Güneşli bir pazar günü. Öğle ezanı okunalı bir saat oldu. Hem vakit ibadetini yerine getirmek hem de biraz dinlenmek için şehrin merkezindeki camiye yöneldiniz. Öncelikle abdest almak istiyorsunuz. Ama nasıl?

Şehir hayatında birçok kadın evden dışarı adım atar atmaz kara kara vakit ibadetlerini nerede, nasıl yerine getireceğini düşünmeye başlıyor. Özellikle kısa günlerde okulda, işte, alışverişte ya da herhangi bir nedenle dışarıda bulunduğunda namazını eda edebileceği uygun bir mekân bulmakta oldukça zorlanıyor. Çünkü camilerimizin hepsi kadınların ibadet edebilmeleri için uygun şartları barındırmıyor. Kadınlara cami içerisinde namaz için ayrılan bölümler yetersiz olsa da asıl sorun abdest alırken yaşanan sıkıntı. Erkekler şadırvanlarda rahatça abdest alırken kadınlar abdest yeri bulabilmek için önce caminin etrafında bir tur atmak zorunda kalıyor. Turun sonucunda bir lavabo bulsalar yine şükredecekler. Zira İstanbul’daki 3 bin 45 caminin çoğunda kadınlar için ayrılmış abdest alma mekânı yok. Tuvaletlerde hem hijyen sorunu var hem de alınan ücretler yüksek.

Merkezî camiler ve lavaboları ne var olan cemaatin ne de ziyaret edenlerin ihtiyacını karşılıyor. İşte ispatı. Mesela yolunuz Eminönü’ne düştü ve Yenicami’de namaz kılmayı arzu ettiniz. Ama abdestiniz yok. O zaman sukût-u hayale uğramanız işten bile değil. Çünkü İstanbul’un göbeğindeki bu mabette kadınlara özel abdest alma yeri bulunmuyor. Tek çareniz, belediyenin meydana kurduğu umumi tuvaleti kullanmak. Sonrasında ise karşınıza temizlik ve necaset sorunu çıkıyor. Ya gördüğünüz manzara karşısında abdest almaktan vazgeçiyor ya da 1 lira vediğiniz halde kurulanabileceğiniz peçete bile bulamadan abdest almaya çalışıyorsunuz. Beyazıt Camii’nin, Sahaflar’ın içinden girebildiğiniz kadınlar için abdest alma yerinde ise muslukların yarıdan fazlası kör tıpa ile kapanmış durumda. Zaten mekâna girdiğinizde kendinize “Bu pis yerde mi abdest alacağım?” diye sormadan edemiyorsunuz.

Süleymaniye’de de durum pek farklı değil. Sabah namazına şehir dışından gelen bir grup kadın, tuvaletler kilitli olduğu için mağdur oluyor. Çünkü Vakıflar Müdürlüğü, caminin tuvaletlerini kiraya vermiş ve görevli de ‘işyerini’ 09.00’dan önce açmıyor. Tadilat dolayısıyla abdest almak için emaneten bir lavabo konulmuş sadece. Fatih Camii’nin tuvaletlerini de sabah saatlerinde kilitli buluyoruz. Bu arada şehrin merkezi kabul edilen Taksim İstiklal Caddesi’ndeki Ağa Camii’nde de rahatlıkla abdest alabilen bir kadın olduğunu sanmıyoruz. Çünkü kadınlara ayrılan mekânın kapısı avluya açılıyor ve başörtülü bir kadın dışarıdan görülme korkusuyla abdest alırken kapı açılmasa diye dua ediyor.

Abdest mekânları içerisinde güzel örnekler de yok değil. Büyük camiler içerisinde Sultanahmet, bizi rahatlatan tek yer diyebiliriz. Eyüp Sultan ve Ortaköy Mecidiye Camii de bu konuda örnek gösterilebilecek sayılı camilerden. Darısı diğer camilerin başına.

Teknik imkânların bu kadar geliştiği bir çağda mabetlerin sosyal yaşama açık olmaması kafalarda koca bir soru işareti oluşturuyor. Halbuki Peygamber Efendimiz (sallalahu aleyhi ve sellem) döneminde camilerin sadece mescit olarak kullanılmadığını, sosyal hayatın bir parçası olduğunu biliyoruz. Mesela o dönemde vakit namazlarında en önde erkekler, arkada çocuklar ve onların ardında da kadınlar saf tutardı. Bugün ise kadınlara ait bölümler bazı camilerde hiç yok. Olanlar da ya tavana kadar paravanla ya da basit ve kötü görünümlü perdelerle ayrılıp ana mekândan kopuk hale getiriliyor. İstanbul İl Müftü Yardımcısı Kadriye Avcı Erdemli, kadınların artık cemaatin önemini daha iyi bildikleri için bu şekilde namaz kılmak istediklerini söylüyor. Kendisi, Asr-ı Saadet döneminde sabah ve yatsı namazlarında camiye gitmek için eşlerinden izin alamayan kadınlar için Peygamber Efendimiz’in (sallallahu aleyhi ve sellem) erkeklere hitaben ‘eşlerinizin camiye gitmesine izin verin’ şeklinde tavsiyeleri olduğunu da hatırlatıyor.