Avrupa [değiştir]
Fransa'daki yasal konumu [değiştir]Fransız Anayasası'na göre Fransızca 1992'den beri Fransa'nın resmi dilidir.( aslında 1539'dan beri önceki birtakım yasal metinlerde de Fransızca resmi dildir)

Resmi hükümet yayınlarında, eğitim sisteminde, yasal sözleşmelerde, reklamlarda yabancı sözcüklerin Fransızca'ya çevrilmesi zorunludur.

Fransızca'ya ek olarak Fransa'da pek çok yerel dil de konuşulur. Fransa Avrupa Yerel Diller Sözleşmesi'ne imza atmış olmasına karşın, 1958 anayasasına karşı olduğu gerekçesiyle bunu onaylamamamıştır.


İsviçre [değiştir]Fransızca İsviçre'nin 4 resmi dilinden biri olup (diğerleri Almanca, İtalyanca, Romence) İsviçre nüfusunun %20'sinin anadilidir.


Belçika [değiştir]Fransızca Belçika'nın Valon bölgesinin resmi dilidir ancak bu bölgede Almanca konuşan doğu kantonlar da yaşar. Başkent Brüksel'in içinde yer aldığı merkez bölgesinin Flamanca ile birlikte iki resmi dilinden biridir. Bu bölgede çoğunlukla anadilleri olmamasına karşın nüfusun büyük çoğunluğu tarafından konuşulur. Valon ve Brüksel-merkez bölgelerine sınırı olmasına rağmen Flaman bölgesinde ise Fransızca ve Almanca resmi dil olmayıp Flamanca konuşulur. Ancak bu bölgede anadilleri Fransızca olan insanlar da yaşar.

Toplamda nüfusun %40'ı Fransızca, %60'ı Flamanca konuşur. Flamanca konuşan insanların %59'u da Fransızca'yı ikinci dilleri olarak konuşurlar. Bu bilgilere göre Belçikalıların %75'i Fransızca bilmektedir.


Avrupa Birliği ve aday ülkelerdeki Fransızca okuryazarlığı[2]
Monako ve Andorra [değiştir]Monako Presliği'nin ulusal dili Monégasque olmasına karşın Fransızca tek resmi dildir ve Fransız kökenliler ülke nüfusunun %47'sini oluştururlar.

Andorra'nın resmi dili ise Katalanca'dır. Fransa'ya yakın komşuluğu nedeniyle Fransızca da konuşulur. Fransız kökenliler ülke nüfusunun %7'sini oluşturur.


İtalya [değiştir]İtalyanca ile birlikte Fransızca İtalyanların resmi bir dili olup İtalya'nın Aosta vadisi bölgesinde konuşulur. Buna ek olarak bölgede başka lehçeler de konuşulmaktadır ancak bunlar resmi açıdan henüz tanınmamıştır.


Lüksemburg [değiştir]Fransızca Lüksemburg'un Almanca ve Lüksemburgca ile birlikte üç resmi dilinden birisidir. Lüksemburg eğitim sistemi üçlü dil yapısındadır. İlkokulun ilk yıllarında dersler Lüksemburgca, sonraki yıllarda Almanca, liseden itibaren ise Fransızca olarak okutulmaktadır.





Amerika [değiştir]
Kanada [değiştir]
Kanada'nın başkenti Ottawa’da ikidilli (İngilizce/Fransızca) bir durak tabelası.Fransızca Kanada'nın resmi dillerinden biri olup İngilizce'den sonra en çok konuşulan ikinci dildir. Quebec bölgesinde ise Fransızca tek resmi dil olup 7 milyon insanın ana dilidir. Nüfusunun üçte biri frankofon içinde yer alan New Brunswick bölgesinin ise iki resmi dili vardır. Ontario, Nova Scotia ve Manitoba bölgelerinde de resmi dil olmamasına karşın Fransızca konuşan insanlar yaşar.


Haiti [değiştir]Fransızca toplumun okuryazar kesiminde konuşulmasına karşın Haiti'nin resmi dillerinden biridir. Fransızca kökenli Kreol dillerinden biri olan Haiti Kreolü ise nüfusun büyük kısmının ana dilidir.


Birleşik Devletler [değiştir]Federal düzeyde resmi bir tanınması olmamasına karşın Fransızca Birleşik Devletler'de İngilizce ve İspanyolca'dan sonra en çok konuşulan üçüncü dildir. Louisiana, Maine, Vermont ve New Hampshire eyaletlerinde ise en çok konuşulan ikinci dildir. Louisiana'da Kayun ve Kreol Fransızcası konuşulur. 2000 verilerine göre Louisiana'da 194.000 insan evlerinde Fransızca konuşmaktadır.





Afrika [değiştir]
Senegal,Dakar'da fransızca bir süpermarket tabelası.
██ Afrika frankofonu ülkeleri
██ Bazen Afrika frankofonuna dahil edilen ülkelerDünyada Fransızca konuşan nüfusun büyük çoğunluğu Afrika'da yaşar. Uluslararası Fransızca konuşan Ülkeler Topluluğu'nun (Organisation internationale de la Francophonie) 2007 raporuna göre 31 farklı Afrika ülkesinde yaşayan 115 milyon Afrikalı Fransızca'yı anadili ya da ikinci dili olarak konuşabilmektedir. Fransızca Afrika genelinde ikinci bir dil olmasına karşın Abidjan, Libreville gibi şehirlerde ve Fildişi Kıyısı'nda sadece Fransızca konuşulmaktadır.

Afrika dillerinden etkilenerek gelişen Afrika Fransızcası'nın birçok çeşidi olmasından dolayı tek bir Afrika Fransızcası'ndan söz edilemez.Fransızca kökenli Kreol dillerine ek olarak Fransızca Hint Okyanusu'nda bulunan adalarda da konuşulur. Madagaskar'da Fransızca'nın yanında Malayo-Polinezyan bir dil olan Malagazi konuşulur. Mauritius ve Seyşel Adaları'nda İngilizce'nin resmi dil olmasından bu yana Fransızca ve İngilizce arasında bir çekişme vardır. Madagaskar'da da son yıllarda İngilizce resmi dil olmuştur.

Sahraaltı ülkelerde eğitimin yaygınlaşmasıyla birlikte Fransızca dili de yaygınlaşmış ve evrime uğramıştır.

Diğer ülkelerden Afrika'ya gelenler için Afrika Fransızcası'nı anlamak biraz güç olabilir, buna karşılık yazı dilinde çok büyük farklılıklar yoktur.

Fransızca pek çok Afrika ülkesinde resmi dildir:

Benin
Burkina Faso
Burundi
Cibuti
Çad
Demokratik Kongo Cumhuriyeti
Ekvator Ginesi
Fildişi Kıyısı
Gabon
Gine
Kamerun
Komorolar
Kongo (Brazzaville)
Madagaskar
Mali
Nijer
Orta Afrika Cumhuriyeti
Ruanda
Senegal
Seyşel Adaları
Togo
Mauritius ve Magrip ülkelerinde resmi dil olmayıp idari dilde yaygın olarak kullanılır:

Cezayir
Fas
Moritanya
Tunus
Son yıllarda Cezayir özellikle eğitim dilinde Fransızca’nın yerine Arapça’nın kullanımını yaygınlaştırmak için dille ilgili çeşitli düzenlemeler yapmıştır.

Mısır’da çoğunlukla kullanılan yabancı dil İngilizce olmasına karşın üst ve orta sınıflarda Fransızca daha yaygın olarak bilinir ve konuşulur. Bu yüzden eğitim süreci içerisinde bir Mısırlı İngilizce’ye ek olarak Fransızca da öğrenir. Mısır, Fransızca konuşan ülkeler topluluğu (Frankofon)içerisinde yer alır.

Fransa’nın Hint Okyanusu’nda yer alan iki denizaşırı bölgesi Mayotte ve Réunion’da da resmi dil Fransızca’dır.





Sınıflama [değiştir] Latince



Klasik Latince Kaba Latince



Roman dilleri Sardinyaca lehçeleri



Batı İtalik dilleri Doğu Roman dilleri



Batı Roman Proto-İtalyanca Balkan Roman Dalmaçyaca



İberik Roman Galik Roman İtalyanca Proto-Rumence Arnavutça kelimeler



Portekizce İspanyolca Fransızca Oksitan Roman Rumence Ulahça



Oksitanca Katalanca



Dilbilgisi [değiştir]
Fiil çekimi [değiştir]
Etken fiil zamanları [değiştir]
"-er" ile biten fiiler [değiştir]regarder (seyretmek, bakmak, izlemek)
Şimdiki zaman Bitmemiş bir eylemi gösteren zaman Geçmiş zaman Basit gelecek zaman Şart kipi İstek kipi (şimdiki zaman) İstek kipi (geçmiş zaman)
je regarde regardais regardai regarderai regarderais regarde regardasse
tu regardes regardais regardas regarderas regarderais regardes regardasses
il regarde regardait regarda regardera regarderait regarde regardât
nous regardons regardions regardâmes regarderons regarderions regardions regardassions
vous regardez regardiez regardâtes regarderez regarderiez regardiez regardassiez
ils regardent regardaient regardèrent regarderont regarderaient regardent regardassent
Aynı hâlde: -er ile biten her kurallara uyan fiil.
acheter (satın almak)
j' achète achetais achetai achèterai achèterais achète achetasse
nous achetons achetions achetâmes achèterons achèterions achetions achetassions
ils achètent achetaient achetèrent achèteront achèteraient achètent achetassent
Aynı hâlde: enlever (kaldırmak) se lever (kalmak) relever (tekrar kaldırmak), se promener (yürüyüş yapmak), ramener (geri getirmek), peser (tartmak)
préférer (tavsiye etmek, yeğlemek)
je préfère préférais préférai préférerai préférerais préfère préférasse
nous préférons préférions préférâmes préférerons préférerions préférions préférassions
ils préfèrent préféraient préférèrent préféreront préféreraient préfèrent préférassent
Aynı hâlde: compléter (bitirmek), dessécher (kurutmak), espérer (umut etmek), exagérer (abartmak), s'inquiéter (kendini tasalandırmak), (se) protéger ([kendini] korumak), répéter (tekrar etmek)
appeler (çağırmak, adlandırmak, v.s.[3])
j' appelle appelais appelai appellerai appellerais appelle appelasse
nous appelons appelions appelâmes appellerons appellerions appelions appelassions
ils appellent appelaient appelèrent appelleront appelleraient appellent appelassent
Aynı hâlde: épeler (hecelemek), jeter (atmak)
employer (kullanmak, çalışmak)
j' emploie employais employai emploierai emploierais emploie employasse
nous employons employions employâmes emploierons emploierions employions employassions
ils emploient employaient employèrent emploieront emploieraient emploient employassent
Aynı hâlde: essayer (denemek), payer (ödemek), tutoyer ("sen" diye konuşmak)
manger (yemek)
je mange mangeais mangeai mangerai mangerais mange mangeasse
nous mangeons mangions mangeâmes mangerons mangerions mangions mangeassions
ils mangent mangeaient mangèrent mangeront mangeraient mangent mangeassent
Aynı hâlde: arranger (düzeltmek), changer (değiştirmek), corriger ([kusur] düzeltmek), déménager (taşımak), déranger (yerinden etmek), interroger (sorgulamak), mélanger (karıştırmak), ranger (sıralamak, toplamak), nager (yüzmek), songer (düşünmek)


Diğer dillerle karşılaştırma [değiştir]Fransızca, Hint-Avrupa dili olan Latince'nin soyundan gelen bir Roman dilidir, ve bunun sebebiyle İtalyanca, İspanyolca v.s. gibi dillerle sözsel benzerliklere sahiptir. Aşağıdaki tablo bazı Fransızca sözleri İtalyanca, İspanyolca, Oksitanca, Katalanca, Portekizce, Rumence ve Latince eşdeğerleri ile karşılaştırmaktadır. Bu diller, Fransızca'ya sözsel benzerliklerine göre sıralanmaktadır, örneğin İtalyanca, Fransızca ile %89 sözsel benzerliğe sahip olmasına[1] rağmen o önce sıralanmaktadır, vesaire.

Türkçe anlamı Latince Fransızca İtalyanca İspanyolca Oksitanca Katalanca Portekizce Rumence
anahtar clavis clé chiave llave clau clau chave cheie
gece nox nuit notte noche nuèit nit noite noapte
şarkı söylemek cantare chanter cantare cantar cantar cantar cantar cânta
keçi capra chèvre capra cabra cabra cabra cabra capra
dil, lisan lingua langue lingua lengua lenga llengua lingua limbă
yer, alan, meydan, v.s. platea place piazza plaza plaça plaça praça piaţă
köprü pons pont ponte puente pont pont ponte pod
kilise ecclesia église chiesa iglesia glèisa església igreja biserică
hastane hospitalis hôpital ospedale hospital espital hospital hospital spital


Metin örneği [değiştir]Aşağıda Fransızca'da İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'nin birinci maddesi, bunun Uluslararası Fonetik Alfabesi telaffuzu ve bu maddenin Türkçesi bulunmaktadır.

Fransızca UFA Türkçe
Tous les êtres humains naissent libres et égaux en dignité et en droits. Ils sont doués de raison et de conscience et doivent agir les uns envers les autres dans un esprit de fraternité.[4] [tu lez‿ɛtʁəz‿ymɛ̃ nɛs libʁ‿e ego ɑ̃ diɲite e ɑ̃ dʁwa il sɔ̃ due də ʁɛzɔ̃ e də kɔ̃sjɑ̃s e dwavt aʒiʁ lez‿œ̃z‿ɑ̃vɛʁ lez‿otʁ dɑ̃z‿œ̃n‿ɛspʁi də fʁɑtɛʁnite] Bütün insanlar hür, haysiyet, ve haklar bakımından eşit doğarlar. Akıl ve vicdana sahiptirler ve birbirlerine karşı kardeşlik zihniyeti ile hareket etmelidirler.[5]


Fransızca sayılar

sıfır - zero
bir - un(e)
iki - deux
üç - trois
dört - quatre
beş - cinq
altı - six
yedi - sept
sekiz - huit
dokuz - neuf
on - dix
on bir - onze
on iki - douze
on üç - treize
on dört - quatorze
on beş - quinze
on altı - seize
on yedi - dix-sept
on sekiz - dix-huit
on dokuz - dix-neuf
yirmi - vingt
otuz - trente

Bazı sözcükler

Fransızca: Français
Türkçe: Turc
Evet: Oui
Hayır: Non
Merhaba: Bonjour
İyi akşamlar: Bonsoir
İyi geceler: Bonne nuit
Hoşçakal: Au revoir
İyi günler: Bonne journée
Lütfen: S'il vous plaît / S'il te plaît
Teşekkürler: Merci
Önemli değil: De rien / Je vous en prie / Je t'en prie
Özür dilerim: Pardon / Je suis désolé / Je suis désolée
Kim?: Qui ?
Ne?: Quoi ?
Nerede?: Où ?
Neden?: Pourquoi ?
Adın nedir?: Comment vous appelez-vous ? / Comment t'appelles-tu ?
Çünkü: Parce que
Nasıl?: Comment ?
Ne kadar?: Combien ?
Anlamıyorum: Je ne comprends pas.
Evet, anlıyorum: Oui/Si, je comprends.
Yardım edin!: Au secours !!
Bana yardım edebilir misiniz?: Pouvez-vous m'aider s'il vous plaît ? / Pourriez-vous m'aider s'il vous plaît ? / Peux-tu m'aider s'il te plaît ? / Pourrais-tu m'aider s'il te plaît
Tuvalet nerede?: Où sont les toilettes ?
Türkçe konuşabiliyor musun?: Parlez-vous turc ?
Fransızca konuşamıyorum: Je ne parle pas français.
Bilmiyorum: Je ne sais pas.
Biliyorum: Je sais.
Karnım aç: J'ai faim.
Nasılsın?: Comment allez-vous? / Ça va? / Comment ça va ?
(Çok) İyiyim: Je vais (très) bien / Ça va (très) bien / Tout va (très) bien
(Çok) Kötüyüm: Je vais (très) mal / Ça va (très) mal / Tout va (très) mal
(evli)kadın:madam/okunuşu:madam
(bekar)kadın:mademoiselle/okunuşu: matmazel

çok guzel ellerine saglık

tşk ederim allah razı olsun: