You need to enable JavaScript to run this app.

Skip to main content

İslami Forum

Hatib El Bağdadi'nin İtikadi Görüşleri

Hatib El Bağdadi'nin İtikadi Görüşleri

#1
karadamlalar
General
Avatar: karadamlalar
Hatib El Bağdadi'nin İtikadi Görüşleri
HATİB EL-BAĞDADÎ'NİN İTİKÂDÎ GÖRÜŞLERİ (V. 463 H.)

Yüce Allah'ın Sıfatları


(Ebu Bekr el-Hatib Ahmed b. Ali b. Sabit b. Ahmed b. Mehdî el-Bağdadî. Hafız, önder ilim adamlarından birisidir. İslam diyarında her tarafa yayılmış teliflerin sahibidir. Cumade'l-Ahire, 392 h. yılında dünyaya gelmiştir. Ebu Ömer b. Mehdi ile İbnu's-Salt el-Ehvazî ve onların tabakalarında bulunan zatlardan rivayette bulunmuştur.

İbn Makula dedi ki:

O bizim gördüklerimiz arasında bilgisi, hıfzı, isbatı ve Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem'in hadislerini zabtı, illet ve senedleri hakkındaki incelikli bilgisi, sahihini, garibini, ferdini, münkerini bilip tanıması itibariyle önde olanlardan birisi idi. (İbn Makula) dedi ki:

Darakutni'den sonra Bağdatlıların onun gibi bir ilim adamı görülmedi.

Benzeri telif edilmedik Tarihu Bağdad adlı eserin sahibidir.

İbnu'l-Ehdel dedi ki:

Eserleri yüze yakındır. Önceleri dine dair eserler yazmış ve o hususta ileri noktaya ulaşmıştır. Daha sonra hadis ve tarih ile daha çok ilgilenmiştir. 463 yılında vefat etmiştir. Allah'ın rahmeti üzerine olsun. (Şezerâtû'z-Zeheb, 111,311-312)


Bize Hafız Ebu'l-Fadl Muhammed b. Nasır b. Muhammed b. Ali el-Bağdadî haber verdi dedi ki:

Bize Ebu'l-Hüseyin el-Mubarek b. Abdu'l-Cebbar b. Ahmed es-Sayrafi 494 yılı şevval ayında -ona kıraat yoluyla bildirilirken ben de dinliyorken- bize haber verdi. Dedi ki:

Bize Ebu Bekir Ahmed b. Ali b. Sabit el-Hatib haber verdi:

Bize Ebu Mansur Muhammed b. İsa el-Bezzar -Hemedan'da- haber verdi.

Bize Salih b. Ahmed el-Hafız anlattı dedi ki:

Ben Abdullah b. İshak b. Siyamerd'e şöyle derken dinledim:

Mervezi ile Tarsûs'da karşılaştım. Ona Ey Ebu Bekir dedim. Sen Ebu Abdullah'ın Kur'ân hakkında neler söylediğini dinledin.

Dedi ki: Ebu Abdullah'ı şöyle derken dinledim:

Kur'ân Allah'ın kelâmı olup mahlök değildir. Her kim "mahluktur" derse o kafirdir.

Peki bu hususta bir şey söylemeyip, kararsız kalan kimse hakkında ne söylediğini duydun, diye sordum.

Dedi ki: Böyle birisi kötü bir insandır. Bunun Kur'ân'ın yaratıldığını kabule davet edeceğinden korkarım.

Ona: Ey Ebu Bekir, Ebu Abdullah'ın lafız hakkında ne söylediğini dinledin diye sordum.

Dedi ki: Kur'ân'ı telaffuzunun mahluk olduğunu söyleyen bir kimse cehmîdir, dedi.

Ben ona: Cehmî de ne oluyor diye sordum.

Dedi ki: Bu kişi altmış gün Allah hakkında şüphe eden birisidir.

Ben: Allah hakkında şüphe eden bir kimse kafirdir dedim. O: Evet dedi.

Şeyh Ebu Talib el-Mübarek b. Ali es-Sayrafî -izin yoluyla-bize haber vererek dedi ki:

Bize Ebu'l-Hasen Muhammed b. Merzuk b. Abdu'r-Rezzak ez-Zaferânî -kendisine okunurken ben de dinliyorken 506 yılında rebiu'l-evvel ayında- dedi ki:

Bize Hatib, hafız Ebu Bekir Ahmed b. Ali el-Bağdadî haber vererek dedi ki:

Dımaşk ahalisinden birisi bana mektup yazarak -söz konusu ettiği- birtakım meselelere dair soru sordu. Ben de ona cevap verdim. Kendisine sorulan sorulara verdiği cevap olarak bize şunları okuyup dedi ki:

Faziletli ilim adamının yazdıklarını gördüm. Allah onu devamlı desteklesin, ona güzel başarılar ihsan etsin, adımlarını doğrultsun, verdiği haberler ile ilgili ilimlerle huzur bulsun...

Ben de onun tercihine uygun düşeceğini ümit ettiğim şekilde (sorularına) cevap veriyor. Yüce Allah'tan beni hatadan koruyup doğru söz söyleyip, doğru amelde bulunma başarısını lütuf ve rahmetiyle ihsan etmesini diliyorum.
Irkçılık ideolojik bir düşünce değil, aksine psikolojik bir hastalıktır.(Şehid İnşaAllah Malcolm x-Malik El Şahbaz)

Sizi rahatsız etmeye geldim!
Bunu ilk beğenen sen ol.
Cevapla
#2
karadamlalar
General
Avatar: karadamlalar
RE: Hatib El Bağdadi'nin İtikadi Görüşleri
Sahih sünnetlerde bu hususta nakledilen rivayetler ile ilgili olarak selefin -Allah onlardan razı olsun- izlediği yol o sıfatları kabul etmek, onları zahirleri üzere değerlendirmek, sıfatların keyfiyyet ve teşbihlerini de reddetmektir.

Kimileri bu sıfatları kabul etmeyip Allah'ın varlığını belirttiği hususları iptal ettiler. Bu sıfatları kabul edenlerden bir kısmı da hakikat manalarını aldılar ve bu alanda bir çeşit teşbih ve keyfiyyetlendirmeye gittiler.

Orta yol ise bu işler arasındaki orta yolu izlemektir. Esasen Allah'ın dini de bu hususta aşırıya giden ile orta yoldan geri kalan kimsenin tutumu arasındadır.

Bu husustaki asıl deliller:

Allah'ın sıfatları ile ilgili açıklamalar, onun zatı ile ilgili açıklamaların bir alt başlığıdır. Bu hususta Allah'ın zatı ile ilgili aynı yöntem takip edilir ve onun benzeri yoldan gidilir. Aziz ve celil olan alemlerin Rabbinin varlığı bilinip kabul edilmesi, onun keyfiyetini kabul etmek değildir. Onun sıfatlarının kabulü de böyledir. Bu sıfatların varlığını kabul etmektir. Yoksa herhangi bir sınırlandırma ve keyfiyetlendirme anlamında bir kabul değildir.

Buna göre Allah'ın eli vardır. Duyar ve görür; derken bilindiği gibi bunlar Yüce Allah'ın kendi zatının sahip olduğunu belirttiği sıfatlardır. El kudret demektir, işitmenin anlamı ve görmenin anlamı ilimdir demeyiz. Bunların birtakım organlar olduklarını da söylemeyiz. Bildiğimiz ellere ve birtakım organlar ve bir fiilin araçları olan kulaklara ve gözlere de benzetmeyiz.

Derim ki; bunların varlığını kabul etmek icab eder. Çünkü şer'i delillerde bunların varlığı belirtilmiş bulunmaktadır. Aynı şekilde bunların mahlukatın sıfatlarına benzetilmemesi de icab eder. Çünkü Yüce Allah şöyle buyurmuştur:

"Onun gibi hiç bir şey yoktur. O her şeyi işitendir, her şeyi görendir." (Şura, 42/11)

"Ve kimse ona denk değildir." (İhlas, 112/4)

Bid'at ehli kimseler nakil ehli kimselerin bu hadisleri rivayet etmekle kusur ettiklerini ileri sürüp bilgisi kıt olan kimselere tevhidle bağdaşmayan, dini bakımdan sahih olmayan rivayetlerde bulunduklarını belirtip, teşbih yapanların küfrü ve ta'tilde bulunanların gafleti ile onları itham etmeleri üzerine onlara şöylece cevap verildi:

Yüce Allah'ın kitabında da muhkem birtakım ayetler vardır. Bu ayetlerden maksad zahirleriyle anlaşılmaktadır. Müteşabih birtakım ayetler de vardır. Bunlar muhkem ayetler ışığında tetkik edilmedikçe anlamları anlaşılamaz. Bunların hepsinin tasdik edilmesi ve hepsine iman edilmesi gerekir. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem'in haberleri de aynı durumdadır ve onlar da aynı şekilde ele alınırlar. Bu haberlerin müteşabih olanları muhkem ışığında ele alınır ve hepsi kabul edilir.


Allah'ın sıfatlarına dair rivayet edilen hadisler üç kısımdır:

1. Nakil önderlerinin sıhhatini ittifakla kabul ettikleri sabit haberler. Çünkü bunların rivayetleri yaygın, nakleden ravileri de adalet sahibi kimselerdir. Bu tür haberlerin kabul edilmesi ve onlara iman edilmesi icab eder. Bununla birlikte kalbe Yüce Allah'ın yarattıklarına benzetilmesini gerektirecek, ona yakışmayan aza ve araçlarla, değişme ve hareketlerle nitelendirilmesine gidecek herhangi bir inanca karşı kalbin korunması gerekir.

2. Oldukça gevşek senetlerle, çirkin lafızlarla nakledilmiş değersiz haberler. İlim adamları da bu tür haberlerin batıl olduğunu ittifakla kabul etmişlerdir. Bu gibi haberlerle uğraşmak ve onları dayanak almak caiz değildir.

3. Nakledenlerinin durumu hakkında ilim ehlinin ihtilaf ettikleri ve hepsinin değil de bir kısmının kabul ettikleri haberler. Bu haberler hakkında gereken içtihadın ve tetkikin yapılması gerekir ki; kabul edilebilecek türdekilere katılsın yahutta fasid ve batıl olanlar arasına katılsın.

Hadislerin tayin edilmesi meselesine gelince; bu işle uğraşmadım. Daha önce de bunları toplayıp bir araya getirmedim. Belki daha sonra bunu -inşaallah- yaparım.
Irkçılık ideolojik bir düşünce değil, aksine psikolojik bir hastalıktır.(Şehid İnşaAllah Malcolm x-Malik El Şahbaz)

Sizi rahatsız etmeye geldim!
Bunu ilk beğenen sen ol.
Cevapla

İçerik sağlayıcı paylaşım sitesi olarak hizmet veren İslami Forum sitemizde 5651 sayılı kanunun 8. maddesine ve T.C.K'nın 125. maddesine göre tüm üyelerimiz yaptıkları paylaşımlardan kendileri sorumludur. Sitemiz hakkında yapılacak tüm hukuksal şikayetleri bağlantısından bize ulaşıldıktan en geç 3 (üç) gün içerisinde ilgili kanunlar ve yönetmenlikler çerçevesinde tarafımızca incelenerek, gereken işlemler yapılacak ve site yöneticilerimiz tarafından bilgi verilecektir.