İmam Hafız Zehebi (rh.a), -Menakıb-ı İmam Ebu- Hanife isimli kitabında İmam Ebu Hanife (rh.a)'nin ismi doğumu ve soyu hakkında şunları söylemiştir:

Ebu Hanife'nin ismi, Numan b. Sabit b. Zutâ'dır. Kûfe ehlinin müftüsüdür. Allah ondan razı olsun, hicri 80 senedinde, Halife Abdulmelik b. Mervan (ö. 705) zamanında, Din-i Hanif üzere Kûfe'De doğdu.

Ebu Hanife'nin zamanında Ashab-ı Kiram'dan bir cemaat hâlâ hayatta idi. İnşeAllah o, ashaba güzellikle tabii olan, Tabiin zümresindendir. Çünkü Enes b. Malik (rh.a) (ö. 93/711) Kûfe'ye geldiği zaman İmam Ebu Hanife'nin onu gördüğü sahihtir.

Muhammed b. Sa'd (ö. 230/845) şöyle der:

"Yusuf b. Cabir, Ebu Hanife'yi şöyle söylerken işittiğini rivayet etti: "Ben Enes'i gördüm."

Yakub b. Şeybe es-Sedûsi (ö. 262/875) şöyle der: "Ebu Hanife: Teymullah b. Sa'lebe b. Bekr b. Vail oğullarına vela yoluyla bağlıdır."

Kadı Ebu Hazım Abdulhamid (ö. 292) şöyle der: "Ebu Hanife'nin torunu İsmail (ö. 212/827)'in oğluna, "Sizin mevlanız kim" dedi. O şöyle cevap verdi: "Ebu Hanife'nin babası ceddim Sabit Kâbil'dendir. Teymullah b. Sa'lebe oğullarından bir kadın onu satın aldı ve azad etti."

Ebu Nuaym Fadl b. Dukeyn (ö. 219/834) şöyle der:

"Ebu Hanife'nin yüzü, sakalı ve elbisesi güzeldir."

Abdulvahhab b. Ziyad şöyle der:

"Kûfe'de Ebu Hanife'yi gördüm, başında siyah bir tavile (takke) vardı."

Ali b. Abdurrahman, babası Abdurrahman b. Muhammed b. el-Muğira el-Kûfi'nin, Mısır'da iken şöyle söylediğini rivayet etti:

"Kûfe mescidinde insanlara fetva veren bir şeyh gördüm, başında bir siyah tavile vardı." "Bu zat kim" dedim. "Ebu Hanife" dediler.

Mısır kadısı Ebu'l Kasım İbn Ebi'l Avam (ö.335), tek cilt olan Fezailu Ebu Hanife kitabında şöyle rivayet eder: Bana İbrahim b. Ahmed b. Sehl et-Tirmizi> Kadı el-Kasım b. Ğassan> babam Ğassan> dedem Ebu Ğassan Eyyub b. Yunus kanalıyla en-Nadr şöyle söylerken işittiğini rivayet etti:

"Ebu Hanife güzel yüzlü idi. Elbisesini bol giyerdi. Hoş kokulu idi. Bir ihtiyacım için onun yanına geldim. Sabah namazını onunla beraber kıldım. Üzerimde komes (kavmeş) malı bir elbise vardı. Katırının eyerlenmesini emretti ve: "İhtiyacını yerine getirmem için elbiseni bana ver. Şu da benim elbisem, dönünceye kadar sende onu giy." dedi. Bende dediğini yaptım. Döndüğü zaman şöyle dedi: "Ey Nadr! elbisen beni mahçup etti." "Hoşuna ne idi" dedim.

Ebu Hanife "Elbise kalındı."

Nadır: "Ben onu beş dinara satın aldım, hoşuma gidiyor."dedi. Bundan sonra Ebu Hanife'yi bir daha gördüm. Üzerinde, otuz dinar olduğunu tahmin ettiğim komes malı bir elbise vardı." (İmam Hafız Zehebi: Menakıb-ı Ebu Hanife, s. 35, 43)

Hafız Zehebi (rh.a), İmam Ebu Hanife (rh.a)'nin ahlâk ve verasına dair şunları söylemiştir:

"el-Hasan b. İsmail (ö. 244), babası İsmail b. Mücâlid'den şöyle rivayet ediyor: Halife Harun Reşid'in (ö. 193) yanında iken Ebu Yusuf (ö. 183)meclise girdi. Halife Harun ona: "Ebu Hanife'nin ahlakını bana anlat" dedi.

İmam Ebu Yusuf:

"Vallahi Ebu Hanife haramlardan şiddetle kaçınırdı. Dünya ehli insanlardan uzak durur. Suskunluğu çok, daima tefekkür halinde idi. Yüksek sesle konuşmaz ve az konuşurdu. Eğer bildiği bir meselede sual sorulursa cevap verirdi. Ey mü'minlerin emiri! Ben tanıdığımdan beri o dinini ve nefsini korurdu. Sadece kendi nefsi ile meşgul olurdu. İnsanlar sadece hayır taraflarını zikrederdi."

O zaman Halife Harun Reşid:

"Bu anlattığın salihlerin ahlakıdır" dedi.

el-Kasım b. Ğassan: İshak b. Ebu İsrail'i (ö. 245) dinledim, şöyle diyordu:

"Bir topluluk Süfyan b. Uyeyne'nin (ö. 198) yanında Ebu Hanife hakkında konuştu. Bazıları onun makamını küçük görerek ileri-geri konuştular. Bunun üzerine Sufyan b. Uyeyne:

"Hah Ebu Hanife; insanların en çok namaz kılanı, emanete riayet bakımından en büyüğü, mürüvvet/kişilik olarakta en güzeli idi." dedi.

Kadı Şerik'ten (ö. 177) şöyle rivayet edildi:

"Ebu Hanife'nin susması uzun, daima tefekkür halinde, aklı çok insanlarla konuşması azdı."

el-Hasan b. İsmail b. Mücalid: Veki' b. el-Cerrah'ı (ö. 197) şöyle söylerken işittim, Hasan b. Salih b. Hayy (ö. 165) şöyle derdi:

"Ebu Hanife'nin Allah korkusu şiddetliydi. Haram olan bir şeye helal demekten çok korkardı."

Bişr b. Yahya rivayet ediyor: Abdullah b. Mubarek'i (ö.181) işittim şöyle diyordu:

"Ebu Hanife'nin meclisinden daha vakarlı bir meclis görmedim. Ebu Hanife'en daha yumuşak tabiyatlı bir kimsede görmedim. Bir gün Cuma Mescidinde iken tavandan Ebu Hanife'nin kucağına bir yılan düştü. Üzerini silkelemekten başka birşey yapmadı. Etrafından bizler ise hepimiz kaçıştık."

İsmail b. Hammad b. Ebu Hanife (ö. 212) anlatıyor:

"Babam (Hammad) çocukken Fatiha suresini okumasını öğrendiği zaman, dedem (Ebu Hanife) babamın muallimine 500 dirhem hediye etti."
(Hafız Zehebi: Menakıbı Ebu Hanife, s. 43, 47)

Yukarda Ebu Hanife tabiînden denilmiş yanlış bilgiİmam Darekutni’ye r.h. , Ebu Hanife’nin kimden (Hadis) duyduğu hakkında sormuşlardı. Soruyu soranlar, şöyle derler: Ebu Hanife’nin (Sahabelerden hadis) işitmesi, Sahih’midir?

İmam Darekutni şöyle cevap vermiştir: Hayır, hatta görmemiştir bile.

Ebu Hanife, Sahabe’lerden hiç birisine yetişememiştir.

(Sualatus Sehmi Li ed-Darukutni 383.nakil – Nakil meşhur bir nakildir ve Sahih’tir)

İmam Ebul Hasan ed-Darekutni r.h. hicri 306.yılda doğmuştur[1]. hicri 385.yılda da vefat etmiştir

buraya da not düşeyim:
İmamı Azam 4 tane sahabe ile görüşmüştür.
Araştırmalarım öyle diyor.