Mübarek geceler, İslam dininin kıymet verdiği gecelerdir. Allahü Teala, kullarına çok acıdığı için, bazı gecelere kıymet vermiş, bu gecelerdeki, dua ve tevbeleri kabul edeceğini bildirmiştir. Kullarının çok ibadet yapması, dua ve tevbe etmeleri için bu geceleri sebep kılmıştır. (S. Ebediyye)
İmam-ı Gazali hazretleri buyuruyor ki:
Ahiret yolcusunun, ibadetle ihya edilmesi kuvvetle müstehab olan mübarek geceleri boş geçirmesi uygun değildir; çünkü bunlar hayır mevsimleri ve karı bol olan gecelerdir. Kazançlı mevsimleri ihmal eden tüccar, bir kar sağlayamadığı gibi, mübarek geceleri gafletle geçiren ahiret yolcusu da maksada ulaşamaz. (İhya)
MEVLİD GECESİ:
Mevlid, doğum zamanı demektir. Mevlid gecesi, Rebiulevvel ayının 11. ve 12. günleri arasındaki gecedir. Peygamber efendimiz her yıl bu geceye önem verirdi. Her peygamberin ümmeti, kendi Peygamberinin doğum gününü bayram yapmıştı. Bugün de, müslümanların bayramıdır. Neşe ve sevinç günüdür. (Mevahib-i Ledüniyye)
İslamiyet'te doğum gününü kutlamak vardır, Allahü Teala'ya şükretmek olur. Mevlid kandili, Peygamber efendimizin doğum günüdür. Peygamber efendimiz, Pazartesi günü oruç tutardı. Sebebini sorduklarında, (Bugün dünyaya geldim. Şükür için oruç tutuyorum.) buyurdu.(Müslim, Ebu Davud, İ.Ahmed, H. S. Vesikaları)
Mevlidi, erkek kadın karışık olmadan, çalgı ve başka haram karıştırmadan, Allah rızası için okumak, salevat-ı şerife getirmek, tatlı şeyler yedirip içirmek, hayrat ve hasenat yapmak, böylece o günün şükrünü yerine getirmek müstehabtır. (Nimet-ül-Kübra, Hadika, M.Nasihat)
Bu gece, O doğduğu için sevinenler affedilir. Bu gecede, Resulullah doğduğu zaman görülen halleri, mucizeleri okumak, dinlemek, öğrenmek çok sevabdır. Kendisi de anlatırdı. Eshab-ı kiram da, bir yere toplanıp anlatırdı. (S. Ebediyye)
Mevlid gecesi, Kadir gecesinden sonra en kıymetli gecedir; hatta Mevlid gecesinin Kadir gecesinden kıymetli olduğunu bildiren alimler de vardır. El-Mukni, El-miyar ve Tenvir-ül Kulub kitaplarında Mevlid gecesinin Kadir gecesinden kıymetli olduğu bildiriliyor. (Ed-dürer-ül-mesün)
Birkaç hadis-i şerif mealinde şöyle yazıyor:
(Beni ana-baba, evlat ve herkesten çok sevmeyen, mümin olamaz.) [Buhari]
(Bir şeyi çok seven, elbette onu çok anar.) [Deylemi] (Resulullahı seven de onu çok anar.)
(Peygamberi anmak, hatırlamak ibadettir.) [Deylemi] (Mevlid okumak da Resulullahı hatırlamaktır. Muteber kitaplarda, Peygamberimizin de önem verdiği açıkça yazılı olan bu mübarek gecede, Peygamber efendimizi anmaya nasıl uydurma denebilir?)
BERAT GECESİ:
Şaban ayının 15.gecesidir. Tefsirlerde Kur'an-ı Kerim'in Levh-il-Mahfuza bu gece indirildiği bildirilmektedir. Ayet-i kerimede mealen buyuruluyor ki:
(Apaçık olan Kitab'ı andolsun ki, biz onu [Kur'an'ı] mübarek bir gecede indirdik. Elbette biz insanları uyarmaktayız.) [Duhan 2,3]
Resulullah efendimiz bu gecede çok ibadet, çok dua ederdi. Şaban ayında niçin oruç tuttuğu sorulduğu zaman Resulullah efendimiz buyurdu ki:
(Şaban, öyle faziletli bir aydır ki, insanlar bundan gafildir. Bu ayda ameller, alemlerin Rabbine arz edilir. Ben de amelimin oruçlu iken arz edilmesini isterim.) [Nesai]
Birkaç hadis-i şerif meallerinde de bu gecenin önemi yazmaktadır:
(Şabanın 15.gecesini ibadetle, gündüzünü de oruçla geçirin! O gece Allahü Teala buyurur ki: "Af isteyen yok mu, affedeyim. Rızk isteyen yok mu, rızk vereyim. Dertli yok mu, sıhhat, afiyet vereyim. Ne isteyen varsa istesin vereyim." Bu hal sabaha kadar devam eder.) [İbni Mace]
(Allahü Teala, Şaban'ın 15.gecesinde müşrik ve müşahin hariç herkesi affeder.) [İbni Mace] (Müşahin bi'dat ehli demektir.)
(Rahmet kapıları dört gecede açılır. O gecelerde yapılan dua, reddolmaz. Ramazan ve Kurban bayramının birinci gecesi, Berat ve Arefe gecesi.) [İsfehani]
(Allahü Teala, Şaban'ın yarısının [Berat] gecesinde, dünya semasına tecelli eder. Benikelb kabilesinin koyunlarının kıllarından daha çok kimsenin günahlarını affeder.) [İbni Mace,Tirmizi]
(Allahü Teala, Şaban ayının 15.gecesinde rahmetiyle tecelli ederek kendisine şirk koşan ve Müslüman kardeşine kin güdenler hariç herkesi affeder.) [İbni Mace]
Hazret-i Aişe validemiz, (Ya Resulullah, Allahü Teala seni günah işlemekten muhafaza buyurduğu halde, neden Berat gecesinde çok ibadet ettin?) diye sual etti. Peygamber efendimiz cevaben buyurdu ki:
(Şükredici kul olmayayım mı? Bu yıl içinde doğacak her çocuk, bu gece deftere geçirilir. Bu yıl içinde öleceklerin isimleri, bu gece özel deftere yazılır. Bu gece herkesin rızkı tertip olunur. Bu gece herkesin amelleri Allahü Tealaya arz olunur.) [Gunye]
KADİR GECESİ:
Ramazan-ı şerif ayında bulunan en kıymetli gecedir. Bazı alimlere göre Mevlid gecesinden sonra en kıymetli gecedir. Birkaç hadis-i şerif meali şöyledir:
(Allahü Teala, Kadir gecesini ümmetime hediye etti, ondan önce kimseye vermedi.) [Deylemi]
(İnanarak ve sevabını Allahü Tealadan umarak, Kadir gecesini ihya edenin geçmiş günahları affolur.) [Buhari,Müslim]
(Kadir gecesini, Ramazan'ın son 10 gününde arayın.) [Müslim]
(Kadir gecesi sabahı güneş şuasız olarak doğar. Yükselinceye kadar sanki büyük bir tabak gibidir.) [Müslim]
AŞURE GÜNÜ:
Muharrem ayının 10.günüdür. Muharrem ayı, Kur'an-ı Kerim'de kıymet verilen 4 aydan birisidir. Hadis-i şerifte şöyle buyrulmaktadır:
(Aşure günü Nuh aleyhisselamın gemisi, Cudi dağına indirildi. O gün Nuh ve yanındakiler, Allahü Tealaya şükür için oruçlu idiler. Hayvanlar da bir şey yememişti. Allahü Teala denizi, beni İsrail için, Aşure günü yardı. Yine Aşure günü Allahü Teala Adem aleyhisselam ve Yunus aleyhisselamın kavminin tevbesini kabul etti. İbrahim aleyhisselam da o gün doğdu.) [Taberani]
Peygamber efendimiz öğleye doğru şöyle buyurmuştur:
(Herkese duyurun! Bugün bir şey yiyen, akşama kadar yemesin, oruçlu gibi dursun! Bir şey yemeyen de oruç tutsun! Çünkü bugün Aşure günüdür.) [Buhari,Müslim,Ebu Davud]
Aşure günü hakkındaki hadis-i şerifler çoktur:
(Aşure günü oruç tutanın, bir yıllık günahları affolur.) [Müslim,Tirmizi, İ. Ahmed, Taberani]
(Aşurenin faziletinden faydalanın! Bu mübarek günde oruç tutan, melekler, peygamberler, şehitler ve salihlerin ibadetleri kadar sevaba kavuşur.) [Şi'ra]
(Aşure günü, ilim öğrenilen veya zikredilen bir yerde, biraz oturan, Cennete gider.) [Şi'ra]
(Aşure günü on müslümana selam veren, bütün Müslümanlara selam vermiş gibi sevaba kavuşur.) [Şi'ra]
(Aşure günü, aile efradının nafakasını geniş tutanın, bütün yıl nafakası geniş olur.) [Beyheki]
MİRAC GECESİ:
Mirac, merdiven demektir. Resulullah efendimizin göklere çıkarıldığı, bilinmeyen yerlere götürüldüğü gecedir. Recebin 27.gecesidir. İsra suresinin ilk ayet-i kerimesinde, Mirac söylenmektedir. Mirac gecesini ibadetle, gündüzünü de oruçla geçirilmelidir. İki hadis-i şerif mealinde şöyle yazar:
(Bu gece, iyi amel eden için yüz yıllık mükafat vardır.) [İ.Gazali, Ebu Musa el-Medeni]
(Recebin 27.günü oruç tutana, 60 yıllık oruç sevabı verilir.) [İ.Gazali, Ebu Musa el-Medeni]
TERVİYE VE AREFE GÜNÜ:
Arefe günü, Kurban bayramından önceki gündür. Terviye, Arefe gününden bir gün önceki güne denir. Birkaç hadis-i şerif mealinde şöyle yazıyor:
(Terviye günü oruç tutan ve günahtan sakınan Müslüman Cennete girer.) [Ramuz]
(Arefe günü tutulan oruç, geçmiş ve gelecek yılın günahlarına kefaret olur.) [Müslim]
(Arefe günü [Besmeleyle] bin İhlas okuyanın günahları affolup duası kabul olur.) [Ebuşşeyh]
(Arefe günü, kulağına, gözüne ve diline sahip olan mağfiret olur.) [Taberani]
(Şeytan, Arefe gününden başka bir günde daha zelil, hakir ve kinli görülmez.) [İ.Malik]
(Arefe ne güzel gündür. O gün rahmet kapıları açılır.) [Deylemi]
(Arefe gününe hürmet edin! Arefe, Allahü tealanın kıymet verdiği bir gündür.) [Deylemi]
MUHARREM AYI VE HİCRİ YILBAŞI:
Muharrem ayının birinci gecesi, Müslümanların kameri yılbaşı gecesidir. Muharrem ayı, Zilkade, Zilhicce ve Receb ile beraber Kur'an-ı Kerim'de kıymet verilen dört aydan biridir. (Tevbe 36)
Müslümanlar, kendi yılbaşı gecelerinde ve günlerinde müsafeha ederek, mektuplaşarak tebrikleşir. Birbirlerini ziyaret eder, hediye verirler. Yılbaşını mecmua ve gazetelerle kutlarlar. Yeni senenin, birbirlerine ve bütün Müslümanlara hayırlı ve bereketli olması için dua ederler. Büyükleri, akrabayı, alimleri evinde ziyaret edip dualarını alırlar.O gün, bayram gibi temiz giyinirler. Fakirlere sadaka verirler. (S.Ebediyye)
Muharrem ayı ile ilgili birkaç hadis-i şerifler:
(Ayların efendisi Muharrem, günlerin efendisi Cuma'dır.) [Deylemi]
(Ramazandan sonra en faziletli oruç, Allah'ın ayı Muharrem ayında tutulan oruçtur. Farzlardan sonra en faziletli namaz, gece namazıdır.) [Müslim, İbni Mace, Tirmizi, Nesai]
(Nafile oruç tutacaksan Muharrem ayında tut; çünkü o, Allah’ın ayıdır. O ayda bir gün vardır ki, O günde Allah geçmiş kavimlerden birinin tevbesini kabul etti. Yine o gün tevbe edenlerin günahlarını da affeder.) [Tirmizi]
REGAİB GECESİ:
Receb'in ilk Cuma gecesine Regaib gecesi denir. Allahü teala, bu geceye hürmet edenleri affeder. Bu gece yapılan dua, red olmaz. İbadetler kabul edilir.
Birkaç hadis-i şerif meali:
(Receb ayında Allah'a çok istiğfar edin, çünkü Allahü tealanın, Receb ayının her vaktinde Cehennemden azat ettiği kulları vardır. Ayrıca Cennette öyle köşkler vardır ki, ancak Receb ayında oruç tutanlar girer.) [Deylemi]
(Recebin ilk Cuma gecesini [Regaib gecesini] ihya edene, kabir azabı yapılmaz. Duaları kabul edilir.) [S.Ebediyye]
(Şu beş gecede yapılan dua geri çevrilmez: Regaib gecesi, Şaban’ın 15. gecesi, Cuma gecesi, Ramazan Bayramı ve Kurban Bayramı gecesi. [İ.Asakir]
Görüldüğü gibi bütün mübarek geceler, hadis-i şeriflerle bildirilmiştir. Bu gecelere uydurma diyen, bu delilleri inkar etmiştir.