mesnevi ''dinle'' diyerek
kuranı kerim ''oku'' diyerek
islam ise ''sev'' diyerek başlar
çünkü her şey allah ın takdiriyle oluyorsa eğer demek ki kullar ne kadar isterse istesin allah izin vermedikçe bişey yapamazlar..
yani kulu sevmemek(buna şeytanda dahil), altında allahı sevmemektir.
burda ''şeytan allahın kulu değil ki canım'' diye aklınıza gelbilir.
kuranda diyor ki:''insanlar ve cinler kulluk etsinler diye yaratıldı''
bizim ise amacımız dışında bişeyi yapmaya gücümüz tabii ki yoktur.yani ne için yaratılmışsak onu yaparız.ağaçlar,bitkiler hayvanlar,insanlar hep ne için yaratıldıysa onu yaparlar.şeytanda ne için yaratıldıysa o şekilde kulluğunu yapar yani kulluktan başka bişey yapamazlar! olan,biten,olmayan herşey MÜRİD ismi gereği allah'ın iradesindedir.
bu yüzden yaradılanı hoşgör,yaradandan ötürü cümlesi söylenmiştir.
ve ''la ilahe illallah'' ın özüde budur.
buraya kadar tüm yaşatılanı sevmemiz gerektiğini anlamışızdır sanırım.
ancak yine aklınza şu gelebilir... peki? başımıza kötülüklerde geliyor bu kuldan gelmiyorsa allahtan geliyor... ''öyleyse allahı sevmiyorum''
diyenler çıkabilir.. burda allahın RAHMAN ve RAHİM isimlerinin anlaşılması gerekmekedir...
RAHİM yaratıcıdır.ana rahmi nasıl bebeği meydana getiriyor yaşatıyor.anne kalbi nasıl bebeğinin sadece mutluluğunu düşünüyorsa RAHİM ve KAYYUM olan allah ta hep kullarına rahmet eder...
ancak rahmeti görebilmemiz için HALİK in halk etiği düzende beyazın yanında siyahta olması gerekir... ama aslında siyahın yada beyazın olması bizim sınırlı aklımıza göredir.var olan sadece RAHİMiyettir.
ve RAHMAN bizim bu sınırlı aklımızla anladığımız allahın RAHİMiyetiir.aslında dünyada ve cehennemde dahi bizim sınırlı aklımızın almadığı nedenler ve rahmetler vardır.
işte bu nedenle allaha, durumumuzdan dolayı kızmamız yada üzülmemiz ah, vah, edip dövünmemiz yersiz ve nedensizdir.(tabiki kızmamızın bile altında bir rahmet ve RAHİMi bir neden vardır biz bilmesekte

rasulallahın ''ölünün yanında ağlamayın, kendinizi paralamayın o bundan incinir'' demesi bundandır.çünkü ölümü tatmakla başka bi boyuta geçen ruh artık bazı şeylerin farkına varmıştır.ve arkasından ağlayanlara buğz edebilir.çünkü ölümdeki rahmeti bizzat görmüş ve anlamıştır.
ve ''la ilahe illallah'' ın özüde budur.