وَهُوَ الَّذِيَ أَنشَأَكُم مِّن نَّفْسٍ وَاحِدَةٍ فَمُسْتَقَرٌّ وَمُسْتَوْدَعٌ قَدْ فَصَّلْنَا الآيَاتِ لِقَوْمٍ يَفْقَهُونَ
O, sizi bir tek nefisten (Âdem'den) yaratandır. (Sizin için) bir kalma yeri, bir de emanet olarak konulacağınız yer vardır. Anlayan bir toplum için âyetleri ayrıntılı bir şekilde açıkladık.(En'am,98)
AÇIKLAMA
فِقْهٌ (Fıkh) : anlama , öğrenme , bilgi , bir meseleyi fıtnatla gereği gibi bilme , anlamak , idrak etmek , bilmek , şeriatta din usulü
فَقِهَ الرَّجُلُ : Fekiha'r-racul : Adam fıkhetti,anladı,idrak etti
يَفْقَهُونَ
Yefkahûn): Anlarlar,idrak ederlerوَقَوْلُهُ : ( قَدْ فَصَّلْنَا الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَفْقَهُونَ ) أَيْ : يَفْهَمُونَ وَيَعُونَ كَلَامَ اللَّهِ وَمَعْنَاهُ
Ayetteki son kısmın manası şöyle : Âyetlerimizi anlayan (ve Allah'ın kelâmının anlamını iyice kavrayan) bir kavim için uzun uzadıya açıkladık
عَنْ قَتَادَةَ : قَدْ فَصَّلْنَا الآيَاتِ لِقَوْمٍ يَفْقَهُونَ سورة الأنعام آية 98 ، يَقُولُ : " قَدْ بَيَّنَا الآيَاتِ لِقَوْمٍ يَفْقَهُونَ " .
İmam Katade ''Kad Fassalnal ayâti li kavmin yefkahun(Anlayan bir toplum için ayetleri tafsil ettik)'' ayetini ''Kad Beyyenna (beyan ettik)'' diye tefsir etmiş.
Müstekarr : Karar kılınacak, yerleşilecek yer
Müstevda' : Emanet bırakılan, emanet bırakılmış.
Ayette geçen bu iki kelime için İbn Kesir tefsirini naklediyorum.
.....«Sonra bir karâr yeri, bir de emânet yeri vardır.» âyetinin anlamında ihtilâf edilmiştir.(görüş farklıkları olmuştur)
İbn Abbâs, İbn Mes'ûd, Ebu Abdurrahmân es-Sülemî, Kays İbn Ebu Hâzim, Mücâhid, Atâ, îbrâhîm en-Nehaî, Dah-hâk,Katâde, Süddî ve Atâ el-Horasânî'den rivayete göre; bunlar —veya birçoğu—
''Müstekar''(karar yeri vardır) : Yani ''Rahimlerde(Anne karnında) karar yeri vardır'' diye tefsir etmişler.
''Müstevda''(emanet yeri vardır) Yani ''(Babalarının) sulblerinde bir de emanet yeri vardır'' diye tefsir etmişlerdir.
İbn Mes'ûd ve bir gruptan rivayete göre; onlar,
Müstekar: Yani Dünyada bir karar yeri vardır
Müstevda': Yani Öldüğü yerde bir emanet yeri vardır ' diye tefsir etmişler.
Saîd İbn Cübeyr der ki: Bir karâr yeri (Müstekar) rahimlerde(Anne karnında), yeryüzünde ve öldüğü yerdedir.
Hasan el-Basrî ise; ölenin ameli ile karâr bulduğu yer, (müstekardır) karâr yeridir, demiştir.
İbn Mes'ûd'dan rivayete göre o; emânet yeri(Müstevda'), âhiret yurdundadır, demiştir.
Birinci görüş, daha kuvvetli olanıdır ki en doğrusunu Allah bilir.
(Ebu’l-Fida İsmail İbn Kesir, Hadislerle Kur’an-ı Kerim Tefsiri, Çağrı Yayınları: 6/2759-2760)
