Kontrol dışına çıkmış psikoloji deneyleri

1939
Canavar Çalışma – The Monster Study

1939 yılında yürütülen bu çalışmada, 22 yetim kalmış çocuk kullanıldı. Bunlardan 10 tanesi daha önce konuşma bozukluğu olan ve kekeleyenler olarak tanımlamıştı. Çocuklar, eşit olarak 2 gruba ayrıldı. Bir grubun konuşma terapisti, çocuklarda gördüğü gelişme ve akıcı konuşma durumunda onları ödüllendiren davranışların gösterdiği “pozitif” terapi uyguladı, diğer konuşma terapistiyse en ufak bir yanlışta dahi çocukları açıkça cezalandırdığı bir yöntem uyguladı.

Sonuçlar gösterdi ki negatif davranılan çocuklar psikolojik anlamda çok ağır hasar aldılar. Ancak bundan çok daha kötüsü, terapi öncesi konuşma bozukluğu göstermeyen çocukların da konuşmalarında bozulmalar oldu. 2007 yılında, yetim kalmış bu çocuklardan altısı, maruz kaldıkları bu durumdan dolayı 925.000.-USD’lik tazminat aldılar

Eşcinsellikten Soğutma Terapisi

196o’lı yıllarda eşcinsellik sıklıkla zihinsel bir hastalık olarak görülüyordu. Aynı cinsten birbirlerine cinsel olarak çekici gelen kişilerin kendi kendilerini iyileştirmelerinin yolunu bulmak için gönüllüler aranıyordu. Deneye katılanlara , eşcinsel görüntüler ile eşleştirilmiş elektrik şoku verilerek ve enjeksiyon yoluyla mide bulantısına yol açan, tiksinme terapileri gibi deneysel terapiler yapılıyordu. Buradaki ana fikir, hasta olduğu düşünülen kişinin eşcinsellikle acıyı bir tutacağı düşüncesiydi.

Yapılan bu deneyler, eşcinselliği “tedavi etmek”ten çok, psikolojik olarak ağır hasar yarattı. Bir keresinde “tedavi” sırasında komaya giren hasta az daha ölüyordu.

Milgram Deneyi

1963 yılında Stanley Milgram, soykırım faciasının nedenlerini adına, Alman halkının soykırıma katılmasına ve hatta buna alet olmasına neden olan özel bir şeyler olduğu iddiasını kanıtlamak için bir deney hazırladı. İnsanın nasıl öğrendiğine dair yalandan bir deney gerçekleştiren Milgram, deneye katılan kişilere, görmedikleri bir odada insanlar olduğunu söyleyerek onlara çeşitli sorular sormalarını istedi. Milgram, deneklerin bir düğmeye basarak, yanlış cevap verenlere elektrik şoku verebilecekleri bir de düzenek hazırlamıştı. Şok verilen kişi bir oyuncuydu ve elektrik şoku da gerçek değildi, fakat deneye katılanlar bunu bilmiyorlardı.

Peki bu deneyin ürkütücü tarafı neydi? Şoku vermeleri istenen denekler ezici bir üstünlükle talimatlara körü körüne uydular. Daha da enteresan tarafı, oyuncu konumundaki şoku alan kişinin acı bağırışları ve merhamet istemesine karşın deneklerin elektrik şokunu vermeye devam etmesiydi.

Bu deney ile "Acaba, hepimizin içinde bir parça kötülük mü var?" sorusunu çok net sorabilir hale geldik.

Üçüncü Dalga

Psikolog Milgram tarafından yapılan deneye benzer bir konuda yürütülen bir başka çalışma,1967 yılında gerçekleştirilen Üçüncü Dalga deneyiydi.

Deney, demokratik toplumlarda dahi faşizmin çekiciliğinin toplumun içine sızıp sızamayacağını araştırmak üzere tasarlandı. Bunun için, deneyi yapanlar bir lise içinde bazı öğrencileri kullanarak onların prestijli bir gruba ait olduklarını düşündükleri bir sistem oluşturdu. Öğrenciler giderek artan bir öğrenme motivasyonu gösterdiler ama çok daha ötesinde ve endişe verici bir şekilde, aynı sınıftan olmayan kişilere karşı dışlama ve hor görme gibi son derece kötü niyetli bir takım davranışları gösterme konusunda giderek daha istekli hale geldiler. Çok daha korkuncu ise, bu davranışları son derece istekli bir şekilde, sınıf dışında da devam ettirdiler.

Deney sadece 4 günün ardından durduruldu, çünkü işler kontrolden çıkmaya çok çabuk başlamıştı.

Sosyal psikoloji uzmanı Philip Zimbardo 1971 yılında, sahte bir hapishanede hangi insanların sosyal rollere uyum gösterdiğini anlamak adına bir grup erkek üniversite öğrencisini iki hafta sürecek uzun bir deneye aldı. Deneye katılanların yarısına mahkûm, yarısına gardiyan rolü verildi.

Sonuçlar tam bir felaketti.

Sıradan üniversite öğrencileri, acımasız, sadist birer gardiyana ya da giderek artan bir şekilde korkak bir mahkûma dönüştüler. Sadece altı gün sonra, Zimbardo tarafından oluşturulmuş bu sahte hapishanede yaşanan acımasızlıkların çığırından çıkması dolayısıyla deneye bitiş süresinden önce son verildi.

Çok korkunç hikayeler

İnsan denen muamma..

Ilginç bunlardan daha beterleri vardı.. Fırsat bulursam paylaşayım