Kaynak tdv islam ansiklopedisi
KUDÜS İlâhî Dinlerde Kudüs’ün Yeri.

*Kudüs Tevrat’ta sadece bir defa Salem adıyla zikredilir İshak’ın kurban olarak takdim edildiği Moriah dağının Süleyman Mâbedi’nin yeri olduğu tartışmalıdır. Şehrin krallık ve ibadet merkezi oluşu Hz. Dâvûd’la başlar Birinci mâbed döneminde mâbedin olduğu tepeye Sion tepesi denilmekteydi, Sion Kudüs’ün tamamıydı Hz. Dâvûd’a saltanatının ebediyen devam edeceği vaad edildiğinde Kudüs’ün ebedîliğine işaret sayılmıştır
*Hz. Süleyman zamanında mâbedin inşası Kudüs’e ayrı bir kutsallık sağlamış, bir taraftan Dâvûd’un saltanatının ebediyen devam edeceğine dair ilahi vaadi, diğer taraftan mâbedin ilahi mekânı olarak kabulü şehri kutsallaştırmıştır.*Mezmurlar’da ahid sandığının getirildiği Dâvûd şehri Rabbin seçtiği bir şehir olarak değil Rabbin meskeni olarak takdim edilmektedir. Peygamber Yeremya’ya göre Kudüs“Rabbin tahtı, adalet yurdu, kutsiyet dağı” yüksekliği güzel, bütün yerin sevinci” güzelliğin kemalidir yeremya Eğer seni unutursam ey Yeruşalim, sağ elim hünerini unutsun; seni anıp sevincimden üstün tutmazsam dilim damağıma yapışsın” demektedir.

*Kudüs, kutsallığı sebebiyle yahudi şeriatında farklı bir konumdadır ilahi bir yer olduğu için Kudüste ilaha kurbanlar takdim edilip hac ifa edilmiştir yılda üç defa Pesah, Şavuot ve Sukkot bayramlarında her erkek kurban takdimi için Rabbin huzurunda mâbedde bulunmakla yükümlü tutulmuştur *Hac mekânı olduğu için yahudiler kudüste ikamet etmek durumunda kalmışlar, kudüs kültür hayatını şekillendirmiştir allah Tarafından seçilen Kudüs, Yahudiliğin en yüce simgesidir Peygamberler övgüyle bahsetmişlerdir. İşaya Kudüs’ü “adalet şehri” diye adlandırmış şeriatın Sion’dan, Rabbin sözünün Yeruşalim’den çıkacağını bildirmekte Yeremya Kudüs’e “Rabbin tahtı” denileceğini, bütün milletlerin onda toplanacağını belirtmektedir*Eski Ahid’de kudüsün güzelliği anlatılmakta sevgiliye benzetilmektedir Neşîdeler Neşîdesi, Kudüs’ü görmeyenin güzelliği bilemeyeceği belirtilmekte, Midraş’ta Âdem’in Kudüs toprağından, dünyanın Sion’dan yaratıldığı nakledilmektedir. Yahudi şeriatında Kudüs şehri en kutsaldır. Yeryüzündeki en kutsal yer kutsallar kutsalı mekân Kudüs’teki mâbedde bulunmaktadır.

*Ms.70 teki yıkımla yahudi milletinde Kudüsün önemi azalmış mânevî sembol şeriat simgesi olarak varlığını sürdürmüştür ona özlem vardır Yahudiler dua ve ibadetlerinde Kudüs’e dönerler Yemek duasında Kudüs’ün inşasını diler Günde üç defa yapılan Amidah duasını Kudüs’e dönerek yapar Dâvûd saltanatını kurma arzusunu ifade eder Yıllık üç oruçta Kudüs’ün yıkılışına yas tutarlar

Kaynak tdv islam ansiklopedisi
KUDÜS İlâhî Dinlerde Kudüs’ün Yeri.

*Kudüs’ün yahudi ibadet hayatındaki önemi yahudi devletinin Mesîh tarafından burada kurulacağı inancına dayanır. Kudüs’ün inşası ve mâbedin yapılması buna işarettir Yahudi geleneğinde yerde ve gökte Kudüs vardır. yerdeki Kudüs’e girmeden gökteki Kudüs’e girilemez *Kudüs dünyanın sonunda yerdekinin yerini almak üzere inecektir Kudüs kurulduğunda ve ölüler diriltildiğinde mâbedin bulunduğu tepeye Zeytindağı’na gömülme arzusu vardır. Yahudi Fısıh bayramı seder sofrası ve kefâret günü ibadeti “seneye Kudüs’te” dileğiyle sona erer*İncilde Kudüs önemlidir Markos incilinde Hz. Îsâ, Galile bölgesinde halka tebliğe başlar ve Kudüste mâbedi temizler. Yahudilerin tepkisiyle karşılaşır şehrin dışında çarmıha gerildiğinde mâbedin perdesi yırtılır. Yuhanna İncili Hz. Îsâ’nın birçok defa Kudüs’e geldiğini hayatı Kudüs’te sona erdiğini söylerler

*Kudüs ismi Kur’an’da geçmez şehirden el-Mescidü’l-Aksâ’nın mübarek kılınan çevresi şeklinde bahsedilmiştir bölge “mukaddes toprak iyi, güzel bir yer” olarak nitelendirilmiştir. Hadislerde Mescid-i Aksâ Mescid-i Harâm ve Mescid-i Resûlullah ile beraber üç mescidden biridir Mescid-i Harâm’dan sonra inşa edilen ikinci mescidtir *Hz. Peygamber Beytülmakdis’te namaz kılmayı tavsiye etmiştir rivayetlerde Hz. Îsâ Medine’de Resûl-i Ekrem’in kabri yanında veya Kudüs’te defnedilecektir.Hicretten önce üç yıl süreyle Hz. Peygamber Kâbe’yi önüne alıp Kudüs’e yönelerek namaz kılmış Medinenin on yedinci ayında devam ettiği, daha sonra kıblenin Kâbe’ye çevrilmiştir *Hz. Peygamber’in, Mescid-i Harâm’dan mübarek Mescid-i Aksâ’ya götürülmesi mi‘rac mûcizelerinde Mescid-i Aksâ’ya gitmesi şehrin önemini arttırmıştır. Muhammed Hamîdullah, Mescidü’l-Aksâ’nın Beytülmakdis değil semalarda bulunan, meleklerin Allah’a ibadet ettikleri bir mescid olduğunu ileri sürmüştür *Kudüs, Hz. İbrâhim ve peygamberlerin yaşadığı, mukaddes bir bölge olması, Hz. Süleyman’ın Beytülmakdis’ini barındırması, İsrâiloğulları ve peygamberlerin mücadele mekânı olmasıyla semavî dinlerde önemli bir yere sahiptir

Kaynak tdv islam ansiklopedisi
KUDÜS Fetih ve Haçlı İstilâsı

*Müslümanlara Suriye ve Filistin kapısını açan Ecnâdeyn zaferinin ardından Bizans’a ait birçok şehir fethedilmiş, Suriye Yermük zaferiyle Bizanstan alınmış sıra Filistine gelmişti. kutsal merkez Kudüs’ü kuşatan İslâm orduları başkumandanı Ebû Ubeyde den aman dileyen Kudüs halkı şehri halifeye teslim etmek istedi Hz. Ömer, Ebû Ubeyde’nin davetiyle Câbiye’den Kudüs’e gelerek şehri teslim aldı *Kudüs halkıyla yapılan anlaşma cizye ve haraç karşılığında mal ve can güvenliğini, din ve ibadet hürriyetini sağladı hz. Ömer’in Câbiye’de Kudüs heyetiyle anlaştı 638 de Kudüs’ün fethiyle cami inşa eden Hz. Ömer kadı olarak tayin ettiği Sâmit’ten halka İslâm’ı öğretmesini istedi. *Hz. Osman Kudüs’e önem verdi Silvan bahçelerini kudüse vakfetti kutsal Kudüs’ün fethiyle şehri ziyaret etmiş, ve yerleşmiştir. Bazı sahâbîlerin mezarı Kudüs’tedir Sâmit bunlar arasındadır.

EN GÜZEL DUA ZİKİRDİR

ELİMİZİ SEMAYA KALDIRIYORUZ TÜM ŞEHİTLERİMİZE TÜM ÖLMÜŞLERİMİZE TÜM SEVDİKLERİMİZE VE TÜM İNSANLARA ALAHIN 99 İSMİ İLE İSTİYORUZ

ALLAH  ER-RAHMAN ER-RAHİM  EL-MELİK 
EL-KUDDÜS ES-SELAM EL-MÜMİN EL-MÜHEYMİN 
EL-AZİZ EL-CEBBAR EL-MÜTEKEBBİR EL-HALIK 
EL-BARİ EL-MUSAVVİR EL-GAFFAR EL-KAHHAR 
EL-VEHHAB ER-REZZAK EL-FETTAH EL-ALİM 
EL-KABID EL-BASIT EL-HAFID ER-RAFİ EL-MUİZ 
EL-MÜZİLL ES-SEMİ EL-BASİR EL-HAKEM 
EL-ADL EL-LATİF EL-HABİR EL-HALİM EL-AZİM 
EL-GAFUR EŞ-ŞEKUR EL-ALİYY EL-KEBİR 
EL-HAFIZ EL-MUKİT EL-HASİB EL-CELİL 
EL-KERİM ER-RAKİB EL-MÜCİB EL-VASİ 
EL-HAKİM EL-VEDUD EL-MECİD EL-BAİS 
EŞ-ŞEHİD EL-HAKK EL-VEKİL EL-KAVİYY 
EL-METİN EL-VELİYY EL-HAMİD EL-MUHSİ 
EL-MÜBDİ EL-MUİD  EL-MUHYİ EL-MÜMİT 
EL-HAYY EL-KAYYUM EL-VACİD EL-MACİD 
EL-VAHİD ES-SAMED EL-KADİR EL-MUKTEDİR 
EL-MUKADDİM EL-MUAHHİR EL-EVVEL EL-AHİR 
EZ-ZAHİR EL-BATIN EL-VALİ EL-MÜTEALİ 
EL-BERR ET-TEVVAB EL-MÜNTEKİM EL-AFÜVV ER-RAUF MALİKÜL MÜLK ZÜL-CELALİ VEL İKRAM
EL-MUKSİT EL CAMİ EL GANİY EL-MUĞNİ
EL-MANİ ED-DARR EN-NAFİ EN-NUR 
EL-HADİ EL-BEDİ EL-BAKİ EL-VARİS 
ER-REŞİD ES-SABUR 

Tüm şehitlerimize ve tüm ölmüşlerimize bir fatiha okuyalım

Bismillahirrahmânirrahîm.Elhamdü lillâhi rabbil'alemin Errahmânir'rahim Mâliki yevmiddin İyyâke na'budü ve iyyâke neste'în İhdinessırâtel müstakîm Sırâtellezine en'amte aleyhim ğayrilmağdûbi aleyhim ve leddâllîn amin

Rahmân ve Rahîm olan Allah'ın ismiyle.Hamd o âlemlerin Rabbi,O Rahmân ve Rahim,O, din gününün maliki Allah'ın.Ancak sana ederiz kulluğu, ibadeti ve ancak senden dileriz yardımı, inayeti.
Hidayet eyle bizi doğru yola,O kendilerine nimet verdiğin mutlu kimselerin yoluna; o gazaba uğramışların ve o sapmışların yoluna değil.

Kaynak tdv islam ansiklopedisi
KUDÜS ve islam tarihi

*Müslümanlara Suriye ve Filistin kapısını açan Ecnâdeyn zaferinin ardından Bizans’a ait birçok şehir fethedilmiş, Suriye Yermük zaferiyle Bizanstan alınmış sıra Filistine gelmişti. kutsal merkez Kudüs’ü kuşatan İslâm orduları başkumandanı Ebû Ubeyde den aman dileyen Kudüs halkı şehri halifeye teslim etmek istedi Hz. Ömer, Ebû Ubeyde’nin davetiyle Câbiye’den Kudüs’e gelerek şehri teslim aldı *Kudüs halkıyla yapılan anlaşma cizye ve haraç karşılığında mal ve can güvenliğini, din ve ibadet hürriyetini sağladı hz. Ömer’in Câbiye’de Kudüs heyetiyle anlaştı 638 de Kudüs’ün fethiyle cami inşa eden Hz. Ömer kadı olarak tayin ettiği Sâmit’ten halka İslâm’ı öğretmesini istedi. *Hz. Osman Kudüs’e önem verdi Silvan bahçelerini kudüse vakfetti kutsal Kudüs’ün fethiyle şehri ziyaret etmiş, ve yerleşmiştir. Bazı sahâbîlerin mezarı Kudüs’tedir Sâmit bunlar arasındadır.

*Emevîler döneminde Muâviye  devletin merkezini Dımaşk’a nakletmiş Kudüs önem kazanmıştır Muâviye, Suriye valisi iken Hz. Osman’ın katillerinin cezalandırılması konusunda Mısır fâtihi Amr ile Kudüs’te anlaşmış Kudüs’te halifeliğini ilân etmiştir Filistin bölgesi valilik tayininde şeref pâyesi  görülmüştür*Emevîlerin en önemli imar faaliyeti Kubbetü’s-sahre ve Mescid-i Aksâ’nın inşasıdır halife Abdülmelik tarafından yaptırılan ve islamın en güzel eseri Kubbetü’s-sahre’nin  müslümanları hac için Kudüs’e yöneltmek amacıyla inşa ettirildiği görüşleri vardır
*Mescid-i Aksâ, Abdülmelik ve oğlu Velîd tarafından onarılmış Dımaşk-Kudüs yolu  düzenlenmiş, surlarda iki kapı açılmış, darphâne kurulmuştur Süleyman Abdülmelik’in Remle’yi Filistin’in merkezi yapmış Kudüste Arap nüfusu artmıştır son Emevî hükümdarı Mervân’a yönelik isyanlarda kudüs yakılıp yıkılmıştır

*Abbâsî iktidarında Bağdat başkent olmuş Suriye Filistin geri kalmıştır Kudüs ise islamın üçüncü kutsal şehridir Halifesi Mansûr, aksayı 748 de Mehdî-Billâh 780 de ki Hârûnürreşîd hıristiyan ve yahudilerinde kalabileceği  yerler yaptırdı  kütüphane kurdurdu.hıristiyan ve yahudiler maddî destek verdi *Kudüsdeki yahudiler din ve ibadetlerinde serbest idiler. Kudüs’e büyük önem veren halife Me’mûn Harem-i şerif’in doğu ve kuzey kapılarını yaptırmış Muktedir-Billâh’ın annesi Kubbetü’s-sahre’ye dört güzel kapı hediye etmiştir.*Kudüs, VIII. yy da önemli bir ilim merkeziydi geldi. Râbia el-Adeviyye, Bişr el-Hâfî  gibi sûfîler Kudüs’ü cazibe merkezi haline getirdi. Abbâsîler döneminde Kudüs ilmî ziyaret ticaret güvenlik merkeziydi ancak salgın deprem kıtlıklardan etkilenmiştir  Mu‘tasım zamanında Filistinde çiftçileri toplayan Yemânî  ayaklanmasında halk şehirden kaçtı ve ibadet mekânları âsilerce tahrip edildi.

Kaynak tdv islam ansiklopedisi
KUDÜS ve islam tarihi

*Mısır’da Tolunoğullarını kuran Ahmed Tolun 878 Filistin’i aldı Kudüs Kahire idaresinde kaldı. Tolunoğullardan İhşîdîlere İhşîdîler’in Fâtımîlerce yıkılmasıyla da kudüs fâtımîler’in hâkimiyetine girdi.*Fatimiler döneminde kudüse yahudiler idareciler ve müslümanlar defnedildi  Abbâsîler’in Mısır valisi Nûşerî ve Mansûr İhşîdîler’in kurucusu Tuğç, kardeşi Hasan, oğulları Ebü’l-Kāsım Ebü’l-Hasan İhşîdîler’in veziri ve hükümdarı Kâfûr kudüste gömülmüştür*Kudüs, 969-1071 de Fâtımî hâkimiyetindeydi Filistin ve Kudüs, Karmatîler ve Cerrâhîler ve bedevî mücadelelerine sahne oldu. Cerrâhîler Bizans desteğiyle Filistinde söz istediler Dengesiz Fâtımî Halifesi Biemrillâh döneminde Kudüs’te müslüman yahudi ve hıristiyanlar zorlandılar Hâkim, kıyame Kilisesi’ni yağmalattı
*Fâtımîler devrinde Kudüs tıpda gelişti  birçok tabip yetişti. zengin vakıflarda, hastalar  ücretsiz tedavi ediliyordu. X. yüzyılın sonlarında İsmâilî daveti yaygınlaştırmak için şehirde bir dârülilim kuruldu.*XI.yüzyılda Filistin’deki  depremler Kudüs’ü  etkiledi.  Kubbetü’s-sahre ve Mescid-i Aksâ, Halife Zâhir tarafından inşa edildi. 1068 depreminde Remle’nin  zarar görmesi Kudüs’ü  öne çıkardı.  hıristiyan hacıların sayısı arttı 1065’te Kudüs’e Avrupa’dan 12.000 kişilik bir kafilenin geldi Fâtımîler kudüs surları ve kalelerini onardı.

Kaynak tdv islam ansiklopedisi
KUDÜS ve islam tarihi selçuklular

*Kudüs, Fâtımîler’den sonra çeyrek asır  Selçuklu-Türkmen hâkimiyetinde kaldı. Selçuklu kumandanı Atsız Kudüs’ü 1073 te zaptetti Fâtımîleri uzaklaştırdı Fâtımî Halifesi Billâh adına okunmakta olan hutbeye son verdi Abbâsî Halifesi Biemrillâh ve Büyük Sultan Alparslana hutbe okuttu. *Kahire önlerinde Fâtımîlere mağlûp oldu. Kudüs’teki Araplar Atsıza  isyan etti şehirde Fâtımîler adına hutbe okundu Dımaşk’a çekilen Atsız, Anadolu Türkmen kuvvetleriyle Kudüse yürüdü bir günlük kuşatmadan şehri ele geçirip isyancıları cezalandırdı. Sultan Melikşah’ın kardeşi Tutuş 1079 da Atsız’ı ortadan kaldırdı, Kudüs ve çevresini Artuk beye verdi

*Artuk Bey 1089 da  Kudüs’te yeni bir cami yaptı Artuk Bey’in ölümüyle kudüs oğulları Sökmen ve İlgazi’nin elinde kaldı. Halep Selçuklu Meliki Tutuş ile Dımaşk Selçuklu Meliki Dukak mücadelesinden istfade eden Fâtımî veziri  başkumandanı Efdal Kudüs’ü kuşatarak İlgazi ve Sökmen’den teslim aldı (Temmuz 1098). *Selçuklu Antakya emîri Yağısıyan kudüsü Fâtımîler’den almak amacıyla Nablusta Kudüse  yürüdüyse başarı sağlayamadı. Bir yıl sonra da şehir Haçlılar’ın eline geçti (1099).
*Selçuklular’ın Kudüs hâkimiyeyindeki yirmi beş yıl şehir Sünnî çizgide gelişti Şâfiî âlim Nasr Nasriyye Medresesi’ni hanefî medresesi kurdu.Ferec eş-, Hanbelî mezhebinde dersler verdi.İslâm dünyasının  âlimleri Kudüs’e geldi Gazzâlî ve İbnü’l-Arabî de vardı Mutahhar Makdisî Kayserânî Kudüslü meşhur âlimlerdendir  *Yahudilik’te ve Hıristiyanlık’ta da kutsal sayılması, Hz. Peygamber’in mi‘raca götürülmesi ilk kıble olması Kur’an’da olmasıyla  Kudüs’ün islamda önemli bir yeri vardır.

Kaynak tdv islam ansiklopedisi
KUDÜS krallığı

Haçlılar Dönemi. I. Haçlı Seferinde üç yıl süren yürüyüşlen sonra 7 Haziran 1099 da  Fâtımîler’in elindeki Kudüse ulaştılar. hayalini kurdukları Kudüs gözlerinin önündeydi; bu yere Sevinç tepesi Montjoie dediler ordugâh kurdular. Şehir sağlam surlarla çevriliydi. Vali  kuşatmaya karşı önlem almıştı. Yafa Limanı’na gelen  Cenova ve dört İngiliz gemisinin yardımıyla Haçlılar kudüse taaruz ettiler *Haçlılar kudüsün kuzey surlarına hücum ettiler Bouillon’un birlikleri, Çiçek Kapısını aşdılar. Şehre inenler Sütunlar Kapısı’nı açtı ana ordu şehre girdi beş haftalık kuşatmadan sonra kudüs düştü (15 Temmuz 1099).

*Haçlılar kudüsü kuşattılar Müslümanlar Kubbetü’s-sahre ve Mescid-i Aksâ ya  sığınıp canını kurtarmaya çalıştı Tankred’in sancağı Kubbetü’s-sahre’ye asıldı. kutsal yer  yağmalandı. Toulouse Kontu güney surlarından şehre girdi valiye
Davud kulesini Fatimi valisi çaresizlik içinde Kudüs’ten canlı çıkan tek müslüman grup oldu.
*Müslümanlar 638 de Kudüs’ü fethettiklerinde Halife Ömer can ve mal güvenliği sağlamıştı Haçlılar bütün müslümanları, ve Mûsevîler’i katletti dünyada eşi görülmemiş bir vahşetti şövalyeler Araplar’ın yuttukları altınları bağırsaklarından çıkardı öldürdükten sonra karınlarını deşti ellerinde kılıç şehirde dolaşıp hiçbir canlı bırakmadılar
*Haçlılar kudüsü öldürdüler. Mescid-i Aksâ kılıçtan geçirildi. Kutsal mabedi katlettiler Harem-i şerif kan içindeydi  kudüsteki tam bir katliamdı Katliamı dünya dehşet içinde izliyordu kurbanların sayısı belli değildi Kudüs’te müslüman ve Mûsevîler öldürüldü İslâm dünyası yastaydı  Müslümanlar barbar Haçlılarla iki yüzyıl mücadele ettiler kan ve revan içinde selahaddini bekliyordu

*Kudüs’ün zaptından iki sonra idarenin başına “kutsal mezarın bekçisi”  Bouillon seçildi patrik Arnoul ibadet eden papazları aforoz etti 461 yıl İslâm sancağı olan Kudüs’te hıristiyan hakları korunmuş, dine saygı gösterilmişdi. Kudüs Latinler tarafından zaptedilince yerli hıristiyanlar müslümanların gitmesinden pişmanlık duydular
*Haçlılar Kudüs’te müslüman eserlerini  yağmaladılar.  Aksâ tahrip edildi, Camiler kiliseye çevrildi başka amaçla kullanıldı. Kutsal Mezar Kilisesi inşa edildi. Kudüs kralları buraya gömüldü. Vaftizci Yahyâ kilisesi büyütülerek 1000 kişilik hastahane ve kilise inşa edildi. Burayı Hospitalier Şövalye Tarikatı’nın yönetti *Kubbetü’s-sahre ya haç dikildi ve mihrap oturtuldu. Mescid-i Aksâ kralların sarayı haline getirildi. Kudüs hıristiyan şehri yapıldı Müslüman ve yahudilerin şehirde kalmasına izin verilmedi. Kudüs’e derin hendekler yapıldı Kudüs’e giriş çıkışı sağlayan dört ana kapı ile şehir surlarına dokunulmadı

Kaynak tdv islam ansiklopedisi
KUDÜS krallığı

Haçlılar, kudüsü aldıktan sonra Remle’ye ilerlemiş Fâtımîleri yenerek  Filistin hâkimiyetini güçlendirdiler  1100’de  Urfa kontu Boudouin kudüs kralı oldu On sekiz yıllık saltanatında Kudüs Krallığ büyüdü ve güçlendi Fâtımîleri yendi Kudüs Krallığı’nın Venedik ve Cenova yardımlarıyla Filistini zaptederek genişletti. Arsuf, Kaysâriye, Hayfa, Yafa, Akkâ Beyrut ele geçirildi. Saltanatı süresince Urfa, Antakya ve Trablus Haçlı birlik içinde tuttu

*II. Baudouin, Mısır ve Dımaşk kuvvetlerine karşı Urfa ve Antakya birlikleriyle Aşdod’a ilerledi, savaş olmadı. Baudouin, 1119 da Antakya ordusunun Artuklu Beyi tarafından kılıçtan geçirilmesiyle Antakyada hâkimiyetini ele aldı. Artuklularla mücadele etti yönetim ve savunmada etkili oldu Hospitalier ve Templier şövalye tarikatı kuruldu.  Tarikat şövalyeleri en acımasız müslüman düşmanıydılar*II. Baudouin, 1123’te Artuklu Belek’e esir düştü Harput Kalesie hapsedildi Kudüs Krallığını Geldemar yönetti Kudüs ordusu Venedik desteğiyle 1124’te Filistin kıyısına sahip oldu. Baudouin Artuklular’ın elindeki Halep’i kuşattı. Halep’i Musul Valisi Aksungur kurtardı.
*II. Baudouin’in ölümüyle damadı Anjou taç giydi sevilen ve  itaat edilen bir kraldı genişlemeye son verip sınırları korudu. Çünkü sadece Kudüs değil bütün Haçlılar Musul ve Halep hâkimi atabek İmâdüddin Zenginden korkuyordu*İmâdüddin Zengî, 1144’te Urfa’yı fethederek Haçlılara son verdi. ilk Haçlı devleti ortadan kalktı  Kudüs Krallığı ve diğer Haçlılar korktular Haçlı orduların Dımaşk kuşatması tam bir fiyaskoydu

*1149’da Antakya Prinkepsi Raymondu Halep hükümdarı Nûreddin Zengî öldürdü 1152’de Trablus kontu II. Raymond’u Haşhaşîler öldürüldü Haçlıların sorumluluğu kadınlarda kaldı. III. Baudouin un annesi krallığın tek hâkimiydi. III. Baudouin kutsal ülkede doğmuş ilk Kudüs kralıydı. 19 Ağustos 1153’te Askalan’ı zaptetmesi Haçlılar’ın son büyük başarısıydı*Kudüs Kralı Amaury Bizans ile iyi ilişkiler  sürdürdü. doğu sınırı, Dımaşk hâkimi Nûreddin  Zengî’nin elindeydi. Suriye hâkimi zengi ile savaşamazdı Nûreddin, Mısır’a sahip olmadığı sürece Kudüs Krallığı için tehlike teşkil etmezdi *1163 de Mısır’a saldıran Amaury, Vezir Şâver ile Nûreddin’in kumandanı Şîrkûh  mücadelesinde Şâver’i destekledi. 1164 te Şîrkûh’u emir Nûreddin’in Hârim’e hücum etmesiyle Kudüs’e döndü.1168’de Kral Amaury yine Mısır’a saldırdı, Mısır’ı ele geçiren, Nûreddin’in kumandanı Şîrkûh oldu (8 Ocak 1169). *Mısır’ı kaybeden Kudüs Kralı Amauryun Mısır seferleri  başarısızdı. Amauryun  yerine on üç yaşındaki cüzzamlı oğlu Baudouin geçti. Trablus Kontu Raymond kral nâibi oldu baronlar ve şövalyeler  onu destekledi  müslümanlarla iyi geçinmek istiyorlardı Tek çıkar yol, emir Nûreddin in manevi oğlu islam sancaktarı melik Selâhaddîn ile anlaşmaktı.

Kaynak tdv islam ansiklopedisi
Melik eyyubi ve kudüs

*Tapınak şövalyeleri müslümanlara saldırmak istiyordu.Emir Selâhaddin ile sık sık çatışmaya giriyorlardı Kerekli Châtillon’un Kahire’de müslüman kervanına saldırması emir Selâhaddînin sabrını taşırdı. Selâhaddin, 4 Temmuz 1187’de Hittîn de Kudüs krallık ordusunu yok etti.
*Emir selahattin Kudüs Krallığı’na ait şehir ve kaleleri  ele geçirdi Taberiye, Akkâ, Nablus, Yafa, Sayda, Beyrut, Cübeyl, Askalân, Gazze zaptedildi.sıra Kudüsteydi Selâhaddin mücahid ordususuyla kudüs yürüdü  Eyyûbî 20 Eylül 1187’de Kudüse karargâh kurdu. kuzeybatı sur kesimine hücum edildi. surlar altına lağım kazıldı Haçlı savunması çöktü. kudüs ordusu teslim oldu
*melik Selâhaddin çok az bir fidyeyle kudüsün terkedimesine izin verdi. Haçlılar fidye ödeyeceklerdi. para bulamayanlar serbest bırakıldı. Tapınakçı tarikatı insanlarını kurtarmak için kuruş harcamadılar. Patrik kendisi için 10 dinar ödedi; sahip olduğu servetiyle Kudüs’ten gitti. Selâhaddin’in insanlığı Kudüs’ü zapteden Haçlı vahşetiyle tam bir tezat oluşturmaktadır
*Mi’raç kandiline denk düşen 2 Ekim 1187 Cuma günü Selâhaddin Kudüs’e girdi. Haçlılar’ın kana buladıkları taşkınlık yapılmadı; müslümanlar zaferi kutladılar. Haçlılar Kudüs’ten giderken Ortodoks ve Ya‘kūbî hıristiyanlar kaldı. Mûsevîler şehre yerleşti Hıristiyanlara ait kutsal yerler Ortodoks kilisesine teslim edildi. Emir Selâhaddîn, Haçlılar tarafından saray olarak kullanılan Mescid-i Aksâ’yı camiye çevirdi