“Her akıcı kandan dolayı abdest gerekir.” Mergînânî, el-Hidâye, I-II/17. Serahsî, el-Mebsût, I/74; Kudûrî, el-Lübâb, I/9; Kâsânî, Bedâiu’s-Sanâi’, I/24.
Hadis, Temîm ed-Dârî ve Zeyd b. Sâbit’ten müsned olarak, el-Hasan el-Basrî ve Sa’bî’den mürsel olarak rivâyet edilmistir. Zeylaî, Nasbu’r-Râye, I/37; Askalânî, ed-Dirâye, I/30.
Mürsel rivâyetler, Seybânî’nin el-Hucce’sinde su sekillerde geçmektedir:
el-Hasan el-Basrî Hisâm b. Hasan İsmâil b. Ayyâs Seybânî. “Abdest, her akıcı kandan dolayı vaciptir. Seybânî, el-Hucce, I/69.
es-Sa’bî Abdülazîz b. Ubeydullah İsmâil b. Ayyâs Seybânî. “Abdest, her damla kandan dolayı gereklidir. Seybânî, el-Hucce, I/69.
Dârekutnî ise hadisi su sekilde rivâyet etmistir: Peygamber (sas) Temîm ed-Dârî Ömer b. Abdülazîz Yezîd b. Muhammed Yezîd b. Hâlid Bakiyye Babası Mûsâ b. İsâ b. el-Münzir Muhammed b. İsmâil el-Fârisî Dârekutnî. “Her akıcı kandan dolayı abdest gerekir.” Dârekutnî, Sünen, I, 156, (no. 570)
Dârekutnî, Yezid b. Halid ve Yezid b. Muhammed’in meçhul olduğunu ve Ömer b. Abdülazîz’in Temim ed-Dârî’den böyle bir rivâyet isitmediğini ifade etmektedir. Ayrıca, İbn Hacer de senedde zayıflık ve inkıta olduğunu belirtmektedir. Askalânî, ed-Dirâye, I/30.
İbn Adî ise hadisi, Zeyd b. Sâbit’ten rivâyet etmis ve hadisin zayıf olduğunu belirtmistir. Rivâyet söyledir:
Peygamber (sas) Zeyd b. Sâbit Abdurrahman b. Ebân Muhammed b. Süleyman b. Asım Su’be Bakiyye Ahmed b. el-Ferec Abdullah b. Ebî Süfyân el-Mevsılî İbn Adî. “Her akıcı kandan dolayı abdest gerekir. İbn Adî, el-Kâmil, I/190.
Leknevî rivâyetin zayıf olduğunu belirtmektedir. Leknevî, el-Câmiu’s-Sağîr ve Serhuhû Nâfii’l-Kebîr, I/73.
Hatib el-Bağdâdî (senedde bulunan) Ahmed b. Ferec'i şarap içmekle itham etmiş ve "Allah'a yemin olsun ki o yalancının biridir" demiştir (bk. Hatib el-Bagdâdî, Târîhu Bağdâd, IV, 341).
SONUÇ OLARAK: Hadis zayıftır amel etmeye elverişli değildir. Şevkânî ve başka âlimlerin’de ifade ettiği üzere asıl olan vucudun herhangi biryerinden kan aktığında abdestin bozulmamasıdır. Nitekim Hicaz âlimlerine göre de kan sebebiyle abdest bozulmamaktadır. Medineli yedi fakih ve onlardan önce bazı sahâbîler de bu görüştedir. İbn Ebî Şeybe'nin el-Musannef inde (I, 92) ve Beyhakî'de (es-Sünenü'l-kübrâ, I, 141) sahih isnadla nakledildiğine göre Hz. Ömer (r.a.) yüzündeki sivilceyi sıkınca bir miktar kan çıkmıştı. Onu parmaklarıyla sildi sonra da abdest almadan namazını kılmıştır. İbn Ebî Şeybe benzerini Ebû Hüreyre (r.a.)'den de nakletmiştir. Abdullah b. Ebû Evfâ (r.a.)'in da namazda iken kan tükürdüğü halde namazına devam ettiği sahih bir yolla nakledilmiştir. Bk. İbn Hacer, Fethu'l-bârî, I, 222-224;
Hadis, Temîm ed-Dârî ve Zeyd b. Sâbit’ten müsned olarak, el-Hasan el-Basrî ve Sa’bî’den mürsel olarak rivâyet edilmistir. Zeylaî, Nasbu’r-Râye, I/37; Askalânî, ed-Dirâye, I/30.
Mürsel rivâyetler, Seybânî’nin el-Hucce’sinde su sekillerde geçmektedir:
el-Hasan el-Basrî Hisâm b. Hasan İsmâil b. Ayyâs Seybânî. “Abdest, her akıcı kandan dolayı vaciptir. Seybânî, el-Hucce, I/69.
es-Sa’bî Abdülazîz b. Ubeydullah İsmâil b. Ayyâs Seybânî. “Abdest, her damla kandan dolayı gereklidir. Seybânî, el-Hucce, I/69.
Dârekutnî ise hadisi su sekilde rivâyet etmistir: Peygamber (sas) Temîm ed-Dârî Ömer b. Abdülazîz Yezîd b. Muhammed Yezîd b. Hâlid Bakiyye Babası Mûsâ b. İsâ b. el-Münzir Muhammed b. İsmâil el-Fârisî Dârekutnî. “Her akıcı kandan dolayı abdest gerekir.” Dârekutnî, Sünen, I, 156, (no. 570)
Dârekutnî, Yezid b. Halid ve Yezid b. Muhammed’in meçhul olduğunu ve Ömer b. Abdülazîz’in Temim ed-Dârî’den böyle bir rivâyet isitmediğini ifade etmektedir. Ayrıca, İbn Hacer de senedde zayıflık ve inkıta olduğunu belirtmektedir. Askalânî, ed-Dirâye, I/30.
İbn Adî ise hadisi, Zeyd b. Sâbit’ten rivâyet etmis ve hadisin zayıf olduğunu belirtmistir. Rivâyet söyledir:
Peygamber (sas) Zeyd b. Sâbit Abdurrahman b. Ebân Muhammed b. Süleyman b. Asım Su’be Bakiyye Ahmed b. el-Ferec Abdullah b. Ebî Süfyân el-Mevsılî İbn Adî. “Her akıcı kandan dolayı abdest gerekir. İbn Adî, el-Kâmil, I/190.
Leknevî rivâyetin zayıf olduğunu belirtmektedir. Leknevî, el-Câmiu’s-Sağîr ve Serhuhû Nâfii’l-Kebîr, I/73.
Hatib el-Bağdâdî (senedde bulunan) Ahmed b. Ferec'i şarap içmekle itham etmiş ve "Allah'a yemin olsun ki o yalancının biridir" demiştir (bk. Hatib el-Bagdâdî, Târîhu Bağdâd, IV, 341).
SONUÇ OLARAK: Hadis zayıftır amel etmeye elverişli değildir. Şevkânî ve başka âlimlerin’de ifade ettiği üzere asıl olan vucudun herhangi biryerinden kan aktığında abdestin bozulmamasıdır. Nitekim Hicaz âlimlerine göre de kan sebebiyle abdest bozulmamaktadır. Medineli yedi fakih ve onlardan önce bazı sahâbîler de bu görüştedir. İbn Ebî Şeybe'nin el-Musannef inde (I, 92) ve Beyhakî'de (es-Sünenü'l-kübrâ, I, 141) sahih isnadla nakledildiğine göre Hz. Ömer (r.a.) yüzündeki sivilceyi sıkınca bir miktar kan çıkmıştı. Onu parmaklarıyla sildi sonra da abdest almadan namazını kılmıştır. İbn Ebî Şeybe benzerini Ebû Hüreyre (r.a.)'den de nakletmiştir. Abdullah b. Ebû Evfâ (r.a.)'in da namazda iken kan tükürdüğü halde namazına devam ettiği sahih bir yolla nakledilmiştir. Bk. İbn Hacer, Fethu'l-bârî, I, 222-224;
