Mısır fatihi Yavuz Sultan Selim’in oğlu Kanuni Sultan Süleyman Han, Osmanlı tarihinin en kudretli idarecilerindendi. Ünlü tarihçi Ferdinand Braudel, kitabında; “İngiltere sarayından bir hukukçu heyeti, Kanuni döneminde İstanbul’a gelip Osmanlı hukuk sistemini inceleyip, örnekler aldılar” diye yazıyor. Bugün İngiltere’deki hukuk sistemi, o dönemdeki Osmanlı’da olduğu gibidir...
ABD Senatosu’nda büyük kanun yapıcıların isimleri yazılı olan salonda Kanuni’nin ismi de var. Kanuni, son seferi Zigetvar’a gitmek üzere yola çıkmadan oğlu Şehzade Selim’e (İkinci Selim) bir mektup bıraktı. Mektup şöyleydi: “Benim candan sevgili iki gözümun nuru Selim Han’ım. Bu iki bazubendi ve bir cevherî al sanduğu vakf eylemişimdir, iki cihan fahri Muhammed Mustafa’nın ruhuna sana vasiyet ederim. Bunları satub Cidde-i mamureye su getiresin, oğulluk edip bu vasiyeti yerine getiresiz. Cümle ağalar kim saraydadır ve cümle oda oğlanları şahiddir, sen benim yazımı bilirsin, bu esbâb fahr-i âlemindir, benim değildir. Göreyim nice yerine korsız. Dünya kimseye payidar değildir. Ümmidimdir ki, bahasıyla satasız. Hak teala bu seferi mübarek idüb gönül hoşluğuyla gelmek müyesser ede. Habibi hürmetine aleyhisselam...”
Bu yazıdan anlaşıldığına göre Kanuni, oğluna mücevherle dolu bir sandık ve iki bazubent (kolçak) bırakıyor, bunları sat ve Cidde şehrine su getir, diye vasiyet ediyor.
Dikkat edilecek mühim nokta: hazineden değil, kendi biriktirdiği paradan, hacıların su ihtiyacını karşılayacak su yolunu yaptırıyor. Kanuni’ye bütün batı kaynakları Fransızca “Soliman Magnifique” yani “Muhteşem Süleyman” derler. Denebilir ki Fransızlara çok yardım etti. Ondan muhteşem dediler. Hayır. O zamanın geçerli milletlerarası lisanı Fransızca idi. Alman imparatoru ve en acımasız Kanuni düşmanı 5’inci Carlos yani Charle-Quint de muhteşem derdi. Kanuni kendinden önceki kanunlara ve kendi ilave ettiklerine harfiyyen uyardı. Saltanatının on sene 3 ayı fiilen at üstünde geçti. Seferlerde yanında aile efradından hiç kimse yoktu. Olmazdı, olamazdı. Son nefesini lüks hastanelerin yoğun bakım ünitelerinde değil, yine bir savaş sürerken, 1 Mayıs 1566’da yağmur altında ve çadırda verdi. Allah rahmet eylesin.

MUHTEŞEM PADİŞAH,MUHTEŞEM HATALAR

Kanuni, gerçekten Osmanlı İmparatorluğu’nun en büyük üç padişahından biriydi, olağanüstü yetenekleri vardı, üstün bir devlet adamı ve çok iyi bir komutandı...

Fakat o da bir insandı ve her insan gibi zaafları vardı. Gerçek adı Roksalan olan Rus asıllı karısı Hürrem Sultan’ın etkisinde kalarak en kabiliyetli oğlu Şehzade Mustafa’yı acımasızca boğdurtması, bu zayıf yanlarından biridir.
Kanuni Süleyman, Şehzade Mustafa’dan sonra, diğer oğlu Şehzade Bayezid ile 5 torununu da boğdurtarak öldürttü.
Padişah olabilse, imparatorluğun kaderini değiştirecek yetenekte olan Şehzade Mustafa, iftiralar ve kurulan kalleş tuzaklar sonucu öz babasının kurbanı olmuştu.

Şehzade Mustafa’nın ölümünden son derece üzülen kardeşi Cihangir de üzüntüsünden hastalanıp ölünce Kanuni’nin hayatta iki oğlu kaldı: Şehzade Selim ve Şehzade Bayezid.
Kanuni Süleyman, tahtında gözü olduğunu sandığı Şehzade Bayezid’den de şüpheleniyordu. Çevresindekilerin de telkini ile Kanuni, küçük oğlu Bayezid’i tam anlamıyla bir asi olarak gördü ve büyük oğlu Şehzade Selim’i ordusuyla Bayezid’in üzerine yolladı.

İki kardeş, 29 Mayıs 1559 günü Konya yakınlarında karşılaştı. Kanlı bir savaş oldu ve Padişah’ın desteklediği Şehzade Selim’in ordusu Bayezid’in ordusunu bozguna uğrattı.

Yenilen Şehzade Bayezid, 1559 yılı ramazan ayında, Orhan, Abdullah, Mehmed ve Mahmud adlarındaki oğullarıyla İran’a sığındı. Üç yaşındaki en küçük oğlu Osman ile kızlarını Amasya’da bıraktı.
İran Şahı Tahmasb, Şehzade Bayezid ile dört oğlu ve maiyetini önce sevgiyle karşıladı ama daha sonra Kanuni Sultan Süleyman’ın tehditlerinden korktu, para karşılığında şehzade ve oğullarını Osmanlılara teslim etmeyi kabul etti.

Şehzade Bayezid ve dört oğlu, İran’ın Kazvin kentine gelen Şehzade Selim’in adamlarına teslim edildi. Şehzade Selim’den infaz emrini almış olan Ali Ağa, kuşağına sarılı yay kirişini çıkartarak, elleri ve kolları bağlı Şehzade Bayezid’in boynuna doladı, sıktı, sıktı. Birkaç dakika sonra artık Şehzade Bayezid yaşamıyordu. İnfaz tamamdı!

Şehzadenin dört oğlu da hemen oracıkta birer birer boğularak idam edildi. Bayezid’in Amasya’da bıraktığı üç yaşındaki küçük oğlu Osman ise çoktan annesinin kucağından alınarak öldürülmüştü bile... Kanuni Süleyman, şehzadelerin cenazeleri İran’dan Sivas’a taşındığı zaman İran Şahı Tahmasb’a 400 bin altın gönderdi.
Kanuni’nin Fransızlara “Kapitülasyon”, yani ülkemizde çok az vergi vererek serbestçe ticaret yapma hakkı tanıması da, Osmanlı’yı mahveden büyük hatalardan biriydi.

Böylece Muhteşem Süleyman’ın “Cihan İmparatorluğu tahtı” içkiyi ve eğlence hayatını çok seven, “Sarhoş” lakabıyla ünlü oğlu Sarı Selim’e kaldı.

46 yıl saltanat süren Süleyman’ın en değerli oğulları, çeşitli entrikalar sonucu yaşam sahnesinden silinince tarihin akışı değişti. Bu olaylar Osmanlı İmparatorluğu’nun duraklama ve daha sonra da çökme devrine girmesinin ilk işaretiydi.
Tarihçilere göre, çok yetenekli ve değerli bir şehzade olan Mustafa, babası tarafından öldürtülmeseydi, Osmanlı tarihinin akışı değişecek, dünya çok başka olacaktı!

“Muhteşem Padişah”ın “Muhteşem hataları”nı da unutmamak lazım!
O Tanrı da değil, peygamber de değildi! O güçlü bir padişahtı!

Rahmi Turan

Gazete Hürriyet

Peki 2.selim cidde'ye su getirmiş mi?