Kur"an-ı Kerim"de, anne-babaya iyilik, anne-babaya itaatla ilgili olarak: "Onlara üf bile deme" (İsra sûresi: 23) ayet-i kerimesi vardır da, çocuklarınıza şefkatle, merhametle davranın diye bir ayet-i kerime yok mudur? Yani anne-babalarla ilgili ayet-i kerimeler var, ama doğrudan çocuklarla ilgili ayet-i kerimeler yok mu? Hakikaten ALLAH Teâlâ Kur"an-ı Kerim"de daha ziyade anne ve babalara itaati ve iyiliği emreder de evlatlara iyiliği ve şefkati fazla emretmez. Çocukların eğitimiyle, terbiyesiyle ilgili dolaylı ayet-i kerimeler var. Fakat doğrudan evlatlarınıza karşı merhametli olunuz. Evlatlarınıza karşı şefkatli olunuz. Evlatlarınıza üf bile demeyiniz diye bir ayet-i kerime yok. Niye?.. Çünkü onu bizim fıtratımıza koyuvermiş. Hz. Adem ile Hz. Havva validemizin annesi ve babası olmadığından insanlarda sevgi daha ziyade evladına doğru gidiyor. Onun için evladınızı sevin. Evladınız için şunu yapın, bunu yapın demeye gerek yok. Zaten bütün insanlar evlatları için çalışıyorlar. Adem (A.S.)"ın anne ve babası yoktu. O"nun anne-babası topraktı. Hani: "Sordum sarı çiçeğe annen-baban var mıdır? Çiçek eydür derviş baba! Annem-babam topraktır" diyen Yunus"un şiirinde, çiçeğin de anne ve babası topraktır. Hz. Adem (A.S.)"ın da, Hz. Havva validemizin de anne ve babası topraktır, ama onların çocukları vardır. İnsanlardan ilk insan babamız ve peygamberimiz olan Hz. Adem (A.S.)"ın fıtratında anne ve baba sevgisi gelişmemiştir, çünkü anası-babası yoktu. Amma çocuk sevgisi gelişmiştir. Fıtratta çocuk sevgisi vardır. Onun için size: Çocuklarınıza iyi bakın, çocuklarınızı sevin, demeye gerek yok. Bütün canınızı parçalayarak çalışıyorsunuz. Çocuklarımıza mal bırakalım diye, ev bırakalım diye, tarla bırakalım diye, dükkan bırakalım diye, makam ve mevki verelim diye. Zaten demeye gerek yok. Fıtratta bu var. Amma anne-babaya iyilikte bulunulması konusunda ALLAH (C.C.) emrediyor. Bu emir gereği onlara iyilikte bulunmaya devam edeceğiz.
Ana-babaya iyilik etmek: Onlarla iyi geçinmek, onlara karşı tevazulu, alçak gönüllü olmak, şer-i şerife muhalif, dine zıt olmayan emirlerini tutmak, sevdiklerini ziyaret etmek ve eğer mü"minseler, öldükten sonra mağfiret olmaları, affedilmeleri için onlara dua etmek gibi iyiliklerden ibarettir. Bütün ilâhi dinlerde mevcut olan ON EMİR arasında ana-babaya iyilik etmek de bulunmaktadır. On emir şunlardır:
1- ALLAH"tan başkasına ibadet etmeyeceksiniz, kulluk yapmayacaksınız.
2- Ana-babaya karşı en güzel ve en uygun şekilde davranacaksınız.
3-Akrabaya.
4- Yetimlere.
5- Miskinlere ihsanda bulunacaksınız.
6- Diğer insanlara güzel söz söylemeyi itiyad, alışkanlık edineceksiniz.
7- Namazı vakitlerinde dosdoğru kılacaksınız.
8- Zekâtı gerektiği gibi vereceksiniz.
9- Birbirinizin kanlarını haksız yere dökmeyeceksiniz.
10- Birbirinizi yurdunuzdan ve evinizden sürmeyeceksiniz.
Bütün bunları yerli yerince tatbik eden bir aile veya cemiyet ahlâken olgunlaşacağı gibi, hayatın nizamını, dayanışmanın faal düzenini kurmuş olur. Ana-babaya iyilik etmenin faziletiyle isyan etmenin kötülüğü hakkında birçok hadis-i şerif vardır. Bunlardan bir kaçını zikredelim:
Ebû Hureyre(R.A.)"den rivayete göre, bir adam Resûlullah(S.A.V.) Efendimiz"e geldi de:
- Yâ Resûlellah! Benim güzel hizmet ve ülfet etmeme insanlar içinde en lâyık ve en haklı olan kimdir, diye sordu. Resûlullah (S.A.V.) Efendimiz:
- Annendir, buyurdu. O zat:
- Sonra kimdir, dedi. Resûlullah (S.A.V.) Efendimiz:
- Sonra annendir, buyurdu. O zat:
- Sonra kimdir, dedi. Resûlullah (S.A.V.) Efendimiz:
- Sonra annendir, buyurdu. O zat:
- Sonra kimdir, dedi. Resûlullah (S.A.V.) Efendimiz dördüncüde:
- Sonra babandır! buyurdu.
(Buhari, Edeb: 2, Müslim, Birr: 1, İbn-i Mace, Vesaya: 4)
Hadis-i şerifte, anneye ihsanın üç kere tekrar edilmesi, annenin evlat üzerinde babanın üç misli iyilik ve ihsana hak kazandığını ifade eder. Bunlar Kur"an-ı Kerim"in beyanıyla; sırasıyla hamilelik, sonra doğurma, sonra emzirme zorlukları karşılığıdır ki, babanın bu hususlarda anneye bir iştiraki bulunmamaktadır. Fakat günümüzde annelerin ekseriyeti çocuklarını emzirmeyip; biberonla, mama ile büyüttükleri için üç misli değil, iki misli hakka sahiptirler.
Abdullah b. Mes"ûd (R.A.) diyor ki: - Amellerin hangisi ALLAH"a Teâl`ya daha sevgilidir, diye Hz. Peygamber (S.A.V.) Efendimiz"e sordum. O da:
- Vaktinde kılınan namazdır, buyurdu.
- Sonra hangisi? Resûlullah (S.A.V.) Efendimiz:
- Sonra anne ve babaya iyilik etmektir, buyurdu.
- Sonra hangisi? Hz. Peygamber (S.A.V.) Efendimiz:
- ALLAH yolunda cihaddır, buyurdu.
(Buhari, Mevakitü"s-salat: 5, Cihad: 1, Edeb: 1, Tevhid: 48, Müslim, İman: 137-140, Davud, Edeb: 120, Tirmizi, Salât: 13, Birr1, 2, Nesei, Mevakıt: 51, İbn-i Mace; Edeb: 1, A.b. Hanbel, 1/181, 186, 410, 421, 439, 444, 448, 451, 5/368)
"Onlara üf bile deme"
Bunu ilk beğenen sen ol.
