onlar size gelen gerçeği inkar ettikleri, Rabbiniz Allah'a inandığınızdan dolayı Elçiyi ve sizi (yurdunuzdan) çıkardıkları halde siz onlara sevgi iletiyorsunuz. Benim yolumda cihadetmek ve benim rızamı kazanmak için (yurdunuzdan) çıktığınız halde içinizde onlara sevgi (mi) gizilyorsunuz? Oysa ben sizin gizlediğiniz ve açığa vurduğunuz her şeyi bilirim. Sizden kim bunu yaparsa doğru yoldan sapmış olur.
4:139- Onlar, mü'minleri bırakıp kafirleri dostlar (veliler) edinirler. 'Kuvvet ve onuru (izzeti)' onların yanında mı arıyorlar? Şüphesiz, 'bütün kuvvet ve onur,' Allah'ındır.
5:80-81- Onlardan çoğunun inkâra sapanlarla dostluklar kurduklarını görürsün. Kendileri için nefislerinin takdim ettiği şey ne kötüdür. Allah onlara gazablandı ve onlar azabda ebedi kalacaklardır.
Eğer Allah'a, peygambere ve ona indirilene iman etselerdi, onları dostlar edinmezlerdi. Fakat onlardan çoğu fasık olanlardır.
Ayetlerde de görüldüğü üzere inanlar, inanmayanları, Allah’ın dinini alaya alanları evliya edinmemek konusunda kesin bir dille uyarılıyor. Bu ayetler; onlardan öncesi ve sonrasında gelen ayetler ve Kuranın bütünlüğünde bu konuya ısrarla değinilmesindeki gaye düşünüldüğünde “evliya” ve “evliya edinmek” kavramları hakkında bir kabaca bir tanım yapabiliriz.
İnanların, inanmayanları evliya edinmesi yasaklanmıştır. Çünkü Kuranda da belirtildiği ve tarihinde bize açıkça gösterdiği üzere Kafirler güruhu sürekli Müslümanlar arasında nifak çıkarmak ve onları yok etmek amacındadırlar. Onlar hakkında iyili değil sürekli kötülük isterler. Devamlı suretle Müslümanlar aleyhinde uğraşı içindedirler. İman edenlerin onların oyununa gelmelerini, onların işlerini kolaylaştıracak davranışlarda bulunmalarını önlemek amacıyla onları evliya edinmeleri yasaklanmıştır. Burada evliya “yol gösterici, dost” anlamında kullanılmıştır. Evliya edinmek; onları yol gösterici edinip, fesat çıkarma ve bozgunculuk faaliyetleri konusunda işbirliği içinde olmak anlamındadır.
Allah inanmayanları dost edinen kişilerin amaçlarının, (4:139) ayeti ile kuvvet ve onuru onların yanında aramak olduğunu belirtmiştir. Bu tür insanların, aslında gerçekten iman etmemiş, zulmeden, fasık kişiler olduğunu vurgulamıştır. Ve inanmayan kişilerle onları bir tutarak “kim inanmayanları evliya edinirse o da onlardandır” demektedir.
Bir geceliğine değiş tokuş etseydik yüreğimizi,
Taşıyabilir miydin acaba bendeki seni!..