2000-2200 milyon arası kişilerin bu dine mensup olduğu bir
dindir. Bu din İbrahimi bir dindir. Levant bölgesinde kuruldu.
Tektanrılı İbrahimi bir dindir. İsa'nın adına atfen İsevilik,
memleketine atfen Nasranilik de denir. Bu inanca sahip kişilere
hristiyan denir. 2 milyardan fazla inananı ile dünyanın en
yaygın dinidir.Hristiyanlar dünyanın her yerine yayılmış
olmakla birlikte en yoğun olarak Avrupa, Amerika ve
Avusturalya'da bulunurlar.
*Hristiyanlığın inanç sistemi ve ibadetleri İsa tarafından
1. yy.da Roma İmparatoru Tiberius'un iktidarında Filistin'de
ortaya konmuş, havarileri ve diğer takipçileri tarafından
öğretilerek yayılmıştır.
*Hristiyanlığın kutsal kitabı Kitab-ı Mukaddes'tir.
1.Etimoloji:
Hristiyan sözcüğünün kökeni, mesih kelimesinin Yunanca
karşılığı olan Kristos kelimesine dayanır. Mesih sözcüğü
İbranicedeki maşiah kelimesine dayanır ve "kutsal yağ" ile
olvulmuş,kutsanmış anlamına gelir. Kristos olarak adlandırılan
İsa'ya inananlara ilk olarak Antakya/Tarsus bölgesinde Hıristiyan
denmeye başlanmıştır. Hıristiyan sözcüğü Mesih'in yandaşı ve
Mesih'e bağlı anlamlarına gelir.
1.1 Yağ ile kutsama geleneği:
Tarih öncesi İsrail kralları ve yüksek rahipleri, yeni görevlerinin simgesi olarak yağla kutsanırlardı. Tevrat'ın birçok yerinde bu işlemin yapıldığına
dair ayetler vardır.
2.İsa:
İsa, hristiyanlıktaki temel figürdür. Doğum ve ölüm tarihleri tarihçiler tarafından tartışılmıştır. İsa'nın kimliğini inceleyen dal Kristoloji olarak bilinir. Tanrı olarak adlandırılır. Hıristiyan kaynaklarda ve yer yer Kur'an'da İsa Mesih olarak anılır. Hayatı ile ilgili başlıca kaynaklar Kanonik İncillerdir.
İsa, Roma İmparatorluğu'nda Yahudiye eyaletinde kendisi de Yahudi olan Meryem'den Dünya'ya gelmiştir. Hıristiyanlık'ta ve İslam'da mucizevi olarak babasız doğduğu kabul edilir. Marangoz, öğretmen ve şifa dağıtıcıdır. Hıristiyanlıkta, "Halkı isyana teşvik etmek" suçlamasıyla Yahudi din adamlarının baskısı ve Roma İmparatorluğu'nun Yahudiye valisi Pontius Pilatus'un emriyle çarmıha gerildiği kabul edilir. Hıristiyanlar için İsa Mesih'tir. Tanrı'nın oğlu ve bizzat kendisidir. Baba (tanrı) ile insanlar arasındaki aracı Beklenen Mesih, kurtarıcı, Rab, tanrı ile aynı özden güçlü tanrı tek insan, Dünya'nın tek kralı, Kutsal Üçlü Birlikteki kişilerden "oğul"dur. Hristiyan kaynaklarda onu İsa Mesih olarak anarlar.İsa'nın tanrısal ve insani özellikleri farklı mezheplerce farklı yorumlanır. Monofizit görüşüne göre insani tabiatı ile tanrısal tabiatı, Tanrısal özü altında erimiş ve ayrılmaz bölünmez tek bir tabiat meydana gelmiştir. Meryem Theotokos'dur, yani Tanrı anasıdır.Diofizit görüşe göre ise insani ve tanrısal olmak üzere birbirinden bağımsız iki tabiatı vardır. Çarmıha gerildiğinde ilahi tabiatı bedeninden ayrılmış, sadece insani tabiat acı çekmiştir. Meryem, insan olan İsa'nın annesidir dolayısıyla da ona Theotokos yani Tanrı anası denemez.Ortodoks, Katolik ve Protestanlara göre İnsani ve Tanrısal iki tabiatı olup bunlar asla birleşmezler, karışmazlar ve ayrılmazlar. İsa ismi köken olarak Arapça'dan gelir. Ancak İsa'nın orijinal ismi Yeşua (Yahşuah) olarak geçer. Orijinal ismi İbranice dilinde YHVH Kurtarır anlamına gelir.
3.Kitabı Mukaddes:
Hristiyanlığın kutsal kitabı Kitabı Mukaddes'tir. Eski Ahit ve Yeni Ahit olmak üzere iki kısımdır.
3.1 Eski Ahit:
Kitabı Mukaddes'in ilk kısmı Eski Ahit ya da Eski Antlaşma olarak adlandırılır. Yahudilerin kutsal kitaplarından Tanah ile bölüm adları sınıflandırmaları hariç hemen hemen ayrılır. Tanah'ta (Tevrat'ta) İsa'dan tam olarak bahsetmez ama atıfta bulunur. İşte ayetler: Yaratılış 3:15, Yaratılış 12:1-3, Yaratılış 49:10, Yasa'nın Tekrarı 18:15, 2.Samuel 7:1-29 Mezmurlar'da birçok ayet; Yeşaya 7:14; Yeşaya 9:6-7; Yeşaya 52:13-53:12; Daniel 7:13-14; Mika 5:2 ayetleri sayılabilir.
3.2 Yeni Ahit: Yahudi kutsal metinlerinden oluşmuş Tanah'ın Hıristiyanlıkta Eski Anlaşma'nın olarak adandırılmasının nedeni Tanrı'nın İsa'dan asırlar önce Musa ile Sina Dağı'nda yaptığına inanılan anlaşmadır. Hıristiyanlar Tanrı'nın İsa aracılığı ile yeni bir antlaşma yaptığına inandıklarından ötürü Kitabı Mukaddes'in İsa'dan bahseden ikinci bölümünü Yeni Anlaşma olarak adlandırırlar.
3.3 İncil:
İncil, Kitabı Mukaddes'in, Yeni Ahit kısmının ilk dört bölümünün her birine verilen isimdir. Matta, Markos, Luka ve Yuhanna tarafından kaleme alınmış olan dört İncil yazarlarının adıyla anılır. Hıristiyan dinine göre İnciller İsa'nın hayatını ve öğretilerini anlatır.
4.Mezhepler:
Hristiyanlığın 3 ana mezhebi; Roma Katolik Kilisesi (1.2 milyar kişi), Protestan kiliseler (360 milyon) ve Ortodoks Kilisesi'dir (170 milyon).
5. Teslisi Reddeden Mezhepler:
Üniteryen Kilisesi
6.Diğer Semavi Dinlere Göre Hristiyanlık:
6.1 Museviliğe Göre Hristiyanlık:
İsa, Roma İmparatorluğu'nun Yahudiye eyaletinde Yahudi bir anneden dünyaya gelmiştir. Hıristiyan ve İslami kaynaklara göre tanrı tarafından bir mucize eseri olarak babasız dünyaya gelmiştir. Yeni Ahit'te üvey babası Yusuf'un Davut peygambere kadar çıkan soyağacı verilir.
İsa, annesi Meryem, babası Yusuf, kendisine ilk inanan arkadaşları ve ilk takipçilerinden Yahudi olanlar terminolojide "Yahudi Hıristiyanlar" olarak adlandırılır. Yahudi Hıristiyan tabiri günümüzde Yahudi soyundan gelmekle beraber Hıristiyan olmuş kimseleri tanımlamakta da kullanılır.
Yahudiler İsa'nın mucize eseri olarak babasız doğduğuna, binlerce yıldır bekledikleri ve halen de beklemekte oldukları kurtarıcı mesih ya da peygamber olduğuna inanmazlar. İsa, içinde yaşadığı Yahudi toplumunda "bekledikleri mesih olduğunu" ileri sürdüğünde, halkın bir kısmı buna inanmıştır. Ancak buna inanmayan Yahudi din adamlarının teşvikiyle, Yahudiye eyaletinin Romalı valisi Pontius Pilatus tarafından "halkı isyana teşvik etmek" suçlamasıyla çarmıha gerilmiştir.
6.2 İslamiyet'e Göre Hristiyanlık:
İslam dinine göre Hıristiyanlık, semavi dinlerden biridir ve dünya üzerindeki diğer dinlere nazaran Yahudilikle beraber özel bir yere sahiptir. Hıristiyanlar 'Ehl-i Kitap' yani kendisine kutsal kitap gönderilenler olarak kabul edilirler. "Muhakkak ki Allah seni, kendisinden bir kelime ile müjdeliyor. Onun adı Meryem oğlu İsa Mesih'dir." (Al-i İmran, 3/45) İslam'a göre İsa Allah'ın peygamberlerindendir ve Kur'an'da "İsa Mesih" olarak anılır. Bununla birlikte Kur'an'da İsa'nın tanrının oğlu olduğu inancı ve çarmıha gerilmesi reddedilir.
Allah'ı bırakıp, hahamlarını, rahiplerini ve Meryem oğlu mesih'i rab edindiler. (Tevbe 30-31) Andolsun, "Allah, Meryem oğlu mesih'tir" diyenler kesinlikle kâfir oldu….(Maide 72) Bir de inkârlarından ve Meryem'e büyük bir iftira atmalarından ve "Biz Allah'ın peygamberi Meryemoğlu İsa mesih'i öldürdük" demelerinden dolayı kalplerini mühürledik. Oysa onu öldürmediler ve asmadılar… (Nisa 157)
İslamiyet'te, İncil'in başlangıçta tanrı kelamı olarak İsa'ya indirildiğine ve sonradan tahrif edildiğine inanılır.
7. Yaygın Olduğu Alanlar:
Hıristiyanlık Avrupa, Kuzey Amerika ,Güney Amerika , Güney Afrikada ve Okyanusyada yaygın bir dindir.
(Bir kısmı alıntı bir kısmı benim yazımdır.)