Kas iskelet sistemi ağrıları arasında önemli bir yeri olan bel ağrıları, gelişmiş ülkelerde, ağrı nedeni olarak, baş ağrısından sonra ikinci sırayı almaktadır. Bel ağrısına yol açan birçok neden olmakla birlikte bel fıtığı en başta gelen nedenlerdendir.

Belimizde 5 adet omur vardır ve bu omurlar arasında da disk adı verilen kıkırdak yapılar vardır. Bu diskler omurganın dayanıklılığını, hareketliliğini ve dengeli bir şekilde yük taşımasını sağlar. Omurlar arasındaki bu diskler 2 tabakadan oluşur. Dıştaki tabakası sert özellik gösterirken içteki tabaka jöle kıvamında ve yumuşaktır.

Bel fıtığı; beldeki omur kemikleri arsında yer alan ve adeta amortisör görevi gören disklerin normal yapılarını kaybedip fıtıklaşması sonucu oluşan patolojidir. Sert olan dış kısım dejenere olmuş ve içteki jöle kıvamındaki materyal dışarı doğru yer değiştirmiştir.

Bel fıtığı 4 evrede gelişir, ilk 2 evre kişide ağrı dışında çok ciddi sorunlar yaratmaz ve fizik tedaviye iyi cevap verir. 3.(extrüzyon) ve 4.(sekestrasyon) evre ise ciddi sorunlar oluşturur; sinirlere baskı yaparak kuvvet kaybına, uyuşma – karıncalanmaya neden olabilir ve genellikle cerrahi gerektirir.

Hastada görülen belirtiler: Hastalar belinden kalçasına ve bacağına doğru yayılan ağrıdan şikâyet ederler. Bu ağrı ayak topuğuna ve parmaklara kadar uzanabilir. Bazı hastalar bacağının arka kısmından bir iple çekildiğini söylerler. Hastanın beli bir tarafa doğru eğilebilir. Ayakta uyuşma olabilir. Bazı vakalarda ayak bileğinde kuvvet kaybı gelişmeye başlar. İlerlemiş vakalarda idrar ve büyük abdestini yapmakta zorluklar veya tutamama oluşabilir. Yine çok ilerlemiş vakalar da ise cinsel fonksiyonlar olumsuz yönde etkilenir.

TEDAVİ: Bel fıtıklarının %15 ‘i cerrahi gerektirir %85’i ise fizyoterapi ile tedavi edilir. Görüldüğü gibi bel fıtıklarında insanımızın aklına ilk olarak ameliyat gelmemelidir. Ciddi semptomlar gösteren sadece %15’lik kısım için cerrahi müdahale gerekmektedir Ve unutulmamalıdır ki sinir sisteminde meydana gelen hasarların geri dönüşü yoktur, onun için hekim tarafından cerrahi tedavi uygun görülmüşse cerrahinin zamanında yapılması gerekir. Toplumumuzda yaygın olarak görülen ve konuyla zerre kadar bilgisi olmayan insanlar tarafından yapılan ’bel çekme’’ gibi hiçbir dayanağı olmayan saçmalıklarla vakit kaybetmeden en kısa sürede hekime başvurmak gerekiyor. Ayrıca ‘’bel çektirme’’ gibi yöntemler hastanın şikâyetlerini artırabilir, hatta felce bile neden olabilir.

EGZERSİZ: Bel ve karın kaslarını kuvvetlendirmek omurgaya binen yükü azaltır ve beraberinde ağrıyı da azaltır,


ÖNERİLER:

1-Öne doğru eğilerek ağır yük kaldırmayın

Yük kaldırmak gerektiğinde şekilde görüldüğü gibi ayaklarınızı açıp yere çömelmek suretiyle kaldırınız.

2- Dik oturun. Uzun süreli oturarak çalışanlar aralıklarla kalkıp dolaşmalıdırlar. Çünkü oturduğunuz zaman belinize binen yük ayaktakinin %80 i kadar fazladır.


3- Yatağınız çok yumuşak olmasın. Sert yataklar her zaman tercih edilmelidir.

4- Yük taşırken vücudu dengede tutmaya özen gösterin.


5-Doğru yatış pozisyonunda yatılmalı.

6- Aşırı kilo bel üzerine gereksiz yük olacağından şişmanlıktan korununuz.

7- Uzun topuklu veya topuksuz ayakkabı giymeyiniz. Normal topuk boyu tercih edin.

8- Araba sürerken sırtınızı koltuğa tam yerleştirin. Uzun yola çıkarken ince bir yastıkla belinizi destekleyin. Molalarda mutlaka dolaşıp belinizi dinlendirin.

9- Doktora ve fizyoterapistinize danışmadan çelik korse kullanmayın, belinizi çektirmeyin .

Fizyoterapist Halil İbrahim ÇELİK