Günümüzde dünyanın pek çok yerinde terörist çeteler meşru yönetimleri yıkmaya çalışmaktadırlar. Bunlardan el-Kaide, Taliban ve Hizbullah dünya çapındadırlar. Bu yazımızda Taliban’ın bilinmeyen bazı özellikleri hakkında açıklama yapacağız. Taliban uyuşturucu ticareti, zor ve tehditle haraç alma, fidye koparmak için adam kaçırma, Afgan isyanını desteklemek için asilere her türlü para yardımı yapmak gibi kanunsuzluklar da yapmaktadır. Taliban ayrıca Afganistan’da iş yapan yabancı şirketlerden rüşvet de almaktadır.
Milletlerarası toplum Afganistan’a yolların, köprülerin, bankaların ve okulların yapılması için para hibe etmektedir. Mesela Alman hükümeti için çalışan mahalli bir şirketten Taliban 15.000 dolar rüşvet almışlardır. Bu suretle inşaatları Taliban tarafından saldırıya uğramayacaktır. Bu paranın bir kısmı ABD tarafına verilmektedir. Obama Afganistan’daki Amerikan askerlerini 20.000 kişi ile takviye etmiştir, fakat oradaki Amerikan komutanları daha asker istemektedirler. Afganistan’da başkanlık seçimleri yapılmıştır. Başkan Hamid Karzai ile eski dış işleri bakanı Abdullah Abdullah adaydılar. Karzai kazandı. Batılı bir diplomat Taliban’ın kazancının sarfettiklerinden fazla olduğunu söylemektedir. Kazancın geri kalan kısmının nereye gittiği bilinmemektedir. Şimdiye kadar bir kısım gelirin Afganistan’ın haşhaş tarlalarına gittiği bilinmektedir. Haşhaştan eroin yapılmaktadır. CIA bir rapor yayınlamış, bunda Taliban’ın uyuşturucudan yılda 70 milyon dolar kazandığını bildirmiştir. Bu Taliban’ın tek gelir kaynağı değildir. Meşru ve gayri meşru faaliyetlerinden haraç para alıp, fidye için adam kaçırma yapılmaktadır. NATO Güvenlik Danışmanı Tümgeneral Michel Flynn “asilerin liderleri narkotikten çok daha fazla parayı ceplemektedirler.” demiştir. Afganistan’daki isyan tek bir elden yürütülmemekte, yabancı askerlerin kovulmasını isteyen bir çok grubun birbirini desteklemesi yolu ile bu yapılmaktadır. Bunların kendilerinin saldırı planlarını yapmalarına izin verilmekte, kazanılan paranın çoğu Taliban’ın Afganistan’daki başı Molla Ömer’e gitmektedir.
Şimdi hem Afganistan hem de ABD Taliban’la görüşmeler yapmaktadır. Bu haber şöyledir:
ABD’nin Afgan hükümeti yoluyla iş, ev, maaş ve koruma vererek Taliban’ı çözme planı işe yaramadı. New York Times’ın haberine göre 10 ay önce başlayan 150 milyon dolarlık programa, 20-40 bin arası militandan ancak 1700’ü katıldı. Bunlar da direnişin zayıf olduğu kuzeyden gelen militanlar. Komuta kademesinden ise neredeyse hiçbir Taliban taraf değiştirmedi. Ender örneklerden Toor Jan (28), “Tetik çekmekten yorulmuştum. Şu anda Taliban’ın hedefiyim. Benden sonra hiçbir Taliban komutanı programa katılmadı. Çünkü hükümet sözlerini tutmuyor” dedi.

ABD’nin terör örgütü Taliban ile görüştüğü ilk kez üst düzey resmî bir ağızdan doğrulandı. Afganistan Devlet Başkanı Hamid Karzai, başkent Kabil’de düzenlediği basın toplantısında; “Afganistan’da yaklaşık 10 yıldır süren savaşa çözüm bulunması amacıyla hükümetimiz ve ABD, Taliban’la ön görüşmelere başladı. Görüşmeler iyi gidiyor. Yabancı güçler, özellikle de ABD, görüşmeleri kendileri yürütüyor” dedi. Görüşmelerin daha fazla kanın akmaması için başladığını söyleyen Karzai, ABD yönetiminin terör örgütüyle dolaylı mı, doğrudan mı görüştüğüne dair bilgi vermedi...
Karzai’nin açıklaması BM Güvenlik Konseyi’nde Taliban’a uygulanan yaptırımların yumuşatılmasından bir gün sonra geldi. ABD tarafından hazırlanan iki ayrı karar tasarısının oy birliğiyle onaylandığı toplantıda, Taliban ve el-Kaaide üyelerinin tek olan yaptırım listeleri ikiye ayrıldı. Taliban’ın seyahat yasağı ve mal varlıklarının dondurulması gibi yaptırım listesi yumuşatıldı. Örgüt, “büyük kötülükler yapmayan iç oluşum” olarak nitelendirildi. Yaptırım listesi sertleştirilen el-Kaaide ise “Küresel cihat örgütü” ilan edildi.
Bu büyük terörist örgütlerin başkanları hemen atanmaktadır. Geçen ay Pakistan’n başkentine yakın bir şehirde bin Ladin’in ABD tarafından öldürülmesi üzerine yerine Eymen El Zevahiri geçmiştir.
Taliban’a müzakereler yapıldığını Afganistan Başkanı Karzai söylemiştir. Afganistan’ın Pervan valisi Abdül Beşir Salangi’i hedef alan suikastın sorumluluğunu Taliban üstlenmiştir.
Bir ABD diplomatı, Taliban’la müzakerenin aylar seneler süreceğini söylemiştir. Karzai,Taliban’la ABD’nin ayrı, Afganistan’ın ayrı konuştuğunu söylemiştir. Ama ABD, Taliban liderini pazarlık yapabilmek için aramaktadır. Molla Ömer’in başına 10 milyon dolar ödül koymuştur. ABD, Afganistan’da iktidar paylaşmasını yapmak istemektedir...


Yılmaz Altuğ