5. Allah, başlangıcı olmayan “kadîm”, bitişi olmayan “daîm”dir.

6. Allah, fenâ’ya uğrayıp yok olmaz.


7. Ancak O’nun dediği olur.

Kadîm, “kendinden başka herşeyden önce olan” demektir.

“Fenâ’ya uğrayıp yok olmaz” demek, “ne helâk olur ve ne de kaybolur” demektir.


ŞERH

“Kadîm”, Allahu Teâla’nın isimlerinden değildir. Bundan kasıt, O’nun hiçbir şeyden gelmediği, varlığının evveli, başlangıcı olmadığıdır. Hem O, sonu olmayacak biçimde “Daîm” ve “Bâkî”dir. İşte bu, Allahu Teâla’nın şu sözünün anlamıdır:

“İlk ve son olan O’dur!” (el-Hadîd: 57/3)

“İlk=Evvel”, kendisinden önce hiçbir şey olmayandır. “Son=Âhir” ise, ondan sonra hiçbir şeyin olmadığıdır. Bunu Allah Rasûlü -Sallallahu Aleyhi Vesellem- de şöyle açıklamıştır: “Fena bulup yok olmaz” demek, Allahu Teâla’nın buyurduğu gibi; “Yer üzerindeki her şey yok olucudur. Ancak celal ve ikram sahibi Rabbinin yüzü bâki kalacaktır.” (er-Rahman: 55/26-27) demektir.

“O’nun yüzü hariç her şey helâk olucudur.” (el-Kasas: 28/88)

Allahu Teâla’nın yarattıkları fenâ bulur. O, onları yok eder; ancak kendisi ebedî kalır. O her şeyin yok olmasından sonra, yine bâkîdir. “Ancak O’nun dilediği olur.” Allahu Teâla dilediğine gücü yetendir.

“Fakat, Allah dilediğini yapar.” (el-Bakara: 2/253)

Allahu Teâla bir işi dilediği zaman, bütün yarattıkları onu istemeseler de onu yaratır. Eğer Allah bir şeyi dilemediyse, insanların hepsi bir olsa onu varedemezler. İşte bu, hiçbir zaman gecikmeyen kadere bağlı “kevnî irade”dir. Bu evrende meydana gelen hayır ve şer, ancak O’nun dilemesiyle olur. O’nun iradesine kimse galebe çalamaz. Allah neyi istemişse o olur. Neyi de istememişse o olmaz. Bunun delilleri gerçekten sayılamayacak kadar çoktur.

bkz;Dr. Muhammed b. Abdurrahman el-Humeyyis Gençler için Akaid Dersleri Tahavi Şerhi