Hayalgücü Tasavvuf'ta beş batıni duyudan biridir. Aslında buna duyu demektense idrak demeyi yeğlerim. İnsanın hayalgücü çok eski zamanlardan beri gelişkindir. Kırk bin yıl öncesine ait Löwenmansch heykeli bunun en önemli kanıtıdır. Yarı aslan yarı insan şeklinde tasarlanmış bu heykel Avrupa'da çeşitli müzelerde sergilendi. İslam tasavvufunda hayalgücü batıni bir idrak olarak görülse de modern dünyada hayalgücü teknolojinin lokomotifi olarak görülür. Kimse hayalgücünün bir şeyleri idrak etmemizi sağlayacağına inanmaz. Peki tasavvufçular buna neden inandı. Hangi kişisel deneyimleri böyle düşünmelerini gerektirdi. Eğer başlığa katılım olursa bu konudaki düşüncelerimi paylaşacağım. Olmasa da kısaca fikrimi söyleyeceğim zaten.

hayalgücü duygu değil de hayal gücü daha çok bu işin kapısı. yoğunlaşma ile hayal ettiğimiz şeyi bir hayal ile davet etmiş oluyoruz sonra o aşk o yanma ile veya istek ile o hayal onun ruhunu çekmeyi doğru dönüyor diyorlar. mesela ilahi aşk kitabında ibn arabi yazmıştır; mecnun leylayı görüyor ve gözümün önünden çekil git diyor. çünkü mecnun onun ruhunu çekmiş hayal ile idrak kardeş gibi ayrılmaz çünki siz o şeyin ruhuna eriştiğiniz zaman sureti ortadan kalkacaktır hayal aracılık edecektir sadece. siz hayale istek de diyebilirsiniz. hayal kabe'ye yoğunlaşın. kabe'yi getirirsiniz açık ve net. hazreti rabia'nın önüne kabe getirildi çünki o yollara düşmüş kabe için bir istek bir hayal söz konusu ve kabenin ruhu önüne seriliyor. bunların başının hayal olması kafa karıştırmasın. bugün bir mecazi aşkla da gitseniz onu ne kadar isterseniz bir o kadar da hayal edersiniz. bir sevgi bağı+hayal ile artık idrak kaçınılmaz.

Hayal gücümüz olmasaydı teknolojimiz olmaz, bilim bugünkü seviyesine asla ulaşamazdı. Hayal gücümüz sayesinde uygarlığın ilerlediği bir gerçek. Ancak aynı hayal gücü ruhsal tekamülde mistiklerin öngördüğü gibi faydalı mıdır, emin değilim.

Bilgi hayal gücünü, hayal gücü bilgiyi besliyor. Böylece tabiatın önümüze koyduğu sınırları aşabiliyoruz. Allah gibi kayıtlanmamış hale gelmek istiyoruz. Allah dışında hiç bir şeyin bizi kayıt altına almasına razı olamıyoruz. Hatta bazı insanlar artık buna bile razı olamıyor. Ancak o insanlar şunu unutuyor: Allah hayalgücünün bittiği yerdir.

Bu anlamda evet; hayal gücü Allah'a ulaşmamızı sağlıyor. Ancak mistik tecrübenin öngördüğü gibi hayalgücüyle Allah'a ulaşmak mümkün müdür? Aslında ne yaparsak yapalım hayal dışında bir yolla Allah'a ulaşmak mümkün olmuyor.

Şayet hayal gücü ruhun vizyonuysa bu iddia gerçek olabilir. Bu bağlamda rüya da ruhun bir vizyonu olmalıdır. Çünkü hayal ve rüya benzer şeylerdir. Bu anlamda hayal ve rüya zamanüstü duyularımızdır diyebiliriz. Ruh sayesinde zaman ve madde ötesi bir alemden (alemi misal/lahut) veri alabiliyoruz. Beş duyu vasıtasıyla aldığımız verileri aklımızda yorumlayıp değerlendiririz. Aslında benzer şeyleri hayal ve rüyayla gelen veriler için de yapıyoruz. Ancak hayal ve rüyanın iç dünyamıza ait olduğunu düşünüyoruz. Bu verilerin başka bir aleme ait olduğunu düşünmüyoruz. Şayet durum tasavvufun iddia ettiği gibiyse haklıdırlar. Kanıtlanana kadar nötr kalacam.