Soru: Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem kabr-i şerifi yanında yapılan her duayı ve seslenişi yahut kendisine salât getirilmesini işitir mi? Nitekim hadîste şöyle gelmiştir: "Kim kabrimin yanında bana salât ederse onu işitirim." Bu hadîs sahîh midir, zayıf mı yoksa Rasûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem adına uydurulmuş mu?

Cevap: Bu konudaki esas kâide şudur: Ölüler umûmen, ademoğlundan dirilerin seslenişlerini de dualarını da işitmezler. Nitekim Allah Teâlâ şöyle buyuruyor: 'Sen de (Ey Rasûl!) kabirlerdeki (ölülere) işittiremezsin.' (Fâtır, 22) Kitap ve Sahîh Sünnet'te Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem'in beşerden birinin duasını ve nidasını işittiğine delâlet eden hiç bir nas yoktur ki, bu onun husûsi özelliklerinden biri olabilsin. Ondan sadece salât ve selâm getirenin salât ve selâmının kendisine ulaştırıldığı sâbit olmuştur. Salât edenin kabir başında ya da uzakta olması arasında bir fark yoktur. Nitekim Ali b. Hüseyin b. Ali radıyallâhu anh'dan şöyle bir eser sâbit olmuştur. O, Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem'in kabrinin yanındaki aralığa girerek orada dua eden bir adam gördü. Derhal onu engelledi ve şöyle dedi: Size babamdan, onun dedemden, dedemin de Rasûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem'den işittiği bir hadisi bildireyim mi? Dedi ki: 'Kabrimi bayram yerine, evlerinizi de kabirlere çevirmeyin. Bana salât edin. Muhakkak ki nerede olursanız olun, salâtınız bana ulaştırılır.' (İmâm Ahmed (367/2))

'Kim kabrimin yanında bana salât ederse onu işitirim. Her kim de uzaktayken bana salât ederse bana ulaştırılır.' hadîsine gelince, bu hadîs ilim ehli indinde zayıf bir hadîstir. İbn Teymiyye şöyle dedi: Bu hadîs, hadîs ehlinin icmâsı ile A'meş adına uydurulmuş bir hadîstir. (Fetâvâ, 27/241) Ebû Dâvud'un Ebû Hurayra radıyallâhu anh'tan hasen bir isnâd ile rivâyet ettiği hadîste Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: 'Bana salât eden hiç bir müslüman yoktur ki, onun selâmına cevap vermek için Allah bana ruhumu iâde etmiş olmasın.' (İmâm Ahmed (2/527), Ebû Dâvud (2041), Bkz: Fetâvâ İbn Teymiyye (234/1)) Bu hadîste Nebî sallallâhu aleyhi ve sellem'in müslümanların salât ve selamlarını işittiğine dair sarîh bir ifade yoktur. Bilakis melekler salât ve selâmı ona ulaştırdıkları zaman, selâma karşılık vermesi muhtemeldir. Müslümanların selâmını işittiğini farz etsek bile, bu durum dua ve nidaları da işiteceği anlamına gelmez.

Üye: Abdullah b. Ku'ûd
Üye: Abdullah b. Ğudeyyân
Nâib: Abdurrezzâk Afîfî
Başkan: Abdulazîz b. Abdillah b. Bâz
[Fetâvâ el-Lecnetu'd-Dâime 1/2/472]