"Cihadın en üstünü zâlim sultana karşı doğruyu söylemektir."
TEPKİ İSTEĞİ
Duyarlık, tepki ile tezahür eder. Tepki ise, tasvîb-takdir, red ve tenkid şeklinde ortaya konur. Zamanında tepki görmeyen yanlışlar ya da takdir edilmeyen doğrular zamanla önlenemez sıkıntıların amili olabilirler. Kişiler için vurdumduymazlık ne ise, toplumlar için de tepkisizlik odur. Aslında her düşünce ve ideoloji kendi ilke ve prensipleri adına toplumda belli bir duyarlık yani tepki ister ve bekler. Buna her sistemin ihtiyacı vardır. Hadisimiz, hak adına zalim sultan karşısında bile bu tepkinin gösterilmesi gereğini ve şerefini hatırlatmaktadır. Dolayısıyla hadisimiz, en üst düzeyde hakkı, doğruyu söyleyebilmek için o imkan ve güce sahip olunması lazım geldiğine de işaret etmektedir.
Hasılı, zâlim sultan karşısında gerçeği söylemek, tehlikesi söyleyene; faydası ise, topluma yönelik olduğu için en büyük, en üstün ve en soylu cihad olmaktadır.
Bırak ey biçare feryadı belâdan kıl tevekkül
Zira feryat belâ ender hatâ ender belâdır bil
Eğer belâ vereni buldunsa, safâ ender atâ ender belâdır bil
Eğer bulmazsan bütün dünya cefâ ender fenâ ender belâdır bil