...Sui-zan...
Zan ile, başkasının kötü olduğunu kabul eden, onu gıybet eder, ona dil uzatır. Onu kötü, kendini iyi bilir. Bu da, helâkine sebep olur. Suizan kötüdür. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
***(Suizan etmeyin. Suizan, yanlış karar vermeye sebep olur. İnsanların gizli şeylerini araştırmayın, kusurlarını görmeyin, münakaşa, haset ve düşmanlık etmeyin, birbirinizi kardeş gibi sevin, çekiştirmeyin. Müslüman Müslümanın kardeşidir, ona zulmetmez, yardım eder. Onu, kendinden aşağı görmez.) [Buhari, Müslim]
***(Emir [âmir], mahiyetini töhmet altında bırakırsa, onları bozmuş olur.) [Taberani]
***(Suizan ettiğiniz zaman, gerçekten öyle mi diye araştırmayın.) [İbni Adiy]
***(Töhmete sebep olacak yerlerden kaçının!) [İ.Gazali]
Müslümana suizan edilmez. Gayrimüslim zaten dinimizin emir ve yasaklarına muhatap değildir.
Müslümana suizan etmemek gerektiği gibi, başka Müslümanların da, bizim hakkımızda suizan etmelerine sebep olabilecek durumlardan sakınmak gerekir. İnsanları suizandan kurtarmak için, töhmete sebep olabilecek yerlerden uzak durmalıdır. . Aksi takdirde, onların bu hareketlerine kendisi sebep olduğu için, işleyecekleri günaha ortak olur.
Peygamber efendimiz, hanımı ile konuşurken, oradan geçenlere (Bu benim zevcemdir) buyurdu. Ya Resulallah, sizden de mi, şüphe edilir dediler. Buyurdu ki:
(Kanın damarlarda dolaştığı gibi, şeytan da, insanın kalbine şüphe sokar.) [Buhari]
Bir kişi, bir kadınla şüphe uyandıracak şekilde konuşuyordu. Hazret-i Ömer, onun yanına varıp, öfkeli şekilde bakınca o kişi, (Bu benim hanımım) dedi. Hazret-i Ömer o zaman buyurdu ki:
(Peki hanımın ise, ne diye üzerinize şüphe çekecek şekilde konuşuyorsunuz?)
Bunlar da, Müslümanın, suizanna sebep olacak, töhmet altında bıraktıracak söz ve işlerden kaçması gerektiğini göstermektedir.
...Öyle garip bir dünya...
...Olmaz dediğin ne varsa olur...
...Düşmem der düşersin...
...Şaşmam der şaşarsın...
...En garibi de budur ya;...
...Öldüm der durur yine de Yaşarsın...
Bunu ilk beğenen sen ol.
